Przeciwwskazania stosowania
Wildagliptyna

Przeciwwskazania stosowania wildagliptyny. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Wildagliptyna jest substancją czynną z grupy inhibitorów dipeptydylopeptydazy-4 (DPP-4), stosowaną w leczeniu cukrzycy typu 2. Występuje zarówno w preparatach jednoskładnikowych zawierających wyłącznie wildagliptynę (np. AGARTHA, Agnis, Anvildis, Alikval, Gliptivil, Kwikaton), jak i w preparatach złożonych, najczęściej w połączeniu z metforminą (np. Agartha DUO, Alikval Duo, Gliptivil Combo). Ze względu na bezpieczeństwo pacjentów, istnieją określone przeciwwskazania do stosowania wildagliptyny, które lekarz powinien uwzględnić przed przepisaniem leku.¹²

Przeciwwskazania dla preparatów zawierających wyłącznie wildagliptynę

W przypadku leków zawierających jako jedyną substancję czynną wildagliptynę (takich jak AGARTHA, Agnis, Alikval, Anvildis, Gliptivil, Gluadda, Glypvilo, Kwikaton, Melkart, Pernuvi i Saxotin), przeciwwskazanie jest jedno, ale kluczowe:³⁴⁵

• Nadwrażliwość na wildagliptynę lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie

⁶⁷

Należy zwrócić uwagę, że preparaty wildagliptyny zawierają różne substancje pomocnicze, w tym najczęściej laktozę. Pacjenci z dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować leków zawierających tę substancję pomocniczą.⁸⁹¹⁰

Zawartość laktozy w poszczególnych preparatach wildagliptyny może znacząco się różnić:¹¹¹²¹³

Przeciwwskazania dla preparatów złożonych wildagliptyna + metformina

W przypadku preparatów złożonych, zawierających wildagliptynę w połączeniu z metforminą (np. Agartha DUO, Alikval Duo, Gliptivil Combo, GluaMet, Ipinzan, Melkart Duo, Pernuvi Combi, Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma, Vilspox, Vimetso), lista przeciwwskazań jest znacznie bardziej obszerna, co wynika głównie z przeciwwskazań do stosowania metforminy.<sup data-drug="Agartha DUO" data-section="Przeciwwskazania" title="Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Każdy rodzaj ostrej kwasicy metabolicznej (takiej jak kwasica mleczanowa, cukrzycowa kwasica ketonowa). Cukrzycowy stan przedśpiączkowy. Ciężka niewydolność nerek (GFR 14<sup data-drug="Alikval Duo" data-section="Przeciwwskazania" title="Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Każdy rodzaj ostrej kwasicy metabolicznej (takiej jak kwasica mleczanowa, cukrzycowa kwasica ketonowa). Cukrzycowy stan przedśpiączkowy. Ciężka niewydolność nerek (GFR 15

Przeciwwskazania do stosowania preparatów złożonych wildagliptyna + metformina obejmują:<sup data-drug="GluaMet" data-section="Przeciwwskazania" title="Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1; Każdy rodzaj ostrej kwasicy metabolicznej (takiej jak kwasica mleczanowa, cukrzycowa kwasica ketonowa); Stan przedśpiączkowy w cukrzycy; Ciężka niewydolność nerek (GFR16<sup data-drug="Ipinzan" data-section="Przeciwwskazania" title="Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1; Każdy rodzaj ostrej kwasicy metabolicznej (takiej jak kwasica mleczanowa, cukrzycowa kwasica ketonowa); Cukrzycowy stan przedśpiączkowy; Ciężka niewydolność nerek (GFR 17

• Nadwrażliwość na substancje czynne (wildagliptynę, metforminę) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
• Każdy rodzaj ostrej kwasicy metabolicznej, takiej jak:
  • kwasica mleczanowa
  • cukrzycowa kwasica ketonowa
• Cukrzycowy stan przedśpiączkowy
• Ciężka niewydolność nerek (GFR < 30 ml/min)
• Stany ostre, które mogą zaburzać czynność nerek, takie jak:
  • odwodnienie
  • ciężkie zakażenie
  • wstrząs
  • donaczyniowe podanie środków kontrastowych zawierających jod
• Ostra lub przewlekła choroba, która może być przyczyną niedotlenienia tkanek, taka jak:
  • niewydolność serca lub układu oddechowego
  • niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego
  • wstrząs
• Zaburzenia czynności wątroby
• Ostre zatrucie alkoholem, alkoholizm
• Karmienie piersią

<sup data-drug="Melkart Duo" data-section="Przeciwwskazania" title="Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1 Każdy rodzaj ostrej kwasicy metabolicznej (jak kwasica mleczanowa, cukrzycowa kwasica ketonowa) Cukrzycowy stan przedśpiączkowy Ciężka niewydolność nerek (GFR 18<sup data-drug="Vildagliptin + Metformin hydrochloride +pharma" data-section="Przeciwwskazania" title="Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1; Każdy rodzaj ostrej kwasicy metabolicznej (takiej jak kwasica mleczanowa, cukrzycowa kwasica ketonowa); Cukrzycowy stan przedśpiączkowy; Ciężka niewydolność nerek (GFR 19

Szczegółowe wyjaśnienie przeciwwskazań dla preparatów złożonych

Kwasica metaboliczna i stan przedśpiączkowy

Kwasica metaboliczna, w tym kwasica mleczanowa oraz cukrzycowa kwasica ketonowa, stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających metforminę w połączeniu z wildagliptyną. Kwasica mleczanowa to rzadkie, ale poważne powikłanie metaboliczne, które może wystąpić z powodu kumulacji metforminy. Cukrzycowa kwasica ketonowa jest natomiast stanem zagrożenia życia spowodowanym niedoborem insuliny.²⁰²¹

Podobnie, cukrzycowy stan przedśpiączkowy jest bezwzględnym przeciwwskazaniem. Jest to stan poprzedzający śpiączkę cukrzycową, charakteryzujący się znacznym zaburzeniem metabolicznym, odwodnieniem i zaburzeniami świadomości.²²²³

Niewydolność nerek

Ciężka niewydolność nerek (GFR < 30 ml/min) jest przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających wildagliptynę z metforminą. Wynika to z faktu, że metformina jest wydalana głównie przez nerki, a jej stosowanie u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek może prowadzić do kumulacji leku i zwiększonego ryzyka kwasicy mleczanowej.<sup data-drug="Gliptivil Combo" data-section="Przeciwwskazania" title="Ciężka niewydolność nerek (GFR24<sup data-drug="Pernuvi Combi" data-section="Przeciwwskazania" title="Ciężka niewydolność nerek (GFR 25

Leki te są również przeciwwskazane w stanach, które mogą powodować zaburzenia czynności nerek, takich jak odwodnienie, ciężkie zakażenie, wstrząs czy donaczyniowe podanie środków kontrastowych zawierających jod. W tych sytuacjach dochodzi do zmniejszenia przepływu krwi przez nerki, co może nasilać kumulację metforminy i zwiększać ryzyko jej działań niepożądanych.²⁶²⁷

Stany powodujące niedotlenienie tkanek

Preparaty złożone wildagliptyna + metformina są przeciwwskazane w ostrych lub przewlekłych chorobach, które mogą powodować niedotlenienie tkanek. Dotyczy to szczególnie następujących stanów:²⁸²⁹

• Niewydolność serca lub układu oddechowego – stany te powodują zmniejszenie dostarczania tlenu do tkanek, co może zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej podczas stosowania metforminy
• Niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego – po zawale serca występuje zmniejszona perfuzja tkanek i zwiększone ryzyko hipoksji
• Wstrząs – stan krytyczny związany z niedostatecznym przepływem krwi przez tkanki i narządy

³⁰³¹

Zaburzenia czynności wątroby

Zaburzenia czynności wątroby stanowią przeciwwskazanie do stosowania preparatów złożonych wildagliptyna + metformina. Wątroba odgrywa istotną rolę w metabolizmie mleczanów, a jej dysfunkcja może przyczyniać się do rozwoju kwasicy mleczanowej podczas leczenia metforminą.³²³³

Alkohol i karmienie piersią

Ostre zatrucie alkoholem i alkoholizm są przeciwwskazaniami do stosowania preparatów wildagliptyna + metformina. Alkohol potęguje działanie metforminy na metabolizm mleczanu, co zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej.³⁴³⁵

Karmienie piersią jest również przeciwwskazaniem ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka. Wildagliptyna i metformina mogą przenikać do mleka matki, co stanowi ryzyko hipoglikemii u karmionego piersią dziecka.³⁶³⁷

Podsumowanie przeciwwskazań i zalecenia praktyczne

Preparaty zawierające wyłącznie wildagliptynę cechują się bardzo wąskim profilem przeciwwskazań – jedynym bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze. Natomiast preparaty złożone wildagliptyna + metformina mają znacznie szerszy zakres przeciwwskazań, głównie związanych z metforminą i ryzykiem kwasicy mleczanowej.³⁸<sup data-drug="Agartha DUO" data-section="Przeciwwskazania" title="Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Każdy rodzaj ostrej kwasicy metabolicznej (takiej jak kwasica mleczanowa, cukrzycowa kwasica ketonowa). Cukrzycowy stan przedśpiączkowy. Ciężka niewydolność nerek (GFR 39

Podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia wildagliptyną, lekarz powinien dokładnie przeanalizować wszystkie potencjalne przeciwwskazania i dokonać oceny stosunku korzyści do ryzyka. W przypadku preparatów złożonych z metforminą szczególnie istotna jest ocena funkcji nerek i wątroby oraz wykluczenie stanów mogących prowadzić do niedotlenienia tkanek.<sup data-drug="Vilspox" data-section="Przeciwwskazania" title="Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Jakikolwiek rodzaj ostrej kwasicy metabolicznej (jak kwasica mleczanowa, cukrzycowa kwasica ketonowa). Stan przedśpiączkowy w cukrzycy. Ciężka niewydolność nerek (GFR 40<sup data-drug="Vimetso" data-section="Przeciwwskazania" title="Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Każdy rodzaj ostrej kwasicy metabolicznej (takiej jak kwasica mleczanowa, cukrzycowa kwasica ketonowa). Cukrzycowy stan przedśpiączkowy. Ciężka niewydolność nerek (GFR 41

Biorąc pod uwagę profil bezpieczeństwa wildagliptyny, preparaty zawierające tylko tę substancję czynną mogą być korzystnym wyborem dla pacjentów z niewydolnością nerek, zaburzeniami funkcji wątroby czy chorobami sercowo-naczyniowymi, u których stosowanie metforminy jest przeciwwskazane.⁴²⁴³