Dawkowanie i sposób podawania
Tretynoina

Dawkowanie i sposób podawania tretynoiny

Tretynoina to substancja czynna stosowana w leczeniu dermatologicznym i hematologicznym. Dawkowanie tej substancji różni się znacząco w zależności od postaci farmaceutycznej, wskazania oraz wieku pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania tretynoiny w różnych produktach leczniczych, które należy przekazać pacjentowi oraz uwzględnić podczas wywiadu medycznego.¹

Stosowanie miejscowe tretynoiny w leczeniu trądziku

Tretynoina w postaci preparatów do stosowania miejscowego jest wskazana do leczenia trądziku. W zależności od preparatu, występuje w różnych stężeniach i postaciach farmaceutycznych.^{2 3}

Acnatac żel (tretynoina 0,025% + klindamycyna 1%)

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży (w wieku 12 lat i powyżej): Raz na dobę przed snem należy umyć całą twarz łagodnym mydłem i osuszyć. Na opuszkę palca należy wycisnąć porcję żelu wielkości ziarna grochu, nałożyć go punktowo na brodę, policzki, nos i czoło, a następnie delikatnie rozsmarować na całej twarzy.⁴

Czas trwania leczenia: Produktu Acnatac nie należy stosować nieprzerwanie dłużej niż 12 tygodni bez starannej oceny zmian. Należy zwrócić uwagę, że poprawa może być widoczna dopiero po kilku tygodniach od rozpoczęcia leczenia.⁵

Postępowanie w przypadku pominięcia dawki: W przypadku pominięcia zastosowania produktu Acnatac, pacjent powinien zaczekać do wcześniej ustalonego terminu podania kolejnej dawki produktu. Nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki.⁶

Stosowanie u dzieci: Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Acnatac u dzieci poniżej 12 lat, ponieważ nie określono bezpieczeństwa jego stosowania ani skuteczności u dzieci.⁷

Stosowanie u osób w podeszłym wieku (powyżej 65 lat): Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności produktu leczniczego Acnatac u pacjentów w wieku powyżej 65 lat.⁸

Zaburzenia czynności nerek i wątroby: Biorąc pod uwagę mały stopień ekspozycji ustrojowej na klindamycynę i tretynoinę po podaniu miejscowym produktu leczniczego Acnatac, nie przewiduje się znaczącej klinicznie ekspozycji ustrojowej w przypadku zaburzeń czynności nerek lub wątroby o nasileniu umiarkowanym. Nie badano jednak stężeń klindamycyny ani tretynoiny w surowicy krwi po podaniu produktu miejscowo u pacjentów z chorobami nerek lub wątroby. W przypadku ciężkich zaburzeń zaleca się podejmowanie decyzji indywidualnie.⁹

Sposób podawania: Acnatac jest wskazany do stosowania wyłącznie zewnętrznego (w leczeniu dermatologicznym). Nakładając produkt Acnatac na skórę, należy omijać okolicę oczu, powiek, warg i nozdrzy. Po zastosowaniu produktu pacjent powinien umyć ręce.¹⁰

Aknemycin Plus płyn na skórę (tretynoina 0,025% + erytromycyna 4%)

Dawkowanie u dorosłych: Produkt leczniczy Aknemycin Plus należy stosować na chorobowo zmienioną skórę raz do dwóch razy na dobę, po uprzednim oczyszczeniu skóry. Czas leczenia zależy od ogólnego stanu skóry, lecz nie może przekraczać okresu 12 tygodni.¹¹

Sposób podawania: Aknemycin Plus należy nanieść bezpośrednio na skórę za pomocą dołączonego aplikatora. Aplikator zapobiega przedostaniu się zanieczyszczeń ze skóry do płynu.¹²

Stosowanie ogólnoustrojowe tretynoiny

Vesanoid kapsułki miękkie (tretynoina 10 mg)

Dawkowanie u dorosłych i pacjentów w wieku podeszłym: We wszystkich fazach leczenia, zalecana całkowita dawka dobowa wynosi 45 mg/m² powierzchni ciała, w dwóch równo podzielonych dawkach, przyjmowanych doustnie, tj. średnio pacjent przyjmuje 8 kapsułek na dobę (jedna kapsułka zawiera 10 mg tretynoiny).¹³

Dawkowanie u dzieci i młodzieży: Istnieją tylko ograniczone dane dotyczące stosowania tretynoiny u dzieci i młodzieży. U dzieci i młodzieży stosuje się taki sam schemat leczenia jak u dorosłych. Nie została jeszcze określona optymalna dawka tretynoiny dla dzieci i młodzieży. W celu zredukowania toksyczności związanej z tretynoiną, dawka dobowa stosowana u dzieci i młodzieży może być zmniejszona do 25 mg/m² powierzchni ciała. Zmniejszenie dawki powinno być rozważone szczególnie u dzieci i młodzieży z objawami toksyczności, takimi jak bóle głowy niereagujące na leczenie.¹⁴

Dawkowanie w grupie wysokiego ryzyka: Dla pacjentów, u których występuje wysokie ryzyko nawrotu choroby zgodnie z kryteriami stratyfikacyjnymi grup ryzyka zaleca się skojarzone stosowanie tretynoiny, arsenu trójtlenku i chemioterapii (antracyklina) w leczeniu indukującym, a następnie w leczeniu konsolidującym tretynoinę z arsenu trójtlenkiem.¹⁵

Dawkowanie u pacjentów z hiperleukocytozą: Pacjenci z hiperleukocytozą mogą otrzymać dodatkową chemioterapię w chwili rozpoczęcia leczenia indukcyjnego.¹⁶

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i/lub nerek: Z uwagi na ograniczoną liczbę danych dotyczących pacjentów z niewydolnością wątroby i/lub nerek, w celu zachowania ostrożności należy zmniejszyć tym pacjentom dawkę dobową do 25 mg/m² powierzchni ciała.¹⁷

Modyfikacja dawkowania: W przypadku wystąpienie zespołu różnicowania o ciężkim nasileniu (DS) należy rozważyć okresowe przerwanie leczenia tretynoiną. Leczenie tretynoiną może wymagać wstrzymania w początkowym okresie zespołu ostrych objawów, ale może zostać wznowione, gdy objawy ustąpią. Jeśli wystąpi nadciśnienie śródczaszkowe lub guz rzekomy mózgu zaleca się zmniejszenie dawki tretynoiny.¹⁸

Sposób podawania: Kapsułki należy połykać w całości, popijając wodą. Kapsułek nie należy żuć. Zalecane jest przyjmowanie kapsułek podczas posiłku lub wkrótce po nim.¹⁹

Czas trwania leczenia: Leczenie należy kontynuować do momentu uzyskania całkowitej remisji lub maksymalnie przez 90 dni.²⁰

Leczenie konsolidujące: Po osiągnięciu indukcji remisji, należy rozpocząć leczenie konsolidujące z zastosowaniem w skojarzeniu tretynoiny i arsenu trójtlenku lub tretynoiny z chemioterapią antracykliną. Tak jak w leczeniu indukcyjnym, w leczeniu konsolidującym stosuje się całkowitą dawkę dobową tretynoiny 45 mg/m² powierzchni ciała, w dwóch równo podzielonych dawkach, przyjmowanych doustnie. Należy zastosować kilka cykli leczenia konsolidującego. Obecnie wytyczne zalecają stosowanie okresów przerw w podawaniu tretynoiny po uzyskaniu remisji choroby oraz w fazie cykli leczenia konsolidującego.²¹

Leczenie podtrzymujące: W leczeniu podtrzymującym tretynoinę należy stosować w takich samych dawkach jak w leczeniu indukcyjnym i konsolidującym. Tak jak w leczeniu konsolidacyjnym, w przypadku leczenia tretynoiną w terapii podtrzymującej, zaleca się stosowanie okresów przerw w podawaniu produktu leczniczego.²²

Należy rozważyć wytyczne (protokoły) praktyk krajowych lub lokalnych, ponieważ praktyka kliniczna może różnić się w poszczególnych krajach Unii Europejskiej lub krajowych ośrodkach.²³

Tabela dawkowania tretynoiny

²⁴