Wskazania do stosowania
Teikoplanina

Teikoplanina, antybiotyk glikopeptydowy dostępny w dawkach 200 mg i 400 mg (≥ 200 000 j.m. i ≥ 400 000 j.m. w 3,0 ml), jest wskazana do leczenia szerokiego spektrum zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie u dorosłych i dzieci od urodzenia. Stosowana pozajelitowo, wykazuje skuteczność w powikłanych zakażeniach skóry i tkanek miękkich, zakażeniach kości i stawów (w tym zapaleniu kości i szpiku, zapaleniu stawów, zakażeniach implantów ortopedycznych), szpitalnym i pozaszpitalnym zapaleniu płuc, powikłanych zakażeniach dróg moczowych, infekcyjnym zapaleniu wsierdzia oraz zapaleniu otrzewnej związanym z ciągłą ambulatoryjną dializą otrzewnową (CAPD). W terapii bakteriemii powiązanej z tymi zakażeniami konieczne jest stosowanie odpowiednio wysokich dawek i długotrwała terapia. Teikoplanina może być stosowana zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej, w zależności od rodzaju patogenu i ciężkości zakażenia, z uwzględnieniem lokalnych danych dotyczących antybiotykooporności i aktualnych wytycznych klinicznych.

  1. Wskazania do stosowania teikoplaniny – zastosowanie kliniczne
    1. Wskazania do stosowania pozajelitowego u dorosłych i dzieci
    2. Wskazanie do stosowania doustnego
    3. Stosowanie w leczeniu skojarzonym
  2. Charakterystyka produktów leczniczych zawierających teikoplaninę
    1. Właściwości fizyczne produktów
  3. Kliniczne zalecenia dotyczące stosowania teikoplaniny
    1. Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich
    2. Zakażenia kości i stawów
    3. Szpitalne i pozaszpitalne zapalenie płuc
    4. Powikłane zakażenia dróg moczowych
    5. Infekcyjne zapalenie wsierdzia
    6. Zapalenie otrzewnej związane z ciągłą ambulatoryjną dializą otrzewnową (CAPD)
    7. Bakteriemia związana z określonymi zakażeniami
    8. Biegunka i zapalenie jelita grubego związane z zakażeniem Clostridium difficile
  4. Podsumowanie wskazań do stosowania teikoplaniny
    1. Kolejne rozdziały

Wskazania do stosowania teikoplaniny – zastosowanie kliniczne

Teikoplanina jest antybiotykiem glikopeptydowym stosowanym w leczeniu zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie. Znajduje zastosowanie w wielu jednostkach chorobowych, gdzie udowodniono jej skuteczność kliniczną. Jest dostępna w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/infuzji (w dawkach 200 mg i 400 mg), który może być również stosowany doustnie w określonych wskazaniach.1

Wskazania do stosowania pozajelitowego u dorosłych i dzieci

Teikoplanina jest wskazana do stosowania u dorosłych oraz u dzieci od momentu urodzenia w leczeniu pozajelitowym szerokiego spektrum zakażeń bakteryjnych. Może być stosowana zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z innymi antybiotykami, w zależności od rodzaju patogenu oraz ciężkości zakażenia.23

Podstawowe wskazania do terapii pozajelitowej obejmują następujące jednostki chorobowe:4

  • Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich – obejmujące głębokie infekcje tkanek miękkich, infekcje ran operacyjnych, zakażenia miejsca operowanego oraz ciężkie infekcje skórne wymagające terapii parenteralnej
  • Zakażenia kości i stawów – w tym zapalenie kości i szpiku, zapalenie stawów, zakażenia związane z obecnością implantów ortopedycznych
  • Szpitalne zapalenie płuc – infekcje płucne nabyte w środowisku szpitalnym, często wywołane przez szczepy wielolekooporne
  • Pozaszpitalne zapalenie płuc – zakażenia płuc nabyte poza szpitalem, gdy czynnikiem etiologicznym są bakterie Gram-dodatnie
  • Powikłane zakażenia dróg moczowych – szczególnie wywołane przez oporne szczepy enterokoków
  • Infekcyjne zapalenie wsierdzia – zarówno ostre jak i podostre zakażenia zastawek serca i wsierdzia
  • Zapalenie otrzewnej związane z ciągłą ambulatoryjną dializą otrzewnową (CAPD)
  • Bakteriemia występująca w związku z którymkolwiek z wyżej wymienionych wskazań

5

Wskazanie do stosowania doustnego

Teikoplanina może być również stosowana doustnie w jednym szczególnym wskazaniu – jako alternatywne leczenie biegunki i zapalenia jelita grubego związanego z zakażeniem Clostridium difficile. Jest to istotna opcja terapeutyczna, szczególnie u pacjentów z nawracającymi infekcjami wywołanymi przez tę bakterię lub w przypadkach, gdy standardowa terapia jest nieskuteczna.67

Stosowanie w leczeniu skojarzonym

Warto podkreślić, że w zależności od rodzaju zakażenia, stanu pacjenta oraz wrażliwości patogenu, teikoplanina może wymagać stosowania w skojarzeniu z innymi lekami przeciwbakteryjnymi. Decyzja o monoterapii lub leczeniu skojarzonym powinna być podejmowana indywidualnie dla każdego pacjenta.89

Przy stosowaniu teikoplaniny, podobnie jak w przypadku innych antybiotyków, należy uwzględniać oficjalne wytyczne dotyczące właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych, w tym lokalne dane dotyczące antybiotykooporności i aktualne rekomendacje terapeutyczne.1011

Charakterystyka produktów leczniczych zawierających teikoplaninę

Na rynku farmaceutycznym dostępnych jest kilka produktów leczniczych zawierających teikoplaninę jako substancję czynną. Wszystkie dostępne są w dawkach 200 mg i 400 mg, w postaci proszku do sporządzania roztworu, który może być podawany zarówno drogą parenteralną (wstrzyknięcia/infuzje), jak i doustnie w określonych wskazaniach.12

Nazwa produktu leczniczego Dawki Postać farmaceutyczna Skład – zawartość teikoplaniny
Targocid 200 mg, 400 mg Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji lub roztworu doustnego 200 mg (≥ 200 000 j.m.) w 3,0 ml
400 mg (≥ 400 000 j.m.) w 3,0 ml
Teicopix 200 mg, 400 mg Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji lub do sporządzania roztworu doustnego 200 mg (≥ 200 000 j.m.) w 3,0 ml
400 mg (≥ 400 000 j.m.) w 3,0 ml
Teicoplanin Altan 200 mg, 400 mg Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji lub roztworu doustnego 200 mg (≥ 200 000 j.m.) w 3,0 ml
400 mg (≥ 400 000 j.m.) w 3,0 ml
Teicoplanin AptaPharma 200 mg, 400 mg Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji 200 mg (≥ 200 000 j.m.) w 3,0 ml
400 mg (≥ 400 000 j.m.) w 3,0 ml
Teikoplanina BRADEX 200 mg, 400 mg Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji lub roztworu doustnego 200 mg (≥ 200 000 IU) w 3,0 ml
400 mg (≥ 400 000 IU) w 3,0 ml

Właściwości fizyczne produktów

Produkty zawierające teikoplaninę przed rekonstytucją mają postać proszku liofilizowanego, który w zależności od producenta może mieć barwę:1314

  • białą lub lekko żółtą (Teicoplanin Altan, Teicopix)
  • białą lub zbliżoną do białej (Teikoplanina BRADEX)
  • kości słoniowej (Targocid, Teicoplanin AptaPharma)

151617

Po rekonstytucji roztwór może przybierać barwę od przezroczystej, przez żółtawą do lekko brązowej, w zależności od produktu.1819

Kliniczne zalecenia dotyczące stosowania teikoplaniny

Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich

Teikoplanina jest szczególnie przydatna w leczeniu powikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie, w tym przez szczepy oporne na metycylinę. Wskazanie to obejmuje m.in. zakażenia ran operacyjnych, ran pourazowych, zakażenia miejsca wszczepienia cewników, rozległe infekcje tkanek miękkich oraz powikłane zakażenia w obrębie skóry wymagające ogólnoustrojowego leczenia przeciwbakteryjnego.2021

Zakażenia kości i stawów

W zakażeniach układu kostno-stawowego teikoplanina wykazuje dużą skuteczność ze względu na dobrą penetrację do tkanki kostnej. Jest stosowana w leczeniu zapalenia kości i szpiku, zapalenia stawów (septycznego), zakażeń protez stawowych oraz innych implantów ortopedycznych. W tych przypadkach terapia jest zwykle długotrwała i może wymagać połączenia z innymi antybiotykami, szczególnie w zakażeniach polimikrobowych lub przy obecności biofilmu na implantach.2223

Szpitalne i pozaszpitalne zapalenie płuc

Teikoplanina znajduje zastosowanie w leczeniu zarówno szpitalnego jak i pozaszpitalnego zapalenia płuc, gdy czynnikiem etiologicznym są bakterie Gram-dodatnie. Szczególnie istotne jest jej zastosowanie w przypadku zakażeń wywołanych przez szczepy MRSA (metycylinooporne Staphylococcus aureus) oraz oporne enterokoki. W przypadku szpitalnego zapalenia płuc często konieczne jest stosowanie terapii skojarzonej dla pokrycia szerszego spektrum potencjalnych patogenów.2425

Powikłane zakażenia dróg moczowych

W przypadku powikłanych zakażeń dróg moczowych, teikoplanina jest stosowana głównie przy infekcjach wywołanych przez oporne szczepy enterokoków (np. Enterococcus faecalis, Enterococcus faecium) oraz innych bakterii Gram-dodatnich. Dotyczy to szczególnie przypadków zakażeń związanych z cewnikowaniem pęcherza moczowego, zakażeń w obrębie górnych dróg moczowych oraz zakażeń z towarzyszącymi nieprawidłowościami anatomicznymi lub czynnościowymi układu moczowego.2627

Infekcyjne zapalenie wsierdzia

Teikoplanina jest skuteczna w leczeniu infekcyjnego zapalenia wsierdzia wywołanego przez wrażliwe na nią bakterie Gram-dodatnie. Może być stosowana zarówno w zapaleniu wsierdzia zastawek naturalnych, jak i sztucznych. W tym wskazaniu często konieczne jest stosowanie wysokich dawek teikoplaniny oraz monitorowanie jej stężeń w surowicy dla zapewnienia optymalnej skuteczności terapeutycznej. W wielu przypadkach zalecane jest też leczenie skojarzone, szczególnie w początkowej fazie terapii.2829

Zapalenie otrzewnej związane z ciągłą ambulatoryjną dializą otrzewnową (CAPD)

U pacjentów poddawanych ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej (CAPD), teikoplanina jest stosowana w leczeniu zapalenia otrzewnej wywołanego przez bakterie Gram-dodatnie. Lek może być podawany zarówno ogólnoustrojowo, jak i dootrzewnowo, co umożliwia osiągnięcie wysokich miejscowych stężeń antybiotyku i skuteczne leczenie zakażenia.3031

Bakteriemia związana z określonymi zakażeniami

Teikoplanina jest również wskazana w leczeniu bakteriemii, która może towarzyszyć każdemu z wyżej wymienionych zakażeń lub występować jako ich powikłanie. Skuteczne leczenie bakteriemii wymaga zazwyczaj stosowania odpowiednio wysokich dawek leku oraz dostatecznie długiego czasu terapii, aby zapewnić całkowitą eradykację patogenu z krwiobiegu i zapobiec rozwojowi powikłań septycznych.3233

Biegunka i zapalenie jelita grubego związane z zakażeniem Clostridium difficile

Doustne stosowanie teikoplaniny jest alternatywną opcją terapeutyczną w leczeniu biegunki i zapalenia jelita grubego związanych z zakażeniem Clostridium difficile. Ta postać terapii może być szczególnie przydatna u pacjentów z nawracającymi zakażeniami C. difficile lub w przypadkach, gdy standardowe leczenie (np. metronidazolem lub wankomycyną) nie jest skuteczne lub jest przeciwwskazane. Doustne podawanie teikoplaniny zapewnia wysokie stężenia leku w świetle jelita, gdzie działa bezpośrednio na patogen.3435

Podsumowanie wskazań do stosowania teikoplaniny

Teikoplanina jest wszechstronnym antybiotykiem glikopeptydowym o szerokim spektrum wskazań do stosowania w leczeniu zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie. Jej główne zastosowania obejmują powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich, zakażenia kości i stawów, szpitalne i pozaszpitalne zapalenia płuc, powikłane zakażenia dróg moczowych, infekcyjne zapalenie wsierdzia, zapalenie otrzewnej związane z CAPD oraz bakteriemię związaną z tymi zakażeniami. Dodatkowo, teikoplanina może być stosowana doustnie w leczeniu biegunki i zapalenia jelita grubego związanych z zakażeniem Clostridium difficile.36

Przy stosowaniu teikoplaniny należy zawsze brać pod uwagę aktualne wytyczne dotyczące właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych oraz lokalne dane na temat wrażliwości bakterii. W zależności od ciężkości zakażenia i wrażliwości patogenu, może być konieczne stosowanie teikoplaniny w skojarzeniu z innymi antybiotykami dla zapewnienia optymalnej skuteczności terapeutycznej.3738

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl