Dawkowanie i sposób podawania
Teikoplanina

Dawkowanie i sposób podawania teikoplaniny

Teikoplanina jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie. Właściwe dawkowanie i sposób podania są kluczowe dla osiągnięcia skuteczności terapeutycznej przy jednoczesnym minimalizowaniu ryzyka działań niepożądanych. Dawkowanie teikoplaniny należy dostosować indywidualnie, uwzględniając rodzaj i ciężkość zakażenia, odpowiedź kliniczną pacjenta oraz takie czynniki jak wiek i czynność nerek.¹²

Monitorowanie stężeń teikoplaniny w surowicy

Istotnym elementem terapii teikoplaniną jest monitorowanie jej stężeń w surowicy, które powinno być wykonywane w stanie stacjonarnym po zakończeniu podawania dawki nasycającej. Celem jest potwierdzenie, że osiągnięto odpowiednie minimalne stężenie terapeutyczne w surowicy pacjenta.³

Dla większości zakażeń bakteriami Gram-dodatnimi, minimalne skuteczne stężenia teikoplaniny wynoszą:⁴

• Co najmniej 10 mg/l przy pomiarze metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC)
• Co najmniej 15 mg/l przy pomiarze metodą immunofluorescencji w świetle spolaryzowanym (FPIA)

⁵

W przypadku zapalenia wsierdzia i innych ciężkich zakażeń wymagane są wyższe stężenia teikoplaniny:⁶

• 15-30 mg/l przy pomiarze metodą HPLC
• 30-40 mg/l przy pomiarze metodą FPIA

⁷

Podczas leczenia podtrzymującego kontrolę minimalnych stężeń teikoplaniny w surowicy zaleca się wykonywać co najmniej raz w tygodniu, aby zapewnić stabilność terapeutyczną.⁸⁹

Dawkowanie u dorosłych i pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek

Dawkowanie teikoplaniny obejmuje podanie dawki nasycającej, a następnie dawki podtrzymującej. Schemat dawkowania zależy od rodzaju zakażenia i jego ciężkości.¹⁰

^{15 mg/l 6 mg/kg masy ciała dożylnie lub domięśniowo raz na dobę >15 mg/l raz na tydzień. – Zakażenia kości i stawów 12 mg/kg masy ciała dożylnie 3 do 5 razy, co 12 godzin >20 mg/l 12 mg/kg masy ciała dożylnie lub domięśniowo raz na dobę >20 mg/l. – Infekcyjne zapalenie wsierdzia 12 mg/kg masy ciała dożylnie 3 do 5 razy, co 12 godzin 30 do 40 mg/l 12 mg/kg masy ciała dożylnie lub domięśniowo raz na dobę >30 mg/l.”>11}

Dawkę należy dostosować do masy ciała pacjenta, niezależnie od jego masy całkowitej.¹²

Czas trwania leczenia

Czas trwania leczenia powinien być ustalany na podstawie indywidualnej odpowiedzi klinicznej pacjenta. W przypadku infekcyjnego zapalenia wsierdzia odpowiedni jest zwykle co najmniej 21-dniowy okres leczenia. Należy podkreślić, że terapia teikoplaniną nie powinna trwać dłużej niż 4 miesiące.¹³¹⁴

Leczenie skojarzone

Ze względu na ograniczone spektrum działania przeciwbakteryjnego (tylko bakterie Gram-dodatnie), teikoplanina może nie być odpowiednia do stosowania w monoterapii w niektórych rodzajach zakażeń. Terapia skojarzona powinna być rozważona, chyba że patogen został już zidentyfikowany i określono jego wrażliwość, lub istnieje duże prawdopodobieństwo, że najbardziej prawdopodobny patogen będzie wrażliwy na leczenie teikoplaniną.¹⁵¹⁶

Dawkowanie w biegunce i zapaleniu jelita grubego związanym z zakażeniem Clostridium difficile

W przypadku biegunki i zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridium difficile zalecana dawka teikoplaniny wynosi 100 do 200 mg podawane doustnie dwa razy na dobę przez okres od 7 do 14 dni.¹⁷¹⁸

Dawkowanie u dorosłych i pacjentów w podeszłym wieku z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek modyfikacja dawkowania nie jest konieczna aż do czwartego dnia leczenia. Po tym czasie dawkowanie należy dostosować w celu utrzymania minimalnego stężenia teikoplaniny w surowicy na poziomie co najmniej 10 mg/l przy pomiarze metodą HPLC lub co najmniej 15 mg/l przy pomiarze metodą FPIA.¹⁹

Zalecenia dotyczące modyfikacji dawkowania po czwartym dniu leczenia są następujące:²⁰

• W przypadku lekkiej i umiarkowanej niewydolności nerek (klirens kreatyniny 30-80 ml/min): dawkę podtrzymującą należy zmniejszyć o połowę, podając całą dawkę co drugi dzień lub połowę tej dawki raz na dobę.
• W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) oraz u pacjentów hemodializowanych: dawkę należy zmniejszyć do ⅓ zwykle stosowanej dawki, podając jednostkową dawkę początkową co trzeci dzień lub ⅓ tej dawki raz na dobę.

²¹

Należy zaznaczyć, że teikoplanina nie jest usuwana podczas hemodializy.²²²³

Dawkowanie u pacjentów poddawanych ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej (CAPD)

W przypadku pacjentów poddawanych ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej (CAPD), po dożylnym podaniu pojedynczej dawki nasycającej 6 mg/kg masy ciała, rekomendowany jest następujący schemat:²⁴

• W pierwszym tygodniu: 20 mg/l do każdego worka z roztworem do dializy
• W drugim tygodniu: 20 mg/l do co drugiego worka
• W trzecim tygodniu: 20 mg/l do worka pozostawianego na noc

²⁵

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie teikoplaniny u dzieci i młodzieży zależy od wieku pacjenta. Zalecenia dotyczące dawkowania u dzieci w wieku powyżej 12 lat są takie same jak u dorosłych.²⁶²⁷

Noworodki i niemowlęta w wieku do 2 miesięcy

Dla noworodków i niemowląt w wieku do 2 miesięcy zalecany jest następujący schemat dawkowania:²⁸

• Dawka nasycająca: Pojedyncza dawka 16 mg/kg masy ciała podana dożylnie w infuzji pierwszego dnia leczenia.
• Dawka podtrzymująca: Pojedyncza dawka 8 mg/kg masy ciała dożylnie w infuzji raz na dobę.

²⁹

Dzieci w wieku od 2 miesięcy do 12 lat

Dla dzieci w wieku od 2 miesięcy do 12 lat zalecany jest następujący schemat dawkowania:³⁰

• Dawka nasycająca: Pojedyncza dawka 10 mg/kg masy ciała podana dożylnie co 12 godzin, powtarzana 3 razy.
• Dawka podtrzymująca: Pojedyncza dawka 6-10 mg/kg masy ciała podana dożylnie raz na dobę.

³¹

Sposób podawania

Teikoplaninę można podawać różnymi drogami, w zależności od wskazania i stanu klinicznego pacjenta:³²

• Droga dożylna: Roztwór można podać we wstrzyknięciu (bolus) trwającym od 3 do 5 minut lub w 30-minutowej infuzji.
• Droga domięśniowa: Stosowana jako alternatywa dla podania dożylnego.
• Droga doustna: Stosowana wyłącznie w przypadku biegunki i zapalenia jelita grubego związanych z zakażeniem Clostridium difficile.

³³

Szczególną uwagę należy zwrócić na sposób podawania u noworodków – w tej grupie pacjentów teikoplaninę należy stosować wyłącznie w formie infuzji dożylnej.³⁴³⁵

Przed podaniem teikoplaniny należy dokładnie zapoznać się z instrukcją dotyczącą rekonstytucji proszku i rozcieńczania produktu leczniczego, która znajduje się w charakterystyce produktu leczniczego.³⁶³⁷