Interakcje
Tapentadol
Tapentadol, będący agonistą receptorów opioidowych μ oraz inhibitorem wychwytu zwrotnego noradrenaliny, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, barbiturany, inne opioidy, leki przeciwkaszlowe, a także gabapentyna i pregabalina, które mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Alkohol znacząco potęguje te działania, dlatego jego spożycie podczas terapii tapentadolem jest przeciwwskazane. Ponadto, tapentadol może wywoływać zespół serotoninowy w połączeniu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), objawiający się m.in. klonusem, hiperrefleksją i gorączką powyżej 38°C, co wymaga natychmiastowego odstawienia leków serotoninergicznych i odpowiedniego leczenia.
- Interakcje substancji tapentadol z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy
- Interakcje z alkoholem
- Interakcje z lekami o działaniu serotoninergicznym
- Interakcje z lekami o mieszanych właściwościach agonistycznych i antagonistycznych
- Interakcje z lekami obniżającymi próg drgawkowy
- Interakcje z inhibitorami oksydazy monoaminowej
- Interakcje z inhibitorami i induktorami enzymów
- Zestawienie interakcji tapentadolu
Interakcje substancji tapentadol z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Tapentadol to substancja o złożonym mechanizmie działania, będąca agonistą receptorów opioidowych μ oraz inhibitorem wychwytu zwrotnego noradrenaliny. Ze względu na te właściwości farmakologiczne, tapentadol wykazuje szereg istotnych interakcji z innymi produktami leczniczymi, które należy mieć na uwadze podczas planowania terapii przeciwbólowej.1
Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy
Szczególnie istotne są interakcje tapentadolu z innymi produktami leczniczymi działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Jednoczesne stosowanie tapentadolu z produktami leczniczymi o działaniu uspokajającym zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze względu na addycyjne działanie hamujące na OUN.2
Do leków wchodzących w istotne interakcje z tapentadolem należą:
- Benzodiazepiny3
- Inne opioidy4
- Leki przeciwkaszlowe5
- Barbiturany6
- Leki przeciwpsychotyczne7
- Leki przeciwhistaminowe H18
- Gabapentyna i pregabalina (gabapentynoidów)9
W przypadku konieczności stosowania tapentadolu jednocześnie z którymkolwiek z powyższych leków, należy rozważyć zmniejszenie dawki jednego lub obu leków oraz ograniczyć czas jednoczesnego stosowania.10
Interakcje z alkoholem
Alkohol jest szczególnie istotnym czynnikiem zwiększającym ryzyko działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tapentadolu. Jednoczesne stosowanie tapentadolu z alkoholem znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia11:
- Działania uspokajającego (sedacji)12
- Depresji oddechowej (zahamowania oddychania)13
- Śpiączki14
- Śmierci15
Dodatkowo, spożywanie alkoholu podczas leczenia tapentadolem może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Alkohol wzmacnia niekorzystny wpływ tapentadolu na funkcje ośrodkowego układu nerwowego.16
Z tych powodów należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu podczas leczenia tapentadolem.
Interakcje z lekami o działaniu serotoninergicznym
Tapentadol może wchodzić w interakcje z lekami o działaniu serotoninergicznym, prowadząc do wystąpienia potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego.17
Do leków serotoninergicznych wchodzących w interakcje z tapentadolem należą:
- Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)18
- Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)19
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne20
Zespół serotoninowy można stwierdzić, gdy obserwuje się następujące objawy: 38°C oraz indukowalny klonus oczny.”>21
- Spontaniczny klonus (mimowolne, rytmiczne skurcze mięśni)22
- Indukowany lub oczny klonus z pobudzeniem lub obrzękiem23
- Drżenie i hiperrefleksja (wzmożone odruchy)24
- Wzmożone napięcie mięśniowe25
- Temperatura ciała powyżej 38°C oraz indukowany oczny klonus 38˚C oraz indukowany oczny klonus.”>26
W przypadku wystąpienia objawów zespołu serotoninowego, odstawienie leków serotoninergicznych zwykle przynosi szybką poprawę. Leczenie zależy od rodzaju i nasilenia objawów.27
Interakcje z lekami o mieszanych właściwościach agonistycznych i antagonistycznych
Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego podawania tapentadolu z lekami działającymi na receptory opioidowe μ, które wykazują mieszane właściwości agonistyczne i antagonistyczne lub będące częściowymi agonistami.28
Do tej grupy leków należą:
- Pentazocyna29
- Nalbufina30
- Buprenorfina31
Interakcje z lekami obniżającymi próg drgawkowy
Tapentadol może wywoływać drgawki i nasilać działanie leków, które poprzez obniżenie progu drgawkowego również mogą wywoływać drgawki.32
Do leków tych należą:
- Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)33
- Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)34
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne35
- Leki przeciwpsychotyczne36
Interakcje z inhibitorami oksydazy monoaminowej
Należy unikać stosowania tapentadolu u pacjentów przyjmujących inhibitory oksydazy monoaminowej (IMAO) lub u pacjentów, którzy przyjmowali je w ciągu ostatnich 14 dni.37
Jednoczesne stosowanie tapentadolu z inhibitorami MAO może prowadzić do potencjalnego efektu zwiększenia stężenia noradrenaliny w synapsach, co może wywołać działania niepożądane ze strony układu krążenia, takie jak przełom nadciśnieniowy.38
Interakcje z inhibitorami i induktorami enzymów
Główną drogą eliminacji tapentadolu jest sprzęganie z kwasem glukuronowym za pośrednictwem transferazy urydynodifosforanowej (UGT), głównie jej izoform UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7.39
Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tych izoenzymów może prowadzić do zwiększonego ogólnoustrojowego narażenia na działanie tapentadolu. Do takich inhibitorów należą:40
Z kolei należy zachować ostrożność u pacjentów leczonych tapentadolem podczas jednoczesnego stosowania silnych leków indukujących enzymy, gdyż może to prowadzić do zmniejszenia skuteczności tapentadolu lub ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.44
Do silnych induktorów enzymów należą:
- Ryfampicyna45
- Fenobarbital46
- Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)47
Zestawienie interakcji tapentadolu
Poniższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje tapentadolu z innymi produktami leczniczymi oraz ich istotność kliniczną:
| Grupa leków/substancji | Przykłady | Mechanizm interakcji | Efekt interakcji | Poziom istotności |
|---|---|---|---|---|
| Leki działające depresyjnie na OUN | Benzodiazepiny, barbiturany, inne opioidy, leki przeciwkaszlowe | Addytywne działanie hamujące na OUN | Zwiększone ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki, śmierci | Wysoki |
| Alkohol | – | Addytywne działanie hamujące na OUN | Zwiększone ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki, śmierci | Wysoki |
| Gabapentyna i pregabalina | – | Addytywne działanie hamujące na OUN | Zwiększone ryzyko przedawkowania, depresji oddechowej, zgonu | Wysoki |
| Leki serotoninergiczne | SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne | Zwiększenie stężenia serotoniny w synapsach | Ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki |
| Leki działające na receptory opioidowe | Pentazocyna, nalbufina, buprenorfina | Mieszane działanie agonistyczne/antagonistyczne na receptory opioidowe μ | Możliwe zmniejszenie działania przeciwbólowego, ryzyko zespołu odstawienia | Średni |
| Leki obniżające próg drgawkowy | SSRI, SNRI, leki przeciwpsychotyczne | Addytywne działanie obniżające próg drgawkowy | Zwiększone ryzyko drgawek | Średni |
| Inhibitory MAO | – | Zwiększenie stężenia noradrenaliny w synapsach | Ryzyko przełomu nadciśnieniowego | Wysoki |
| Inhibitory UGT | Ketokonazol, flukonazol, kwas meklofenamowy | Hamowanie metabolizmu tapentadolu | Zwiększone stężenie tapentadolu, ryzyko nasilenia działań niepożądanych | Średni |
| Induktory enzymów | Ryfampicyna, fenobarbital, dziurawiec zwyczajny | Przyspieszenie metabolizmu tapentadolu | Zmniejszone stężenie tapentadolu, ryzyko zmniejszenia skuteczności | Średni |
Powyższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje tapentadolu, jednak nie jest to pełna lista wszystkich możliwych interakcji. Zawsze należy uwzględniać indywidualną sytuację kliniczną pacjenta oraz aktualne informacje zawarte w Charakterystyce Produktu Leczniczego.48 49
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania