Przedawkowanie
Owocnia pomarańczy gorzkiej
Owocnia pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium L. ssp. aurantium) jest składnikiem nalewki gorzkiej (Amara tinctura), stanowiącej 25% preparatów leczniczych Krople Żołądkowe oraz Krople żołądkowe Amara. Dotychczas nie zgłoszono przypadków przedawkowania samej owocni pomarańczy gorzkiej, a jej toksyczność w dawkach zawartych w tych produktach jest niska. Jednak preparaty te zawierają wysoką zawartość etanolu (67-72% V/V w Kroplach Żołądkowych oraz 65-72% V/V w Kroplach żołądkowych Amara), co przy przedawkowaniu może prowadzić do zaburzeń neurologicznych, zaburzeń świadomości, problemów z koordynacją ruchową oraz zmian ciśnienia tętniczego. Ponadto, obecność innych składników aktywnych, takich jak korzeń waleriany (Valeriana officinalis) i ziele dziurawca (Hypericum perforatum), może wywołać specyficzne objawy toksyczne.
Przedawkowanie owocni pomarańczy gorzkiej
Owocnia pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium L. subspecies aurantium) stanowi składnik nalewki gorzkiej (Amara tinctura) wchodzącej w skład produktów leczniczych takich jak Krople Żołądkowe oraz Krople żołądkowe Amara. W obu preparatach nalewka gorzka stanowi 25% składu, a owocnia pomarańczy gorzkiej jest jednym z jej komponentów, obok korzeni goryczki (Gentiana lutea L.) i liści bobrka (Menyanthes trifoliata L.)12.
Informacje ogólne o przedawkowaniu
W odniesieniu do produktów zawierających owocnię pomarańczy gorzkiej należy zauważyć, że dotychczas nie zgłoszono żadnych przypadków przedawkowania Kropli Żołądkowych3, a także nie opisano dokładnych objawów przedawkowania samej owocni pomarańczy gorzkiej u ludzi w przypadku Kropli żołądkowych Amara4.
Potencjalne niebezpieczeństwa przedawkowania
Chociaż specyficzne objawy przedawkowania samej owocni pomarańczy gorzkiej nie zostały dokładnie opisane, należy zwrócić uwagę na potencjalne zagrożenia związane z przedawkowaniem innych składników preparatów, które mogą wystąpić przy nadmiernym spożyciu produktów zawierających ten komponent:
Zagrożenia związane z zawartością etanolu
Preparaty zawierające owocnię pomarańczy gorzkiej, takie jak Krople Żołądkowe i Krople żołądkowe Amara, charakteryzują się wysoką zawartością etanolu (67-72% V/V w Kroplach Żołądkowych oraz 65-72% V/V w Kroplach żołądkowych Amara)56. Przy przedawkowaniu tych produktów mogą wystąpić zaburzenia spowodowane właśnie zawartością etanolu78.
Zagrożenia związane z przedawkowaniem innych składników
Przedawkowanie Kropli żołądkowych Amara może powodować objawy związane z nadmiernym spożyciem innych składników aktywnych obecnych w preparacie:
- Korzeń waleriany (kozłka) – w przypadku spożycia 20 g, co odpowiada około 400 g produktu, może powodować: uczucie zmęczenia, skurczowy ból brzucha, uczucia ucisku w klatce piersiowej, drżenie rąk, zawroty głowy, nudności, biegunkę oraz rozszerzenie źrenic. Objawy te zwykle ustępują po 24 godzinach9
- Ziele dziurawca – po przyjęciu dużych dawek (4,5 g suchego wyciągu na dobę przez 2 tygodnie i dodatkowo 15 g suchego wyciągu tuż przed hospitalizacją) odnotowywano drgawki i dezorientację10
Nadwrażliwość na promieniowanie
W przypadku znacznego przedawkowania preparatów zawierających owocnię pomarańczy gorzkiej i inne składniki, takie jak dziurawiec, pacjent powinien być chroniony przed działaniem promieni słonecznych i innych źródeł światła UV przez 1-2 tygodnie11. Jest to związane z fotouczulającym działaniem związków zawartych w dziurawcu.
Tabela objawów przedawkowania
| Składnik | Objawy przedawkowania | Krytyczna dawka | Czas utrzymywania się objawów |
|---|---|---|---|
| Etanol (zawarty w preparacie) | Zaburzenia neurologiczne, zaburzenia świadomości, problemy z koordynacją ruchową, zmiany ciśnienia tętniczego | Nie określono dokładnie | Zależny od przyjętej ilości etanolu |
| Korzeń waleriany (Valeriana officinalis) | Uczucie zmęczenia, skurczowy ból brzucha, uczucia ucisku w klatce piersiowej, drżenie rąk, zawroty głowy, nudności, biegunka, rozszerzenie źrenic | 20 g korzenia waleriany (około 400 g produktu Krople żołądkowe Amara) | Zwykle do 24 godzin |
| Ziele dziurawca (Hypericum perforatum) | Drgawki, dezorientacja, nadwrażliwość na światło | 4,5 g suchego wyciągu na dobę przez 2 tygodnie + 15 g suchego wyciągu jednorazowo | Nadwrażliwość na światło może utrzymywać się 1-2 tygodnie |
| Owocnia pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium) | Brak specyficznych danych | Nie określono | Nie określono |
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Chociaż nie istnieją specyficzne wytyczne dotyczące postępowania w przypadku przedawkowania samej owocni pomarańczy gorzkiej, przy przedawkowaniu preparatów zawierających ten składnik należy:
- Monitorować objawy toksyczne związane z zawartością etanolu i innych składników aktywnych
- Chronić pacjenta przed ekspozycją na światło słoneczne i inne źródła promieniowania UV przez 1-2 tygodnie (szczególnie w przypadku preparatów zawierających dziurawiec)12
- Zastosować leczenie objawowe w zależności od występujących dolegliwości
Wnioski kliniczne
Brak udokumentowanych przypadków ciężkiego przedawkowania owocni pomarańczy gorzkiej zawartej w preparatach leczniczych sugeruje stosunkowo niski potencjał toksyczny tego składnika w dawkach zawartych w produktach leczniczych. Jednakże przy przedawkowaniu preparatów zawierających owocnię pomarańczy gorzkiej należy zachować czujność ze względu na możliwe objawy toksyczne wynikające z zawartości etanolu oraz innych składników aktywnych, takich jak ziele dziurawca czy korzeń waleriany1314.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania