Przedawkowanie
Owocnia pomarańczy gorzkiej

Owocnia pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium L. ssp. aurantium) jest składnikiem nalewki gorzkiej (Amara tinctura), stanowiącej 25% preparatów leczniczych Krople Żołądkowe oraz Krople żołądkowe Amara. Dotychczas nie zgłoszono przypadków przedawkowania samej owocni pomarańczy gorzkiej, a jej toksyczność w dawkach zawartych w tych produktach jest niska. Jednak preparaty te zawierają wysoką zawartość etanolu (67-72% V/V w Kroplach Żołądkowych oraz 65-72% V/V w Kroplach żołądkowych Amara), co przy przedawkowaniu może prowadzić do zaburzeń neurologicznych, zaburzeń świadomości, problemów z koordynacją ruchową oraz zmian ciśnienia tętniczego. Ponadto, obecność innych składników aktywnych, takich jak korzeń waleriany (Valeriana officinalis) i ziele dziurawca (Hypericum perforatum), może wywołać specyficzne objawy toksyczne.

Przedawkowanie owocni pomarańczy gorzkiej

Owocnia pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium L. subspecies aurantium) stanowi składnik nalewki gorzkiej (Amara tinctura) wchodzącej w skład produktów leczniczych takich jak Krople Żołądkowe oraz Krople żołądkowe Amara. W obu preparatach nalewka gorzka stanowi 25% składu, a owocnia pomarańczy gorzkiej jest jednym z jej komponentów, obok korzeni goryczki (Gentiana lutea L.) i liści bobrka (Menyanthes trifoliata L.)12.

Informacje ogólne o przedawkowaniu

W odniesieniu do produktów zawierających owocnię pomarańczy gorzkiej należy zauważyć, że dotychczas nie zgłoszono żadnych przypadków przedawkowania Kropli Żołądkowych3, a także nie opisano dokładnych objawów przedawkowania samej owocni pomarańczy gorzkiej u ludzi w przypadku Kropli żołądkowych Amara4.

Potencjalne niebezpieczeństwa przedawkowania

Chociaż specyficzne objawy przedawkowania samej owocni pomarańczy gorzkiej nie zostały dokładnie opisane, należy zwrócić uwagę na potencjalne zagrożenia związane z przedawkowaniem innych składników preparatów, które mogą wystąpić przy nadmiernym spożyciu produktów zawierających ten komponent:

Zagrożenia związane z zawartością etanolu

Preparaty zawierające owocnię pomarańczy gorzkiej, takie jak Krople Żołądkowe i Krople żołądkowe Amara, charakteryzują się wysoką zawartością etanolu (67-72% V/V w Kroplach Żołądkowych oraz 65-72% V/V w Kroplach żołądkowych Amara)56. Przy przedawkowaniu tych produktów mogą wystąpić zaburzenia spowodowane właśnie zawartością etanolu78.

Zagrożenia związane z przedawkowaniem innych składników

Przedawkowanie Kropli żołądkowych Amara może powodować objawy związane z nadmiernym spożyciem innych składników aktywnych obecnych w preparacie:

Nadwrażliwość na promieniowanie

W przypadku znacznego przedawkowania preparatów zawierających owocnię pomarańczy gorzkiej i inne składniki, takie jak dziurawiec, pacjent powinien być chroniony przed działaniem promieni słonecznych i innych źródeł światła UV przez 1-2 tygodnie11. Jest to związane z fotouczulającym działaniem związków zawartych w dziurawcu.

Tabela objawów przedawkowania

Składnik Objawy przedawkowania Krytyczna dawka Czas utrzymywania się objawów
Etanol (zawarty w preparacie) Zaburzenia neurologiczne, zaburzenia świadomości, problemy z koordynacją ruchową, zmiany ciśnienia tętniczego Nie określono dokładnie Zależny od przyjętej ilości etanolu
Korzeń waleriany (Valeriana officinalis) Uczucie zmęczenia, skurczowy ból brzucha, uczucia ucisku w klatce piersiowej, drżenie rąk, zawroty głowy, nudności, biegunka, rozszerzenie źrenic 20 g korzenia waleriany (około 400 g produktu Krople żołądkowe Amara) Zwykle do 24 godzin
Ziele dziurawca (Hypericum perforatum) Drgawki, dezorientacja, nadwrażliwość na światło 4,5 g suchego wyciągu na dobę przez 2 tygodnie + 15 g suchego wyciągu jednorazowo Nadwrażliwość na światło może utrzymywać się 1-2 tygodnie
Owocnia pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium) Brak specyficznych danych Nie określono Nie określono

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Chociaż nie istnieją specyficzne wytyczne dotyczące postępowania w przypadku przedawkowania samej owocni pomarańczy gorzkiej, przy przedawkowaniu preparatów zawierających ten składnik należy:

  1. Monitorować objawy toksyczne związane z zawartością etanolu i innych składników aktywnych
  2. Chronić pacjenta przed ekspozycją na światło słoneczne i inne źródła promieniowania UV przez 1-2 tygodnie (szczególnie w przypadku preparatów zawierających dziurawiec)12
  3. Zastosować leczenie objawowe w zależności od występujących dolegliwości

Wnioski kliniczne

Brak udokumentowanych przypadków ciężkiego przedawkowania owocni pomarańczy gorzkiej zawartej w preparatach leczniczych sugeruje stosunkowo niski potencjał toksyczny tego składnika w dawkach zawartych w produktach leczniczych. Jednakże przy przedawkowaniu preparatów zawierających owocnię pomarańczy gorzkiej należy zachować czujność ze względu na możliwe objawy toksyczne wynikające z zawartości etanolu oraz innych składników aktywnych, takich jak ziele dziurawca czy korzeń waleriany1314.

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl