Przedawkowanie
Olejek cedrowy

Przedawkowanie olejku cedrowego

Olejek cedrowy (Cedri oleum) jest składnikiem preparatów farmaceutycznych stosowanych miejscowo, takich jak Rub-Arom oraz Vicks VapoRub. W dostępnych danych klinicznych informacje dotyczące bezpośrednio przedawkowania samego olejku cedrowego są ograniczone, jednakże można przeanalizować ryzyko przedawkowania na podstawie charakterystyk produktów leczniczych zawierających tę substancję.^{1 2}

Miejscowe skutki przedawkowania

Przedawkowanie preparatów zawierających olejek cedrowy poprzez aplikację nadmiernej ilości na skórę może prowadzić przede wszystkim do miejscowego podrażnienia skóry. Jest to najczęstsza reakcja niepożądana związana z przedawkowaniem preparatów zawierających olejki eteryczne, w tym olejek cedrowy.³

Ogólnoustrojowe skutki przedawkowania

Ogólnoustrojowe reakcje toksyczne wynikające z przedawkowania preparatów zawierających olejek cedrowy zdarzają się bardzo rzadko. Należy jednak pamiętać, że olejek cedrowy występuje w produktach leczniczych razem z innymi substancjami czynnymi, takimi jak kamfora racemiczna, lewomentol, olejek eukaliptusowy czy olejek terpentynowy, które przy przedawkowaniu mogą wywoływać własne działania toksyczne.^{4 5}

Skutki niewłaściwego zastosowania

Szczególnie niebezpieczne jest przypadkowe spożycie preparatów zawierających olejek cedrowy. Po połknięciu maści zawierającej olejek cedrowy mogą wystąpić objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak mdłości, wymioty i biegunka. W przypadku produktu Vicks VapoRub, te objawy są powodowane głównie obecnością kamfory, jednak olejek cedrowy również może przyczyniać się do toksyczności mieszaniny.⁶

Po przypadkowym spożyciu znaczącej ilości maści zawierającej olejek cedrowy obserwowano ostre zatrucia z następującymi objawami:⁷

• Nudności i wymioty
• Ból brzucha
• Ból i zawroty głowy
• Uderzenia gorąca
• Drgawki
• W ciężkich przypadkach – porażenie oddychania i śpiączka

⁸

Dawki toksyczne

W przypadku kamfory, która współwystępuje z olejkiem cedrowym w preparatach, klinicznie znacząca toksyczność nie była odnotowana poniżej dawki 30 mg/kg masy ciała i jest rzadko spotykana w przedziale 30-50 mg/kg masy ciała. Brak jest jednoznacznych danych dotyczących bezpośrednio dawek toksycznych samego olejku cedrowego.⁹

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku spożycia preparatów zawierających olejek cedrowy, zaleca się następujące postępowanie:¹⁰

• Jak najszybsze zastosowanie płukania żołądka (do godziny od spożycia)
• Podanie węgla aktywowanego
• Zastosowanie aspiracji
• Obserwacja pacjenta, szczególnie w przypadku wystąpienia ciężkich objawów zatrucia ze strony układu pokarmowego lub objawów neurologicznych
• Wdrożenie leczenia objawowego w razie potrzeby

¹¹

Nie należy wywoływać wymiotów u pacjenta, który spożył preparat zawierający olejek cedrowy.¹²

Tabela objawów przedawkowania

Należy zaznaczyć, że powyższe objawy mogą być wynikiem złożonego działania wielu składników preparatów zawierających olejek cedrowy, a nie wyłącznie samego olejku. W przypadku maści Rub-Arom i Vicks VapoRub, olejek cedrowy występuje w stężeniu odpowiednio 0,75g/100g i w nieokreślonej dokładnie ilości w Vicks VapoRub.^{13 14}

Bezpieczeństwo stosowania

W przypadku preparatu Rub-Arom, według dostępnych danych, nie zgłoszono żadnego przypadku przedawkowania, co może sugerować stosunkowo niskie ryzyko toksyczności przy prawidłowym stosowaniu.¹⁵ Jednak brak zgłoszonych przypadków nie powinien prowadzić do lekceważenia potencjalnego ryzyka, szczególnie przy niewłaściwym zastosowaniu produktu.