Przeciwwskazania stosowania
Octany

Preparat do żywienia pozajelitowego Olimel N9E zawiera oktany oraz znaczące ilości aminokwasów, elektrolitów i glukozy, co determinuje jego przeciwwskazania. Preparat jest niewskazany u wcześniaków, noworodków i dzieci poniżej 2. roku życia ze względu na niedojrzałość metabolizmu oraz nieadekwatny skład elektrolitowy. Ponadto, przeciwwskazania obejmują pacjentów z alergią na jaja, soję, orzeszki ziemne, kukurydzę oraz inne składniki preparatu, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym krzyżowych. Nie należy stosować Olimel N9E u osób z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów (np. fenyloketonuria, choroba syropu klonowego), ciężką hiperlipidemią, ciężkimi zaburzeniami metabolizmu tłuszczów z hipertriglicerydemią, ciężką hiperglikemią oraz zaburzeniami elektrolitowymi (hipernatremia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hiperkalcemia, hiperfosfatemia). Preparat dostarcza 400-800 kcal/1000-2000 ml, w tym glukozę w ilości 110-220 g/1000-2000 ml oraz elektrolity: Na 35-70 mmol, K 30-60 mmol, Mg 4-8 mmol, Ca 3,5-7 mmol, P 15-30 mmol, co wymaga ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby oraz ryzykiem hipertriglicerydemii.

Przeciwwskazania stosowania substancji. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Oktany obecne są w wielu preparatach do żywienia pozajelitowego, w tym w emulsji Olimel N9E. Znajomość przeciwwskazań do stosowania tych preparatów ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów. Przeciwwskazania wynikają zarówno z właściwości samej substancji, jak i stanu klinicznego pacjenta.1

Przeciwwskazania wiekowe

Emulsja Olimel N9E, zawierająca w swoim składzie oktany, jest przeciwwskazana do stosowania u szczególnie wrażliwych grup pacjentów:2

  • Wcześniaki
  • Noworodki
  • Dzieci poniżej 2. roku życia

3

Przeciwwskazanie to wynika z faktu, że metabolizm oktanów i innych składników preparatu u młodszych dzieci nie jest w pełni rozwinięty, co może prowadzić do kumulacji substancji i wystąpienia działań niepożądanych. Ponadto skład elektrolitowy preparatu jest dostosowany do potrzeb organizmów dorosłych, a nie rozwijających się dzieci.4

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Preparaty zawierające oktany, takie jak Olimel N9E, są przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na:5

  • Jaja (preparat zawiera oczyszczone fosfolipidy z jaja kurzego)
  • Soję (preparat zawiera oczyszczony olej sojowy)
  • Białka orzeszków ziemnych
  • Kukurydzę lub produkty zawierające kukurydzę
  • Jakiekolwiek inne substancje czynne lub pomocnicze preparatu

6 7 8

Należy zwrócić szczególną uwagę na wywiad alergiczny pacjenta przed wdrożeniem leczenia. U pacjentów z alergią na orzeszki ziemne istnieje podwyższone ryzyko reakcji krzyżowej na soję, dlatego przeciwwskazanie to obejmuje również osoby z alergią na orzeszki, nawet jeśli same orzeszki nie są składnikiem preparatu.9

Zaburzenia metaboliczne

Stosowanie preparatów zawierających oktany, jak Olimel N9E, jest przeciwwskazane u pacjentów z:10

11

Preparat Olimel N9E zawiera szereg aminokwasów (m.in. leucynę, izoleucynę, walinę, fenyloalaninę, metioninę), których metabolizm jest zaburzony w różnych wrodzonych chorobach metabolicznych.12

Zaburzenia lipidowe

Oktany, jako składnik emulsji tłuszczowej, są przeciwwskazane u pacjentów z:13

  • Ciężką hiperlipidemią – u pacjentów z wyjściowo podwyższonym poziomem lipidów we krwi, podanie emulsji tłuszczowej może dodatkowo pogorszyć parametry lipidowe
  • Ciężkimi zaburzeniami metabolizmu tłuszczów z występowaniem hipertriglicerydemii – może dojść do nasilenia hipertriglicerydemii, co zwiększa ryzyko ostrego zapalenia trzustki

14

Emulsja tłuszczowa w preparacie Olimel N9E dostarcza znaczną ilość kalorii (400 kcal/1000 ml, 600 kcal/1500 ml, 800 kcal/2000 ml), co stanowi około 37% całkowitej wartości kalorycznej preparatu.15

Zaburzenia gospodarki węglowodanowej

Przeciwwskazaniem do podania preparatów zawierających oktany i wysokie stężenia glukozy, takich jak Olimel N9E, jest:16

17 18

Zaburzenia elektrolitowe

Preparaty zawierające oktany z dodatkiem elektrolitów, jak Olimel N9E, są przeciwwskazane u pacjentów z:19

20

Preparat Olimel N9E zawiera znaczne ilości elektrolitów, które mogą dodatkowo pogorszyć istniejące zaburzenia elektrolitowe:21

Elektrolit Zawartość w 1000 ml Zawartość w 1500 ml Zawartość w 2000 ml
Sód 35,0 mmol 52,5 mmol 70,0 mmol
Potas 30,0 mmol 45,0 mmol 60,0 mmol
Magnez 4,0 mmol 6,0 mmol 8,0 mmol
Wapń 3,5 mmol 5,3 mmol 7,0 mmol
Fosforany 15,0 mmol 22,5 mmol 30,0 mmol

Szczególne wskazania do zachowania ostrożności

Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu preparatów zawierających oktany w emulsjach tłuszczowych u pacjentów z:22

  • Zaburzoną funkcją nerek – ze względu na możliwość kumulacji elektrolitów
  • Zaburzoną funkcją wątroby – ze względu na zaburzony metabolizm tłuszczów i aminokwasów
  • Podwyższonym ryzykiem hipertriglicerydemii (np. pacjenci z cukrzycą, otyłością)
  • Stwierdzoną wcześniej hipertriglicerydemią indukowaną lipidami

Osmolarność preparatu Olimel N9E wynosi 1310 mOsm/l, co klasyfikuje go jako roztwór hiperosmolarny, wymagający podawania do dużych żył centralnych u pacjentów z zaburzeniami perfuzji obwodowej.23

Monitorowanie podczas terapii

Podczas stosowania preparatów zawierających oktany, konieczne jest regularne monitorowanie:24

  • Parametrów lipidowych (triglicerydy)
  • Gospodarki węglowodanowej (glikemia)
  • Stężeń elektrolitów w surowicy
  • Funkcji wątroby (próby wątrobowe)
  • Funkcji nerek (mocznik, kreatynina)

Częstość monitorowania powinna być dostosowana do indywidualnego stanu klinicznego pacjenta oraz dawki stosowanego preparatu. Preparat Olimel N9E ma pH 6,4, co może wpływać na gospodarkę kwasowo-zasadową pacjenta, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu.25

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl