Przeciwwskazania stosowania
Octany
Preparat do żywienia pozajelitowego Olimel N9E zawiera oktany oraz znaczące ilości aminokwasów, elektrolitów i glukozy, co determinuje jego przeciwwskazania. Preparat jest niewskazany u wcześniaków, noworodków i dzieci poniżej 2. roku życia ze względu na niedojrzałość metabolizmu oraz nieadekwatny skład elektrolitowy. Ponadto, przeciwwskazania obejmują pacjentów z alergią na jaja, soję, orzeszki ziemne, kukurydzę oraz inne składniki preparatu, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym krzyżowych. Nie należy stosować Olimel N9E u osób z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów (np. fenyloketonuria, choroba syropu klonowego), ciężką hiperlipidemią, ciężkimi zaburzeniami metabolizmu tłuszczów z hipertriglicerydemią, ciężką hiperglikemią oraz zaburzeniami elektrolitowymi (hipernatremia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hiperkalcemia, hiperfosfatemia). Preparat dostarcza 400-800 kcal/1000-2000 ml, w tym glukozę w ilości 110-220 g/1000-2000 ml oraz elektrolity: Na 35-70 mmol, K 30-60 mmol, Mg 4-8 mmol, Ca 3,5-7 mmol, P 15-30 mmol, co wymaga ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby oraz ryzykiem hipertriglicerydemii.
Przeciwwskazania stosowania substancji. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?
Oktany obecne są w wielu preparatach do żywienia pozajelitowego, w tym w emulsji Olimel N9E. Znajomość przeciwwskazań do stosowania tych preparatów ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów. Przeciwwskazania wynikają zarówno z właściwości samej substancji, jak i stanu klinicznego pacjenta.1
Przeciwwskazania wiekowe
Emulsja Olimel N9E, zawierająca w swoim składzie oktany, jest przeciwwskazana do stosowania u szczególnie wrażliwych grup pacjentów:2
- Wcześniaki
- Noworodki
- Dzieci poniżej 2. roku życia
3
Przeciwwskazanie to wynika z faktu, że metabolizm oktanów i innych składników preparatu u młodszych dzieci nie jest w pełni rozwinięty, co może prowadzić do kumulacji substancji i wystąpienia działań niepożądanych. Ponadto skład elektrolitowy preparatu jest dostosowany do potrzeb organizmów dorosłych, a nie rozwijających się dzieci.4
Nadwrażliwość na składniki preparatu
Preparaty zawierające oktany, takie jak Olimel N9E, są przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na:5
- Jaja (preparat zawiera oczyszczone fosfolipidy z jaja kurzego)
- Soję (preparat zawiera oczyszczony olej sojowy)
- Białka orzeszków ziemnych
- Kukurydzę lub produkty zawierające kukurydzę
- Jakiekolwiek inne substancje czynne lub pomocnicze preparatu
6 7 8
Należy zwrócić szczególną uwagę na wywiad alergiczny pacjenta przed wdrożeniem leczenia. U pacjentów z alergią na orzeszki ziemne istnieje podwyższone ryzyko reakcji krzyżowej na soję, dlatego przeciwwskazanie to obejmuje również osoby z alergią na orzeszki, nawet jeśli same orzeszki nie są składnikiem preparatu.9
Zaburzenia metaboliczne
Stosowanie preparatów zawierających oktany, jak Olimel N9E, jest przeciwwskazane u pacjentów z:10
- Wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów – u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, takimi jak fenyloketonuria, choroba syropu klonowego czy kwasice organiczne, podawanie mieszanin zawierających pełne spektrum aminokwasów może prowadzić do nasilenia objawów choroby i pogorszenia stanu klinicznego
11
Preparat Olimel N9E zawiera szereg aminokwasów (m.in. leucynę, izoleucynę, walinę, fenyloalaninę, metioninę), których metabolizm jest zaburzony w różnych wrodzonych chorobach metabolicznych.12
Zaburzenia lipidowe
Oktany, jako składnik emulsji tłuszczowej, są przeciwwskazane u pacjentów z:13
- Ciężką hiperlipidemią – u pacjentów z wyjściowo podwyższonym poziomem lipidów we krwi, podanie emulsji tłuszczowej może dodatkowo pogorszyć parametry lipidowe
- Ciężkimi zaburzeniami metabolizmu tłuszczów z występowaniem hipertriglicerydemii – może dojść do nasilenia hipertriglicerydemii, co zwiększa ryzyko ostrego zapalenia trzustki
14
Emulsja tłuszczowa w preparacie Olimel N9E dostarcza znaczną ilość kalorii (400 kcal/1000 ml, 600 kcal/1500 ml, 800 kcal/2000 ml), co stanowi około 37% całkowitej wartości kalorycznej preparatu.15
Zaburzenia gospodarki węglowodanowej
Przeciwwskazaniem do podania preparatów zawierających oktany i wysokie stężenia glukozy, takich jak Olimel N9E, jest:16
- Ciężka hiperglikemia – podanie preparatu zawierającego znaczne ilości glukozy (110 g/1000 ml, 165 g/1500 ml, 220 g/2000 ml) może nasilić istniejącą hiperglikemię i doprowadzić do stanu hiperglikemiczno-hiperosmolarnego
17 18
Zaburzenia elektrolitowe
Preparaty zawierające oktany z dodatkiem elektrolitów, jak Olimel N9E, są przeciwwskazane u pacjentów z:19
- Patologicznie podwyższonym stężeniem w osoczu:
- Sodu (hipernatremia)
- Potasu (hiperkaliemia)
- Magnezu (hipermagnezemia)
- Wapnia (hiperkalcemia)
- Fosforu (hiperfosfatemia)
20
Preparat Olimel N9E zawiera znaczne ilości elektrolitów, które mogą dodatkowo pogorszyć istniejące zaburzenia elektrolitowe:21
| Elektrolit | Zawartość w 1000 ml | Zawartość w 1500 ml | Zawartość w 2000 ml |
|---|---|---|---|
| Sód | 35,0 mmol | 52,5 mmol | 70,0 mmol |
| Potas | 30,0 mmol | 45,0 mmol | 60,0 mmol |
| Magnez | 4,0 mmol | 6,0 mmol | 8,0 mmol |
| Wapń | 3,5 mmol | 5,3 mmol | 7,0 mmol |
| Fosforany | 15,0 mmol | 22,5 mmol | 30,0 mmol |
Szczególne wskazania do zachowania ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu preparatów zawierających oktany w emulsjach tłuszczowych u pacjentów z:22
- Zaburzoną funkcją nerek – ze względu na możliwość kumulacji elektrolitów
- Zaburzoną funkcją wątroby – ze względu na zaburzony metabolizm tłuszczów i aminokwasów
- Podwyższonym ryzykiem hipertriglicerydemii (np. pacjenci z cukrzycą, otyłością)
- Stwierdzoną wcześniej hipertriglicerydemią indukowaną lipidami
Osmolarność preparatu Olimel N9E wynosi 1310 mOsm/l, co klasyfikuje go jako roztwór hiperosmolarny, wymagający podawania do dużych żył centralnych u pacjentów z zaburzeniami perfuzji obwodowej.23
Monitorowanie podczas terapii
Podczas stosowania preparatów zawierających oktany, konieczne jest regularne monitorowanie:24
- Parametrów lipidowych (triglicerydy)
- Gospodarki węglowodanowej (glikemia)
- Stężeń elektrolitów w surowicy
- Funkcji wątroby (próby wątrobowe)
- Funkcji nerek (mocznik, kreatynina)
Częstość monitorowania powinna być dostosowana do indywidualnego stanu klinicznego pacjenta oraz dawki stosowanego preparatu. Preparat Olimel N9E ma pH 6,4, co może wpływać na gospodarkę kwasowo-zasadową pacjenta, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu.25
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania