Dawkowanie i sposób podawania
Naproksen

Dawkowanie i sposób podawania substancji naproksen

Naproksen to substancja z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), stosowana w leczeniu różnych stanów zapalnych i bólowych. Dawkowanie naproksenu różni się w zależności od postaci farmaceutycznej, wskazania klinicznego, wieku pacjenta oraz występowania schorzeń współistniejących. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania naproksenu w różnych wskazaniach i grupach pacjentów.¹

Dawkowanie u dorosłych

Dawkowanie naproksenu u dorosłych zależy od wskazania klinicznego i postaci farmaceutycznej produktu:²

Reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, choroba zwyrodnieniowa stawów

W leczeniu chorób reumatycznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów i zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, zalecana dawka naproksenu wynosi:³

• Od 500 mg do 1000 mg na dobę w 2 dawkach podzielonych co 12 godzin
• Dawka może być podawana jako jedna tabletka 500 mg dwa razy na dobę lub dwie tabletki po 500 mg w dawce jednorazowej rano lub wieczorem

⁴

W ostrej fazie choroby zaleca się zastosowanie dawki nasycającej 750 mg lub 1000 mg na dobę w następujących przypadkach:⁵

• U pacjentów zgłaszających zwiększony ból w nocy lub sztywność poranną
• U pacjentów, którym zmieniono leczenie z dużej dawki innego leku przeciwreumatycznego na naproksen
• W zwyrodnieniowym zapaleniu stawów, gdy głównym objawem jest ból

⁶

Ostre stany zapalne narządu ruchu i bóle różnego pochodzenia

W przypadku ostrych stanów zapalnych narządu ruchu, bólów słabych do umiarkowanych różnego pochodzenia zalecana dawka naproksenu wynosi:⁷

• Dawka początkowa 500-550 mg
• Następnie 250-275 mg co 6-8 godzin, w zależności od potrzeb
• Maksymalna dawka dobowa: 1250-1375 mg w pierwszym dniu i 1100 mg w kolejnych dniach

⁸

Ostra dna moczanowa

W leczeniu ostrego napadu dny moczanowej, schemat dawkowania naproksenu jest następujący:⁹

• Dawka początkowa: 750-825 mg
• Następnie 250-275 mg co 8 godzin do ustąpienia napadu

¹⁰

Bolesne miesiączkowanie

W przypadku bolesnego miesiączkowania zalecana dawka wynosi:¹¹

• Dawka początkowa: 500-550 mg
• Następnie w razie potrzeby 500-550 mg co 12 godzin lub 250-275 mg co 6-8 godzin

¹²

Migrenowe bóle głowy

W leczeniu migrenowych bólów głowy schemat dawkowania naproksenu jest następujący:¹³

• Dawka początkowa: 825 mg przy pierwszych objawach zbliżającego się napadu
• Dodatkowo w ciągu dnia można zastosować dawkę 275-550 mg (jeśli jest to konieczne), ale nie wcześniej niż po 30 minutach od pierwszej dawki

¹⁴

W przypadku leczenia doraźnego migreny z wykorzystaniem preparatu złożonego sumatryptan-naproksen (Frimig Duo) zalecana dawka to:¹⁵

• Jedna tabletka (85 mg sumatryptanu + 500 mg naproksenu)
• Jeśli objawy nawracają, można przyjąć drugą dawkę po co najmniej 2 godzinach
• Maksymalna dawka dobowa: 2 tabletki w odstępie co najmniej 2 godzin

¹⁶

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Naproksen nie jest zalecany do stosowania u dzieci poniżej 16 lat w większości wskazań, z wyjątkiem młodzieńczego reumatoidalnego zapalenia stawów.¹⁷

Młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów

W młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniu stawów (obecnie częściej używany termin to młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów) schemat dawkowania naproksenu jest następujący:¹⁸

• Dzieci w wieku powyżej 5 lat: 10 mg/kg masy ciała na dobę w 2 dawkach podzielonych (5 mg/kg mc. dwa razy na dobę)
• U młodzieży w wieku 16 lat oraz masie ciała 50 kg lub większej: 550-825 mg na dobę w dwóch dawkach podzielonych

^{19 20}

Dawkowanie w różnych postaciach farmaceutycznych

Tabletki, tabletki powlekane i tabletki dojelitowe

W przypadku tabletek doustnych, zaleca się przyjmowanie leku w trakcie lub po posiłku, popijając dużą ilością wody lub mleka. Tabletki dojelitowe (np. Anapran EC) należy połykać w całości, nie kruszyć i nie rozgniatać.^{21 22}

Zawiesina doustna

W przypadku zawiesiny doustnej (Dololibre), przed użyciem butelkę należy energicznie wstrząsnąć. Dawkowanie opiera się na pomiarze objętości za pomocą strzykawki doustnej:²³

• 10 mL zawiesiny odpowiada 500 mg naproksenu
• 5 mL zawiesiny odpowiada 250 mg naproksenu

Żel do stosowania miejscowego

W przypadku żelu do stosowania miejscowego (np. 4Flex PureGel, Naproxen Emo), lek należy nakładać na skórę kilka razy dziennie:²⁴

• Stosować miejscowo na skórę 4-5 razy na dobę w odstępach kilkugodzinnych
• Dawka zależy od powierzchni objętej schorzeniem, najczęściej stosuje się pasek żelu o długości około 4 cm
• Po posmarowaniu, żel należy rozprowadzić w miejscu bólu i masować do całkowitego wchłonięcia
• Po zastosowaniu leku należy umyć ręce, o ile leczenie ich nie dotyczy
• Produktu nie należy przykrywać opatrunkami takimi jak bandaże czy plastry

²⁵

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) należy zachować szczególną ostrożność i stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy okres, ze względu na większe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.²⁶

U osób w podeszłym wieku wyniki badań wykazały zwiększone stężenie wolnej frakcji naproksenu w osoczu, mimo że całkowite stężenie leku nie ulega zmianie. Dawkowanie w tej grupie pacjentów:²⁷

• Aleve: Ponieważ osoby w podeszłym wieku wykazują większą podatność na wystąpienie działań niepożądanych, należy rozważyć stosowanie mniejszych dawek
• Apo-Napro Fast: Nie stosować więcej niż 2 kapsułki na dobę
• Nalgesin Mini: Maksymalnie 2 tabletki powlekane na dobę w dwóch dawkach podzielonych

^{28 29 30}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy rozważyć zmniejszenie dawki, aby zapobiec kumulacji metabolitów naproksenu.³¹

• U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeń czynności nerek należy zmniejszyć dawkę
• Naproksen jest przeciwwskazany u pacjentów z klirensem kreatyniny mniejszym niż 30 mL/min

^{32 33}

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Podobnie jak w przypadku zaburzeń czynności nerek, u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy stosować mniejsze dawki naproksenu:³⁴

• U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby należy zmniejszyć dawkę i ściśle monitorować czynność wątroby
• Naproksen jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby

³⁵

Czas trwania leczenia

Czas trwania leczenia naproksenem zależy od wskazania i skuteczności terapii:³⁶

• W przypadku stosowania preparatów zewnętrznych (żeli) czas leczenia zwykle wynosi nie dłużej niż kilka tygodni (najczęściej do 4 tygodni)
• W przypadku gorączki czas trwania leczenia nie powinien przekraczać 3-5 dni
• W przypadku bólu nie należy stosować leku dłużej niż 10 dni bez konsultacji z lekarzem
• W przypadku chorób reumatycznych konieczne może być długotrwałe stosowanie leku

^{37 38}

Tabela dawkowania naproksenu w różnych wskazaniach i postaciach farmaceutycznych

Uwagi dodatkowe dotyczące dawkowania

Przy stosowaniu naproksenu należy pamiętać o następujących zasadach:³⁹

• Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy okres, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych
• Maksymalna dawka dobowa naproksenu wynosi 1000-1375 mg, w zależności od wskazania i postaci farmaceutycznej
• W przypadku preparatów OTC (np. Aleve) nie wolno przekraczać dawki dobowej 660 mg, chyba że lekarz zaleci inaczej
• Leczenie należy poddawać ocenie w regularnych odstępach czasu i przerwać, jeżeli nie obserwuje się korzyści

^{40 41}

Szczególne informacje o podawaniu

Sposób podawania naproksenu zależy od postaci farmaceutycznej:⁴²

• Tabletki doustne: przyjmować w trakcie lub po posiłku, popijając dużą ilością wody lub mleka
• Tabletki dojelitowe: połykać w całości, nie kruszyć ani nie rozgniatać
• Produkty o zmodyfikowanym uwalnianiu (np. Emoxen): przyjmować przynajmniej 30 minut przed spożyciem pokarmu
• Żel: nakładać na oczyszczoną, suchą skórę; po aplikacji umyć ręce

^{43 44 45}

W przypadku ostrego bólu naproksen w postaci doustnej zaczyna działać szybciej, jeśli zostanie przyjęty na pusty żołądek. Jednakże pacjenci z wrażliwym żołądkiem powinni przyjmować lek podczas posiłków.⁴⁶