Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
L-seryna

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania L-seryny

L-seryna, stanowiąca istotny składnik preparatów do żywienia pozajelitowego takich jak Aminomel 10E, Aminomel 12,5E, Aminosteril N-Hepa 8%, Vamin 18 Electrolyte-Free i Vaminolact, wymaga szczególnej uwagi w kontekście bezpieczeństwa stosowania ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia reakcji niepożądanych lub powikłań wynikających z jej podaży.¹

Ryzyko reakcji nadwrażliwości

Podczas podawania roztworów zawierających L-serynę jako składnik żywienia pozajelitowego istnieje ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznych/rzekomoanafilaktycznych i innych reakcji nadwrażliwości. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek objawów przedmiotowych lub podmiotowych reakcji nadwrażliwości, infuzja musi zostać natychmiast przerwana.²

Ryzyko tworzenia osadów w naczyniach płucnych

U pacjentów otrzymujących żywienie pozajelitowe zawierające L-serynę odnotowano przypadki występowania osadów w naczyniach płucnych. Szczególne ryzyko tworzenia osadów fosforanu wapnia istnieje przy dodaniu zbyt dużej ilości wapnia i fosforanów. Osady zgłaszano również w przypadku braku soli fosforanowych w roztworze. W przypadku wystąpienia objawów niewydolności oddechowej, należy natychmiast przerwać infuzję i rozpocząć diagnostykę medyczną. Wskazane jest okresowe sprawdzanie czy osady nie występują w zestawie do infuzji i w cewniku.³

Ryzyko zakażeń i sepsy

Stosowanie cewników dożylnych do podawania preparatów z L-seryną wiąże się z ryzykiem zakażeń i sepsy, które mogą wynikać z nieodpowiedniego postępowania z cewnikami lub podania zakażonych roztworów. Czynnikami predysponującymi do wystąpienia powikłań infekcyjnych są: stosowanie immunosupresji, hiperglikemia, niedożywienie i stan choroby podstawowej. Dla wczesnego rozpoznania zakażenia kluczowe jest monitorowanie objawów i wyników badań laboratoryjnych, szczególnie pod kątem dreszczy/gorączki, leukocytozy, komplikacji technicznych związanych ze sprzętem do dostępu dożylnego oraz hiperglikemii.⁴

Zespół ponownego odżywienia

Odżywianie roztworami zawierającymi L-serynę u pacjentów ciężko niedożywionych może spowodować wystąpienie zespołu ponownego odżywienia. Charakteryzuje się on przesunięciem potasu, fosforanów i magnezu do wnętrza komórek w wyniku przewagi przemian anabolicznych. Może także wystąpić niedobór tiaminy oraz zatrzymanie płynów. Powikłaniom tym można zapobiec poprzez uważne monitorowanie stanu pacjenta i powolne zwiększanie podaży substancji odżywczych, przy jednoczesnym unikaniu przekarmiania.⁵

Podrażnienie żył obwodowych

Infuzja hipertonicznych roztworów zawierających L-serynę do żyły obwodowej może powodować podrażnienie żyły. W przypadku stosowania preparatów takich jak Aminomel 10E czy Aminomel 12,5E przez żyłę obwodową, należy monitorować miejsce wkłucia w celu wczesnego wykrycia objawów zakrzepowego zapalenia żył.^{6 7}

Ryzyko przeciążenia płynami i zaburzenia elektrolitowe

W zależności od objętości płynu i szybkości infuzji, podanie dożylne roztworów zawierających L-serynę może powodować przeciążenie płynami, skutkujące nadmiernym nawodnieniem/hiperwolemią i stanami zastoju, w tym zastojem w krążeniu płucnym i obrzękami. Ponadto mogą wystąpić klinicznie istotne zaburzenia elektrolitowe i zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej.⁸

Monitorowanie pacjenta podczas terapii z L-seryną

Podczas stosowania roztworów zawierających L-serynę należy prowadzić odpowiednie monitorowanie stanu klinicznego pacjenta i parametrów laboratoryjnych.⁹

Kluczowe parametry wymagające kontroli

• Równowaga wodno-elektrolitowa
• Osmolarność surowicy
• Równowaga kwasowo-zasadowa
• Stężenie glukozy we krwi
• Czynność wątroby
• Czynność nerek

^{10 11}

Szczególne grupy pacjentów wymagające wzmożonej kontroli

Szczególnie staranne monitorowanie stanu klinicznego i parametrów laboratoryjnych jest wymagane u pacjentów z:¹²

• Zaburzeniami metabolizmu aminokwasów – ze względu na ryzyko nietolerancji lub nasilenia zaburzeń metabolicznych
• Niewydolnością wątroby – z powodu ryzyka wystąpienia lub pogorszenia wcześniejszych zaburzeń neurologicznych w związku z hiperamonemią
• Niewydolnością nerek – szczególnie w przypadku jednoczesnego występowania hiperkaliemii, z czynnikami ryzyka wystąpienia lub pogorszenia kwasicy metabolicznej lub z hiperazotemią

¹³

Przeciwwskazania i sytuacje wymagające szczególnej ostrożności

Przeciwwskazania dotyczące stosowania L-seryny

L-seryna nie powinna być stosowana w następujących sytuacjach:¹⁴

• W leczeniu zasadowicy hipochloremiczno-hipokaliemicznej
• U pacjentów z hiperkaliemią
• W leczeniu hipomagnezemii
• W leczeniu hipokalcemii

¹⁵

Stosowanie u pacjentów z niewydolnością wątroby

Roztwory zawierające L-serynę należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobą wątroby w wywiadzie lub niewydolnością wątroby. U tych pacjentów należy uważnie kontrolować parametry czynności wątroby ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia hiperamonemii.¹⁶

U pacjentów otrzymujących żywienie pozajelitowe zawierające L-serynę mogą wystąpić powikłania wątrobowe, w tym:¹⁷

• Cholestaza
• Stłuszczenie wątroby
• Zwłóknienie i marskość wątroby (mogące prowadzić do niewydolności wątroby)
• Zapalenie i kamica pęcherzyka żółciowego

¹⁸

Ryzyko hiperamonemii

U pacjentów otrzymujących roztwory aminokwasów z L-seryną może wystąpić zwiększenie stężenia amoniaku we krwi i hiperamonemia. Może to wskazywać na istnienie wrodzonych zaburzeń metabolizmu aminokwasów lub niewydolność wątroby. W zależności od stopnia nasilenia oraz etiologii, hiperamonemia może wymagać natychmiastowej interwencji. Jeśli wystąpią objawy hiperamonemii, należy przerwać podawanie produktu i ponownie ocenić stan kliniczny pacjenta.¹⁹

Ryzyko azotemii

Podczas podawania pozajelitowo roztworów zawierających aminokwasy, w tym L-serynę, zgłaszano występowanie azotemii, która może wystąpić zwłaszcza przy niewydolności nerek. Dlatego należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu preparatów z L-seryną u pacjentów z niewydolnością nerek i systematycznie monitorować status płynów i elektrolitów.²⁰

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

Stosowanie roztworów zawierających L-serynę wymaga szczególnej ostrożności w przypadku:²¹

• Pacjentów z obrzękiem płuc – wymagają uważnego monitorowania statusu płynów
• Pacjentów z niewydolnością serca – wymagają uważnego monitorowania statusu płynów
• Pacjentów z hiperkalcemią lub ryzykiem jej wystąpienia – w tym pacjentów z wapniowymi kamieniami nerkowymi
• Pacjentów z hipermagnezemią lub ryzykiem jej wystąpienia – w tym pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub leczonych magnezem

²²

Stosowanie u dzieci i niemowląt

Roztwory zawierające L-serynę nie powinny być stosowane u niemowląt w wieku poniżej 2 lat, ponieważ skład aminokwasów tych produktów nie spełnia specyficznych wymagań dla tej grupy wiekowej. U dzieci zaleca się stosowanie specjalnie przygotowanych roztworów aminokwasów przeznaczonych do stosowania pediatrycznego.²³

Przy stosowaniu roztworów zawierających L-serynę u dzieci i noworodków należy zwrócić szczególną uwagę na narażenie na działanie światła, które może mieć niepożądane skutki dotyczące odpowiedzi klinicznej, ze względu na wytwarzanie się nadtlenków i innych produktów rozpadu.²⁴

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku dawkę L-seryny należy dobierać z ostrożnością, biorąc pod uwagę zwiększoną częstość występowania obniżonej czynności wątroby, nerek i serca, a także choroby współistniejące i farmakoterapię.²⁵

Interakcje dotyczące L-seryny i pierwiastków śladowych

Wpływ na wydalanie pierwiastków śladowych

Dożylne podawanie roztworów aminokwasów zawierających L-serynę zwiększa wydalanie z moczem pierwiastków śladowych, szczególnie miedzi, a zwłaszcza cynku. Należy to brać pod uwagę podczas ustalania dawki pierwiastków śladowych, zwłaszcza w przypadku długotrwałego żywienia pozajelitowego.^{26 27}

Interakcje z ceftriaksonem

U pacjentów starszych niż 28 dni (w tym dorosłych) nie wolno podawać ceftriaksonu równocześnie przez tą samą linię do infuzji, co roztwory dożylne zawierające wapń (a więc również te zawierające L-serynę w połączeniu z wapniem). Jeśli do kolejnego podania używana jest ta sama linia infuzyjna, należy ją starannie przepłukać pomiędzy infuzjami odpowiednim, zgodnym farmaceutycznie roztworem.²⁸

Interakcje z krwią antykoagulowaną/konserwowaną cytrynianem

Nie należy podawać roztworów zawierających L-serynę i wapń przez te same dreny do infuzji co krew lub produkty krwiopochodne, chyba że zostało udokumentowane bezpieczeństwo takiego postępowania. Ze względu na ryzyko wykrzepiania, spowodowanego wapniem zawartym w składzie, nie wolno ich dodawać lub podawać równocześnie przez te same dreny do infuzji, co krew antykoagulowana/konserwowana cytrynianem.²⁹

Zalecenia dotyczące właściwego podawania

Przy podawaniu L-seryny jako składnika żywienia pozajelitowego należy pamiętać, że:³⁰

• Jest tylko jednym ze składników wymaganych w żywieniu pozajelitowym
• Dla zapewnienia kompletnego żywienia pozajelitowego musi być zapewniona równoczesna podaż:
  • Składników energetycznych (uwzględniając odpowiednią podaż niezbędnych kwasów tłuszczowych)
  • Elektrolitów
  • Witamin
  • Pierwiastków śladowych

³¹

Przy jednoczesnym stosowaniu roztworów o wysokich stężeniach glukozy, może być niezbędne podanie insuliny w celu zapobieżenia zbyt wysokim stężeniom glukozy we krwi.³²

Wybór żyły obwodowej lub centralnej do podania roztworów zawierających L-serynę zależy od końcowej osmolarności roztworu. Przyjmuje się, że graniczna wartość osmolarności podczas podawania do żył obwodowych wynosi około 800 mOsm/l, chociaż może być ona różna w zależności od wieku i stanu ogólnego pacjenta oraz od stanu żył obwodowych.³³

Nie należy podłączać opakowań z roztworami zawierającymi L-serynę seryjnie, aby uniknąć zatorów powietrznych, spowodowanych resztkowym powietrzem, zawartym w pierwszym opakowaniu.³⁴