Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fosforan kodeiny

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania fosforanu kodeiny

Dostępne dane przedkliniczne na temat bezpieczeństwa stosowania fosforanu kodeiny są ograniczone. W przypadku produktów zawierających fosforan kodeiny, takich jak HERBAPINI czy Syrop sosnowy złożony Aflofarm, należy zauważyć, że kompleksowe badania toksykologiczne dla gotowych produktów leczniczych nie zostały przeprowadzone.^{1 2}

Mutagenność i karcynogenność

W dostępnych danych przedklinicznych nie stwierdzono działania mutagennego fosforanu kodeiny, co wskazuje na brak potencjału do wywoływania mutacji genetycznych.³

Badania karcynogenności przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że kodeina nie wywołuje działania karcynogennego u myszy i szczurów, co sugeruje niskie ryzyko indukcji nowotworów przy stosowaniu tej substancji.⁴

Wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa

Spośród składników badanych produktów, jedynie dla kodeiny przeprowadzono badania wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. Wyniki tych badań są istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania fosforanu kodeiny, szczególnie u kobiet w ciąży. Dane przedkliniczne wskazują jednoznacznie, że stosowanie kodeiny stwarza ryzyko dla płodu, co powinno być brane pod uwagę przy kwalifikacji pacjentek do leczenia tym opioidem.⁵

Dane dotyczące innych składników występujących z fosforanem kodeiny

W produktach zawierających fosforan kodeiny występują również inne substancje, dla których dostępne są pewne dane przedkliniczne:

• Alfa-pinen – składnik wyciągu z pędów sosny, nie wykazał działania mutagennego w badaniach przedklinicznych⁶
• Trans-anetol – składnik nalewki z owocu kopru włoskiego/anyżu:
  • Nie wykazał działania mutagennego⁷
  • Nie wykazał działania karcynogennego u myszy i samców szczurów⁸
  • U samic szczurów obserwowano występowanie raka wątrobowokomórkowego, co wskazuje na potencjalne ryzyko karcynogenne specyficzne dla płci⁹
  • Dane wskazują na możliwość wystąpienia kontaktowego zapalenia skóry¹⁰

Ograniczenia dostępnych danych przedklinicznych

Należy podkreślić, że dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania fosforanu kodeiny i produktów go zawierających są ograniczone. W przypadku produktu leczniczego HERBAPINI, zaznaczono brak kompleksowych badań toksykologicznych dla całego produktu, a przedstawione dane dotyczą głównie pojedynczych substancji aktywnych.¹¹ Produkt Syrop sosnowy złożony Aflofarm również nie był poddawany badaniom przedklinicznym jako gotowy preparat.¹²

Dostępne dane przedkliniczne wskazują na konieczność zachowania ostrożności przy stosowaniu produktów zawierających fosforan kodeiny, szczególnie u kobiet w ciąży, ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu wykazane w badaniach.¹³

Wnioski dla praktyki klinicznej

Na podstawie dostępnych danych przedklinicznych, przy przepisywaniu produktów zawierających fosforan kodeiny należy uwzględnić potencjalne ryzyko dla płodu u kobiet ciężarnych. Brak działania mutagennego i karcynogennego kodeiny u myszy i szczurów stanowi pozytywną informację dotyczącą bezpieczeństwa tej substancji, jednak ograniczona ilość badań przedklinicznych dla całych produktów leczniczych wskazuje na konieczność zachowania ostrożności przy ich stosowaniu i monitorowania pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych.¹⁴