Właściwości farmakodynamiczne
Fosforan kodeiny

Fosforan kodeiny, będący opioidowym lekiem ośrodkowym, wykazuje przede wszystkim działanie przeciwkaszlowe poprzez hamowanie odruchu kaszlowego w ośrodkowym układzie nerwowym. W preparatach takich jak HERBAPINI oraz Syrop sosnowy złożony Aflofarm, fosforan kodeiny występuje w dawce 3 mg/5 ml (odpowiednio 9 mg i 9,72 mg na 15 ml syropu) i jest stosowany głównie ze względu na efekt przeciwkaszlowy, podczas gdy jego słabe działanie przeciwbólowe i uspokajające jest marginalne w tych stężeniach. Preparaty te klasyfikowane są w grupie leków przeciwkaszlowych (ATC: R05DA20) i zawierają fosforan kodeiny w połączeniu z ekstraktami roślinnymi, które wspomagają efekt terapeutyczny.

Właściwości farmakodynamiczne fosforanu kodeiny

Fosforan kodeiny należy do grupy leków opioidowych wykazujących ośrodkowe działanie przeciwkaszlowe. Substancja ta charakteryzuje się również słabym działaniem przeciwbólowym oraz słabo uspokajającym, jednak w dawkach zawartych w preparatach takich jak HERBAPINI czy Syrop sosnowy złożony Aflofarm, zasadniczo wykorzystuje się głównie jej efekt przeciwkaszlowy.1 2

Mechanizm działania przeciwkaszlowego

Działanie przeciwkaszlowe fosforanu kodeiny wynika bezpośrednio z jego depresyjnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy. Efekt ten prowadzi do ograniczenia częstotliwości występowania ataków kaszlu poprzez hamowanie odruchu kaszlowego.3 4

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Fosforan kodeiny w preparatach złożonych jest klasyfikowany w grupie farmakoterapeutycznej jako lek przeciwkaszlowy (z wyłączeniem leków wykrztuśnych), występujący w połączeniach z innymi substancjami czynnymi. Preparaty zawierające fosforan kodeiny oznaczone są kodem ATC: R 05 DA 20.5

Zastosowanie w preparatach złożonych

W preparatach takich jak HERBAPINI czy Syrop sosnowy złożony Aflofarm, fosforan kodeiny występuje w ilości 3 mg na 5 ml syropu (9,72 mg na 15 ml). W tych preparatach działa synergistycznie z pozostałymi składnikami, które wykazują działanie wspomagające.6 7 8

Składniki wspomagające działanie przeciwkaszlowe

W przypadku preparatu HERBAPINI, fosforan kodeiny jest wzbogacony o wyciąg płynny z pędów sosny (Pinus sylvestris L., turiones) oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego odmiany gorzkiej (Foeniculum vulgare Miller subsp. vulgare var. vulgare, fructus).9

W Syropie sosnowym złożonym Aflofarm, fosforan kodeiny współdziała z wyciągiem z cetyny sosnowej (Pini extractum fluidum) oraz nalewką z anyżu (Anisi tinctura).10

Nazwa preparatu Zawartość fosforanu kodeiny Składniki roślinne Ekstraktor
HERBAPINI 9 mg / 15 ml Wyciąg płynny z pędów sosny (DER: 1:1,6) – 6,6 g/100 g
Nalewka z owocu kopru włoskiego (DER: 1:5) – 1 g/100 g
Etanol 90% (v/v)
Etanol 70% (v/v)
Syrop sosnowy złożony Aflofarm 9,72 mg / 15 ml Wyciąg z cetyny sosnowej (DER 1:0,9-1,1) – 1283,1 mg/15 ml
Nalewka z anyżu (DER 1:4,5-5,5) – 194,4 mg/15 ml
Etanol 96% (v/v)
Etanol 70% (v/v)

Ograniczenia działania farmakodynamicznego

Należy zaznaczyć, że choć fosforan kodeiny posiada również właściwości przeciwbólowe, to w dawkach występujących w omawianych preparatach złożonych (3 mg/5 ml) jego działanie przeciwbólowe jest marginalne, a efekt terapeutyczny skupia się na działaniu przeciwkaszlowym.11

Podsumowując, fosforan kodeiny stanowi kluczowy składnik aktywny w wymienionych preparatach złożonych, gdzie dzięki swojemu ośrodkowemu działaniu przeciwkaszlowemu efektywnie ogranicza częstość ataków kaszlu, a jego działanie jest wspomagane przez towarzyszące składniki roślinne o korzystnym profilu farmakodynamicznym.12 13

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl