Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Etorykoksyb

Wpływ na przewód pokarmowy

U pacjentów leczonych etorykoksybem obserwowano występowanie zaburzeń w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego, w tym perforacje, owrzodzenia i krwawienia (PUBs); niektóre z tych przypadków prowadziły do zgonu.^{1 2}

Grupy ryzyka powikłań żołądkowo-jelitowych

Należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia pacjentów, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań w obrębie przewodu pokarmowego podczas leczenia niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ). Do grupy podwyższonego ryzyka należą:^{3 4}

• Pacjenci w podeszłym wieku
• Pacjenci stosujący jednocześnie inne leki z grupy NLPZ lub kwas acetylosalicylowy
• Pacjenci z chorobą w obrębie przewodu pokarmowego, taką jak owrzodzenie i krwawienie w wywiadzie

⁵

Jednoczesne stosowanie z kwasem acetylosalicylowym

Podczas jednoczesnego stosowania etorykoksybu i kwasu acetylosalicylowego (nawet małych dawek) istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia dalszych działań niepożądanych w obrębie przewodu pokarmowego, takich jak owrzodzenia lub inne zaburzenia żołądka i jelit.^{6 7}

Warto zaznaczyć, że długotrwałe badania kliniczne nie wykazały istotnej różnicy bezpieczeństwa stosowania na układ pokarmowy, pomiędzy selektywnymi inhibitorami COX-2 podawanymi z kwasem acetylosalicylowym, a NLPZ podawanymi z kwasem acetylosalicylowym.^{8 9}

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Dane kliniczne wskazują, że leki z grupy selektywnych inhibitorów COX-2, takich jak etorykoksyb, mogą być związane z występowaniem niepożądanych zdarzeń zakrzepowych (zwłaszcza zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu) w porównaniu do placebo i niektórych NLPZ.^{10 11}

Zależność dawka-czas terapii

Ze względu na to, że ryzyko zaburzeń sercowo-naczyniowych w trakcie stosowania etorykoksybu może zwiększać się w zależności od dawki i okresu terapii, należy zastosować najkrótszy możliwy okres leczenia i najmniejszą skuteczną dawkę dobową.^{12 13}

Potrzeba objawowego leczenia przeciwbólowego i reakcja pacjenta na leczenie powinny być okresowo oceniane, zwłaszcza u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów.^{14 15}

Pacjenci z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego

Pacjenci, u których istnieje istotne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dotyczących układu krążenia (np. z nadciśnieniem tętniczym, hiperlipidemią, cukrzycą, osoby palące), mogą być leczeni etorykoksybem jedynie po dokładnym rozważeniu celowości takiej terapii.^{16 17}

Profilaktyka sercowo-naczyniowa

Wybiórcze inhibitory COX-2, w tym etorykoksyb, nie mogą zastępować kwasu acetylosalicylowego w profilaktyce chorób układu sercowo-naczyniowego ze względu na brak działania przeciwpłytkowego. Z tego względu, nie powinno się przerywać leczenia przeciwpłytkowego.^{18 19}

Wpływ na nerki

Prostaglandyny powstające w nerkach pełnią ważną rolę wyrównawczą w utrzymywaniu przepływu nerkowego. W warunkach zaburzonego przepływu nerkowego stosowanie etorykoksybu może powodować zmniejszenie powstawania prostaglandyn, a wtórnie – zmniejszenie przepływu krwi przez nerki i zaburzenie czynności nerek.^{20 21}

Grupy podwyższonego ryzyka nefrotoksyczności

Największe ryzyko wystąpienia takiego działania istnieje u pacjentów:^{22 23}

• Z wcześniej występującym znacznym zaburzeniem czynności nerek
• Z niewyrównaną niewydolnością serca
• Z marskością wątroby

²⁴

U tych pacjentów należy rozważyć monitorowanie czynności nerek.^{25 26}

Zatrzymanie płynów, obrzęki i nadciśnienie

Podobnie jak w przypadku innych produktów leczniczych hamujących wytwarzanie prostaglandyn, u pacjentów przyjmujących etorykoksyb obserwowano zatrzymanie płynów, obrzęki i nadciśnienie.^{27 28}

Niewydolność serca

Stosowanie wszystkich niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), w tym etorykoksybu, może być związane z wystąpieniem lub nawrotem zastoinowej niewydolności serca.^{29 30}

Należy zachować ostrożność podczas stosowania etorykoksybu u pacjentów, u których w wywiadzie stwierdzono:^{31 32}

• Niewydolność serca
• Zaburzenia czynności lewej komory serca
• Nadciśnienie tętnicze krwi
• Obrzęki, niezależnie od ich przyczyny

³³

W przypadku pogorszenia stanu zdrowia tych pacjentów, należy podjąć odpowiednie czynności, w tym przerwać stosowanie etorykoksybu.^{34 35}

Monitorowanie ciśnienia tętniczego

Stosowanie etorykoksybu może być związane z częstszymi przypadkami wystąpienia ciężkiego nadciśnienia tętniczego w porównaniu z innymi NLPZ i selektywnymi inhibitorami COX-2, zwłaszcza po zastosowaniu dużych dawek.^{36 37}

Z tego względu:

• Przed leczeniem etorykoksybem należy kontrolować nadciśnienie tętnicze
• Należy zwrócić szczególną uwagę na konieczność monitorowania ciśnienia tętniczego krwi podczas leczenia etorykoksybem
• Ciśnienie tętnicze krwi należy kontrolować w ciągu dwóch tygodni po rozpoczęciu leczenia i okresowo w dalszym czasie
• Jeśli zwiększy się znacząco ciśnienie tętnicze krwi, należy rozważyć alternatywną metodę leczenia

^{38 39}

Wpływ na wątrobę

W badaniach klinicznych u około 1% pacjentów leczonych do roku etorykoksybem w dawce 30 mg, 60 mg lub 90 mg na dobę, nastąpiło zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) i (lub) aminotransferazy asparaginianowej (AspAT) (około trzykrotne lub większe przekroczenie górnej granicy wartości prawidłowych).^{40 41}

Każdy pacjent, u którego wystąpiły podmiotowe i (lub) przedmiotowe objawy, wskazujące na zaburzenia czynności wątroby lub u którego wystąpiły nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby powinien być monitorowany.^{42 43}

Jeśli wystąpią objawy niewydolności wątroby lub zostanie stwierdzone utrzymywanie się nieprawidłowych wyników (ponad trzykrotne przekroczenie górnej granicy wartości prawidłowych), należy przerwać stosowanie etorykoksybu.^{44 45}

Ogólne środki ostrożności

Jeżeli podczas leczenia wystąpi pogorszenie czynności opisanych powyżej układów/narządów, należy podjąć właściwe postępowanie lecznicze i rozważyć przerwanie leczenia etorykoksybem.^{46 47}

Osoby wymagające szczególnego nadzoru

Należy zapewnić odpowiednią opiekę medyczną podczas stosowania etorykoksybu u osób w wieku podeszłym oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby lub serca.^{48 49}

Odwodnienie

Należy zachować ostrożność podczas stosowania etorykoksybu u pacjentów odwodnionych. Wskazane jest nawodnić pacjentów przed rozpoczęciem leczenia etorykoksybem.^{50 51}

Reakcje skórne

Po wprowadzeniu do obrotu, podczas stosowania NLPZ i niektórych selektywnych inhibitorów COX-2 odnotowano bardzo rzadko występowanie ciężkich reakcji skórnych, niektóre z nich kończące się zgonem, w tym:^{52 53}

• Złuszczające zapalenie skóry
• Zespół Stevensa-Johnsona
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka

⁵⁴

Ryzyko wystąpienia tych działań jest prawdopodobnie największe na początku terapii, większość powikłań notowano w ciągu pierwszego miesiąca leczenia.^{55 56}

Reakcje nadwrażliwości

Poważne reakcje nadwrażliwości (takie jak anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy) odnotowano u pacjentów otrzymujących etorykoksyb.^{57 58}

Niektóre selektywne inhibitory COX-2 były związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia reakcji skórnych u pacjentów, u których występowała alergia na niektóre leki.^{59 60}

Należy przerwać stosowanie etorykoksybu w wypadku wystąpienia pierwszych objawów wysypki skórnej, zmian na błonach śluzowych lub jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości.^{61 62}

Maskowanie objawów infekcji

Etorykoksyb może maskować gorączkę i inne objawy stanu zapalnego lub infekcji.^{63 64}

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Należy zachować ostrożność stosując etorykoksyb jednocześnie z warfaryną lub innymi doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi.^{65 66}

Planowanie ciąży

Stosowanie etorykoksybu, jak i innych produktów leczniczych będących inhibitorami cyklooksygenazy/syntezy prostaglandyn nie jest zalecane u kobiet planujących ciążę.^{67 68}

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Laktoza

Niektóre preparaty etorykoksybu (np. Arcoxia, Kostarox, Etuxor, Xaleba) zawierają laktozę. Produkty te nie powinny być stosowane u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.^{69 70}

Sód

Preparaty etorykoksybu zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w tabletce, co oznacza, że są uznawane za „wolne od sodu”.^{71 72}