Interakcje
Etorykoksyb

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Etorykoksyb wchodzi w interakcję z wieloma grupami leków, co wynika z jego właściwości farmakodynamicznych i farmakokinetycznych. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę znanych interakcji oraz ich znaczenie kliniczne.

Interakcje farmakodynamiczne

Doustne leki przeciwzakrzepowe

U pacjentów przyjmujących długotrwale warfarynę, podawanie etorykoksybu w dawce 120 mg na dobę powoduje zwiększenie o około 13% międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego (INR) czasu protrombinowego. Z tego względu konieczne jest ścisłe monitorowanie wskaźnika protrombinowego u osób otrzymujących leki przeciwzakrzepowe, szczególnie w pierwszych dniach leczenia etorykoksybem lub po zmianie jego dawki.¹

Leki moczopędne, inhibitory ACE i antagoniści receptora angiotensyny II

NLPZ, w tym etorykoksyb, mogą zmniejszać działanie leków moczopędnych i innych leków przeciwnadciśnieniowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek (np. u pacjentów odwodnionych lub u pacjentów w wieku podeszłym). Jednoczesne stosowanie inhibitora ACE lub antagonisty receptora angiotensyny II z etorykoksybem może powodować dalsze, zwykle odwracalne, zaburzenia czynności nerek, włącznie z możliwością wystąpienia ostrej niewydolności nerek.²

Zalecenia postępowania w przypadku jednoczesnego stosowania:

• Leki należy stosować ostrożnie, zwłaszcza u osób starszych³
• Pacjenci powinni być odpowiednio nawodnieni⁴
• Należy rozważyć monitorowanie czynności nerek po rozpoczęciu leczenia skojarzonego, a także regularnie w późniejszym okresie⁵

Kwas acetylosalicylowy

Badania kliniczne wykazały, że etorykoksyb w dawce 120 mg jeden raz na dobę, nie wpływa na działanie antyagregacyjne kwasu acetylosalicylowego (81 mg jeden raz na dobę) w stanie równowagi stacjonarnej. Etorykoksyb może być stosowany jednocześnie z małymi dawkami kwasu acetylosalicylowego podawanymi profilaktycznie w chorobach układu krążenia.⁶

Należy jednak pamiętać, że:

• Jednoczesne stosowanie kwasu acetylosalicylowego w małych dawkach i etorykoksybu może zwiększyć częstość występowania owrzodzeń przewodu pokarmowego lub innych zaburzeń w porównaniu do stosowania samego etorykoksybu⁷
• Nie jest zalecane jednoczesne stosowanie etorykoksybu z kwasem acetylosalicylowym w większych dawkach niż stosowane w profilaktyce chorób układu krążenia lub z innymi lekami z grupy NLPZ⁸

Cyklosporyna i takrolimus

Chociaż interakcje etorykoksybu z cyklosporyną i takrolimusem nie były bezpośrednio badane, jednoczesne stosowanie tych leków może zwiększać nefrotoksyczne działanie cyklosporyny lub takrolimusu. Podczas skojarzonej terapii niezbędne jest monitorowanie czynności nerek.⁹

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ etorykoksybu na farmakokinetykę innych leków

Lit: Etorykoksyb, podobnie jak inne NLPZ, powoduje zmniejszenie wydalania litu przez nerki, co skutkuje zwiększeniem jego stężenia w osoczu. Konieczne jest monitorowanie stężenia litu we krwi i dostosowanie dawki zarówno podczas rozpoczynania, jak i kończenia terapii skojarzonej.¹⁰

Metotreksat: Przeprowadzono badania, w których stosowano etorykoksyb w różnych dawkach u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów przyjmujących metotreksat raz na tydzień w dawkach od 7,5 mg do 20 mg. Wyniki wskazują, że:

• Dawki 60 mg i 90 mg etorykoksybu nie wpływają na stężenie metotreksatu w osoczu ani na klirens nerkowy¹¹
• Dawka 120 mg etorykoksybu w jednym badaniu nie wpływała na stężenie metotreksatu, natomiast w innym zwiększała stężenie metotreksatu w osoczu o 28% i zmniejszała klirens nerkowy metotreksatu o 13%¹²
• Pacjentów przyjmujących jednocześnie etorykoksyb i metotreksat należy obserwować ze względu na potencjalne działanie toksyczne metotreksatu¹³

Doustne leki antykoncepcyjne: Etorykoksyb wpływa na farmakokinetykę doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających etynyloestradiol (EE):

• Etorykoksyb w dawce 60 mg stosowany przez 21 dni z lekiem antykoncepcyjnym zawierającym 35 mikrogramów etynyloestradiolu i 0,5-1 mg noretyndronu zwiększał wartość AUC₀₋₂₄h EE o 37%¹⁴
• Etorykoksyb w dawce 120 mg stosowany z tym samym preparatem, jednocześnie lub w odstępie 12 godzin, zwiększał wartość AUC₀₋₂₄h EE od 50% do 60%¹⁵

Przy wyborze doustnego leku antykoncepcyjnego stosowanego jednocześnie z etorykoksybem, należy uwzględnić zwiększone stężenie EE, które może zwiększać ryzyko działań niepożądanych związanych z antykoncepcją (np. żylnych incydentów zakrzepowych u kobiet z grupy ryzyka).¹⁶

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ): Badania wykazały, że etorykoksyb w dawce 120 mg stosowany przez 28 dni podczas HTZ zawierającej skoniugowane estrogeny (np. PREMARIN w dawce 0,625 mg) powoduje zwiększenie stężenia niesprzężonych estrogenów:

• Estronu o 41%¹⁷
• Ekwiliny o 76%¹⁸
• 17-β-estradiolu o 22%¹⁹

Wpływ etorykoksybu w dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg podczas długotrwałej terapii HTZ nie został przebadany. Wybierając pomenopauzalną HTZ stosowaną jednocześnie z etorykoksybem, należy brać pod uwagę, że zwiększenie stężenia estrogenów może zwiększać ryzyko działań niepożądanych związanych z terapią hormonalną.²⁰

Prednizon i prednizolon: W badaniach klinicznych dotyczących interakcji, etorykoksyb nie wywierał klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę prednizonu lub prednizolonu.²¹

Digoksyna: Etorykoksyb stosowany w dawce 120 mg raz na dobę przez 10 dni u zdrowych ochotników:

• Nie wpływał na wartość AUC₀₋₂₄h digoksyny w stanie stacjonarnym ani na jej wydalanie przez nerki²²
• Zwiększał stężenie maksymalne (Cmax) digoksyny o około 33%²³

Dla większości pacjentów nie ma to istotnego znaczenia klinicznego, jednak osoby ze zwiększonym ryzykiem działania toksycznego digoksyny powinny być szczególnie monitorowane podczas terapii skojarzonej.²⁴

Wpływ etorykoksybu na leki metabolizowane z udziałem sulfotransferaz

Etorykoksyb jest inhibitorem ludzkiej sulfotransferazy, szczególnie jej izoenzymu SULT1E1. Wykazano zwiększenie stężenia etynyloestradiolu w surowicy pod wpływem etorykoksybu. Obecnie dostępne są ograniczone dane dotyczące działania sulfotransferaz i ich znaczenia klinicznego dla metabolizmu leków. Zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania etorykoksybu z lekami metabolizowanymi głównie przy udziale sulfotransferaz, takimi jak salbutamol w postaci doustnej czy minoksydyl.²⁵

Wpływ etorykoksybu na leki metabolizowane z udziałem izoenzymów cytochromu P

Na podstawie badań in vitro stwierdzono, że etorykoksyb nie hamuje izoenzymów cytochromu P450 (CYP) 1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 ani 3A4. Badania na zdrowych ochotnikach potwierdziły brak zmian w aktywności wątrobowego izoenzymu CYP3A4 po stosowaniu etorykoksybu w dawce 120 mg raz na dobę.²⁶

Wpływ innych leków na farmakokinetykę etorykoksybu

Metabolizm etorykoksybu zachodzi głównie z udziałem enzymów układu CYP, przede wszystkim CYP3A4. Badania in vitro wskazują, że CYP2D6, CYP2C9, CYP1A2 i CYP2C19 również mogą katalizować procesy głównego szlaku metabolicznego, jednak ich udział ilościowy nie został określony w badaniach in vivo.²⁷

Ketokonazol: Badania z zastosowaniem ketokonazolu (silny inhibitor CYP3A4) w dawce 400 mg raz na dobę przez 11 dni u zdrowych ochotników wykazały, że lek ten nie wpływa w sposób klinicznie istotny na farmakokinetykę pojedynczej dawki 60 mg etorykoksybu (obserwowano jedynie zwiększenie AUC o 43%).²⁸

Worykonazol i mikonazol: Jednoczesne podawanie innych silnych inhibitorów CYP3A4 – worykonazolu (doustnie) lub mikonazolu (miejscowego żelu doustnego) i etorykoksybu powoduje niewielki wzrost ekspozycji na etorykoksyb. Jednak według dostępnych danych naukowych, zjawisko to nie ma znaczenia klinicznego.²⁹

Ryfampicyna: Jednoczesne stosowanie etorykoksybu i ryfampicyny, silnego induktora enzymów układu CYP, powoduje znaczące zmniejszenie stężenia etorykoksybu w osoczu (o około 65%). Ta interakcja może prowadzić do nawrotu objawów choroby. Mimo to nie zaleca się zwiększania dawki etorykoksybu powyżej zalecanych w poszczególnych wskazaniach, gdyż skojarzona terapia z ryfampicyną w wyższych dawkach nie była badana.³⁰

Leki zobojętniające: Leki zobojętniające nie wpływają na farmakokinetykę etorykoksybu w sposób klinicznie istotny.³¹

Interakcje z alkoholem

Podczas stosowania etorykoksybu należy zachować szczególną ostrożność odnośnie spożywania alkoholu. Jednoczesne używanie alkoholu i etorykoksybu może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego, takich jak:

• Zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego
• Nasilenie działania drażniącego na błonę śluzową żołądka
• Potencjalne uszkodzenie wątroby przy długotrwałym stosowaniu

Ponadto, alkohol może nasilać działanie sedatywne, które może wystąpić podczas stosowania leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, prowadząc do obniżenia sprawności psychomotorycznej i zwiększonego ryzyka wypadków.

Zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu lub co najmniej znaczące ograniczenie jego spożycia podczas terapii etorykoksybem, szczególnie u pacjentów:

• Z chorobami wątroby
• Z chorobą wrzodową
• Z zaburzeniami krzepnięcia krwi
• Stosujących jednocześnie inne leki o działaniu hepatotoksycznym

Tabela interakcji