Przeciwwskazania stosowania
Dapagliflozyna

Przeciwwskazania stosowania dapagliflozyny

Dapagliflozyna jest substancją czynną należącą do inhibitorów kotransportera sodowo-glukozowego 2 (SGLT2), stosowaną w leczeniu cukrzycy typu 2, niewydolności serca oraz przewlekłej choroby nerek. Dostępna jest na rynku farmaceutycznym w postaci tabletek powlekanych o mocy 5 mg i 10 mg w preparatach takich jak Daforbis, Dagrafors i Diaflix. Pomimo korzystnego profilu terapeutycznego, istnieją określone sytuacje kliniczne, w których stosowanie dapagliflozyny jest przeciwwskazane.¹²³

Nadwrażliwość jako główne przeciwwskazanie

Zgodnie z charakterystyką produktów leczniczych zawierających dapagliflozynę (Daforbis, Dagrafors, Diaflix), jedynym bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania tej substancji jest nadwrażliwość na dapagliflozynę lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się w różnorodny sposób – od łagodnych objawów skórnych, po ciężkie, zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne.⁴⁵⁶

Substancje pomocnicze jako potencjalne źródło nadwrażliwości

Warto zwrócić uwagę, że leki zawierające dapagliflozynę różnią się między sobą zawartością substancji pomocniczych, co może mieć znaczenie przy kwalifikacji pacjenta do terapii. Szczególnie istotna jest obecność laktozy w składzie tych leków:

• Daforbis, 5 mg – zawiera 25 mg laktozy jednowodnej
• Daforbis, 10 mg – zawiera 50 mg laktozy jednowodnej
• Dagrafors, 5 mg – zawiera 48,7 mg laktozy
• Dagrafors, 10 mg – zawiera 97,4 mg laktozy

⁷⁸

U pacjentów z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy (rzadkie zaburzenia dziedziczne) należy rozważyć potencjalne ryzyko związane z zawartością laktozy w preparatach dapagliflozyny. W przypadku pacjentów z ciężką nietolerancją laktozy, szczególnie przy stosowaniu wyższych dawek preparatu, może to stanowić istotne przeciwwskazanie do zastosowania tej terapii.

Formy dapagliflozyny dostępne na rynku

Dapagliflozyna występuje w następujących preparatach i postaciach:⁹¹⁰¹¹

Ocena stanu klinicznego pacjenta przed wdrożeniem leczenia dapagliflozyną

Chociaż oficjalnie jedynym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, praktyka kliniczna wskazuje na potrzebę dokładnej oceny stanu pacjenta przed wdrożeniem leczenia dapagliflozyną. Szczególnej uwagi wymagają:

• Pacjenci z historią reakcji alergicznych na leki, zwłaszcza inne inhibitory SGLT2
• Pacjenci z ciężką nietolerancją laktozy, szczególnie przy stosowaniu preparatów o wyższej zawartości tego cukru
• Pacjenci z ryzykiem rozwoju kwasicy ketonowej lub martwiczego zapalenia powięzi krocza (zgorzeli Fourniera)

Wnioski kliniczne

Przed przepisaniem dapagliflozyny (produkty Daforbis, Dagrafors, Diaflix) należy wykluczyć nadwrażliwość na dapagliflozynę lub którykolwiek ze składników pomocniczych. Jest to jedyne bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania tej substancji.¹²¹³¹⁴

Szczególną uwagę należy zwrócić na zawartość laktozy w preparatach, która różni się znacząco między poszczególnymi produktami. U pacjentów z wrażliwością na laktozę może to wpływać na wybór odpowiedniego preparatu lub stanowić przeciwwskazanie do terapii dapagliflozyną.

Decyzję o odradzeniu stosowania dapagliflozyny należy podjąć indywidualnie, uwzględniając wywiad alergologiczny pacjenta oraz potencjalne korzyści i ryzyko związane z terapią, ze szczególnym uwzględnieniem nadwrażliwości na składniki preparatu.