Przedawkowanie
Dapagliflozyna
Dapagliflozyna, inhibitor SGLT2 stosowany w terapii cukrzycy typu 2, wykazuje wysoki profil bezpieczeństwa nawet przy dawkach znacznie przekraczających zalecane. Badania kliniczne obejmujące pojedyncze dawki do 500 mg (50-krotność dawki terapeutycznej) oraz dawki wielokrotne do 100 mg/dobę przez 2 tygodnie nie wykazały istotnych klinicznie objawów toksyczności. Charakterystycznym objawem przedawkowania jest glikozuria utrzymująca się co najmniej 5 dni po dawce 500 mg, jednak nie zaobserwowano przypadków odwodnienia, hipotensji, zaburzeń elektrolitowych ani istotnych zmian w odstępie QT. Częstość hipoglikemii była nieznacznie wyższa niż w grupie placebo, bez zależności od dawki, a parametry laboratoryjne, w tym biomarkery funkcji nerek i stężenia elektrolitów, pozostawały stabilne.
Przedawkowanie dapagliflozyny
Dapagliflozyna to substancja czynna o mechanizmie działania opartym na inhibicji kotransportera sodowo-glukozowego typu 2 (SGLT2), wykorzystywana w leczeniu pacjentów z cukrzycą typu 2. W związku z jej stosowaniem klinicznie istotne jest poznanie potencjalnych zagrożeń związanych z przedawkowaniem tej substancji. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa farmakologicznego dapagliflozyny w przypadku przyjęcia dawek przekraczających zalecane.1 2 3
Badania kliniczne przedawkowania
Przeprowadzono szereg badań klinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania dapagliflozyny w dawkach przekraczających zalecane dawkowanie terapeutyczne. W badaniach stosowano pojedyncze dawki doustne dochodzące do 500 mg (co stanowi 50-krotność maksymalnej zalecanej dawki terapeutycznej) u zdrowych ochotników. Dodatkowo prowadzono badania z zastosowaniem dawek do 100 mg (10-krotność maksymalnej zalecanej dawki) podawanych raz na dobę przez okres 2 tygodni zarówno u zdrowych ochotników, jak i ochotników z cukrzycą typu 2.4 5 6
Objawy przedawkowania
W sytuacji przedawkowania dapagliflozyny obserwowano charakterystyczne objawy związane z mechanizmem działania leku. U ochotników po przyjęciu wysokich dawek dapagliflozyny stwierdzono występowanie glukozy w moczu przez okres zależny od przyjętej dawki (co najmniej 5 dni w przypadku dawki 500 mg). Co istotne, mimo zwiększonej glikozurii, nie zaobserwowano przypadków odwodnienia, hipotensji ani zaburzeń równowagi elektrolitowej. Również wpływ na odstęp QT w zapisie EKG nie był klinicznie istotny.7 8 9
W badaniach klinicznych, w których stosowano dawki do 100 mg dapagliflozyny przez okres 2 tygodni, częstość występowania hipoglikemii była nieznacznie większa niż w grupie placebo, jednak wzrost ten nie wykazywał zależności od dawki. Częstość występowania innych działań niepożądanych, w tym odwodnienia i hipotensji, była porównywalna z grupą otrzymującą placebo. Nie stwierdzono również klinicznie istotnych, zależnych od dawki zmian w wynikach badań laboratoryjnych, w tym stężenia elektrolitów w surowicy i biomarkerów funkcji nerek.10 11 12
Tabela objawów przedawkowania
| Objaw przedawkowania | Opis | Występowanie w zależności od dawki |
|---|---|---|
| Glikozuria | Zwiększone wydalanie glukozy z moczem | Obserwowana po pojedynczych dawkach do 500 mg; utrzymuje się przez minimum 5 dni przy dawce 500 mg |
| Hipoglikemia | Nieznacznie większa częstość występowania w porównaniu do placebo | Notowana przy dawkach do 100 mg/dobę podawanych przez 2 tygodnie; brak zależności od dawki |
| Odwodnienie | Brak przypadków odwodnienia związanych z przedawkowaniem | Brak różnic w porównaniu do placebo przy dawkach do 500 mg |
| Hipotensja | Brak przypadków obniżenia ciśnienia tętniczego związanych z przedawkowaniem | Brak różnic w porównaniu do placebo przy dawkach do 500 mg |
| Zaburzenia elektrolitowe | Brak klinicznie istotnych zmian stężenia elektrolitów w surowicy | Brak różnic w porównaniu do placebo przy dawkach do 500 mg |
| Wydłużenie odstępu QT | Brak klinicznie istotnego wpływu na odstęp QT w EKG | Brak różnic w porównaniu do placebo przy dawkach do 500 mg |
| Zaburzenia czynności nerek | Brak klinicznie istotnych zmian biomarkerów funkcji nerek | Brak różnic w porównaniu do placebo przy dawkach do 100 mg/dobę podawanych przez 2 tygodnie |
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku przedawkowania dapagliflozyny (produkty lecznicze Daforbis, Dagrafors, Diaflix) należy wdrożyć odpowiednie leczenie podtrzymujące, dostosowane do stanu klinicznego pacjenta. Zalecenia te obejmują monitorowanie funkcji życiowych, kontrolę równowagi wodno-elektrolitowej oraz parametrów metabolicznych, ze szczególnym uwzględnieniem glikemii.13 14 15
Należy podkreślić, że nie przeprowadzono dotychczas badań oceniających skuteczność hemodializy w usuwaniu dapagliflozyny z organizmu. W związku z tym brak jest danych na temat przydatności tej metody w leczeniu przedawkowania dapagliflozyny.16 17 18
Wnioski kliniczne
Na podstawie dostępnych danych z badań klinicznych można stwierdzić, że dapagliflozyna charakteryzuje się stosunkowo wysokim profilem bezpieczeństwa, nawet przy znacznym przekroczeniu maksymalnej zalecanej dawki terapeutycznej. Pojedyncze dawki dochodzące do 500 mg (50-krotność dawki terapeutycznej) oraz dawki wielokrotne do 100 mg dziennie przez okres 2 tygodni (10-krotność dawki terapeutycznej) nie powodowały istotnych klinicznie objawów toksyczności, poza niewielkim zwiększeniem częstości występowania hipoglikemii.19 20 21
Pomimo relatywnie niskiego ryzyka wystąpienia poważnych powikłań związanych z przedawkowaniem dapagliflozyny, w przypadku przyjęcia nadmiernej dawki leku należy wdrożyć odpowiednie leczenie podtrzymujące i monitorować stan pacjenta, szczególnie pod kątem możliwości wystąpienia hipoglikemii oraz zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, które teoretycznie mogą wystąpić w związku z nasilonym działaniem dapagliflozyny.22
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania