Przeciwwskazania stosowania
Citalopram

Przeciwwskazania stosowania citalopramu. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Citalopram, substancja czynna leku Oropram 20 mg, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) stosowanym w terapii zaburzeń depresyjnych. Jak każdy produkt leczniczy, również citalopram posiada jasno określone przeciwwskazania, które muszą być bezwzględnie respektowane przez lekarzy przepisujących ten lek. Poniżej przedstawiono szczegółowe omówienie przeciwwskazań do stosowania citalopramu.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania citalopramu jest nadwrażliwość na substancję czynną (citalopram) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie Oropram 20 mg. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się różnorodnymi objawami, od łagodnych reakcji skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne, dlatego wywiad w kierunku możliwej alergii na składniki leku powinien być przeprowadzony przed rozpoczęciem terapii.²

Jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAOI)

Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie citalopramu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAOI). Łączenie tych leków może prowadzić do rozwoju potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego, który został zaobserwowany w rzadkich przypadkach. Objawy zespołu serotoninowego mogą obejmować hipertermię, sztywność mięśniową, mioklonie, niestabilność autonomiczną oraz zaburzenia stanu psychicznego.³

Szczegółowe zasady postępowania dotyczące stosowania citalopramu z inhibitorami MAO obejmują:

• Zakaz stosowania citalopramu u pacjentów przyjmujących jednocześnie inhibitory monoaminooksydazy, włączając w to selegilinę w dawce przekraczającej 10 mg na dobę⁴
• Konieczność zachowania odpowiedniego odstępu czasowego przy zmianie leczenia:
  • Co najmniej 14 dni przerwy po zakończeniu stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO przed włączeniem citalopramu
  • W przypadku odwracalnych inhibitorów MAO (RIMA) – przerwa zgodna z informacją zawartą w Ulotce dla pacjenta dla danego preparatu
  • Co najmniej 7 dni przerwy po zakończeniu terapii citalopramem przed włączeniem inhibitora MAO

⁵

Przeciwwskazania dotyczące linezolidu

Linezolid, antybiotyk o działaniu przeciwbakteryjnym, wykazuje również właściwości inhibitora MAO, dlatego jego jednoczesne stosowanie z citalopramem jest przeciwwskazane, o ile nie zapewniono pacjentowi ścisłej obserwacji klinicznej oraz kontroli ciśnienia tętniczego. Łączenie tych leków niesie ryzyko wystąpienia interakcji serotoninergicznych, które mogą prowadzić do zespołu serotoninowego.⁶

Wydłużenie odstępu QT

Citalopram jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanym wydłużeniem odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym lub z wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT. Wydłużenie odstępu QT może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, w tym do potencjalnie śmiertelnej arytmii typu torsade de pointes.⁷

Interakcje lekowe wydłużające odstęp QT

Istotnym przeciwwskazaniem jest także jednoczesne stosowanie citalopramu z innymi lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT. Łączenie tych substancji może synergistycznie zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca. Do leków tych należą m.in.:

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• Neuroleptyki (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Niektóre antybiotyki (np. makrolidy, fluorochinolony)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe (np. astemizol, mizolastyna)

⁸

Szczególne przypadki kliniczne wymagające ostrożności

Choć nie są to bezwzględne przeciwwskazania, szczególną ostrożność należy zachować w przypadku stosowania citalopramu u pacjentów z:

• Zaburzeniami funkcji nerek i wątroby – może być konieczna modyfikacja dawkowania
• Padaczką lub drgawkami w wywiadzie – citalopram może obniżać próg drgawkowy
• Cukrzycą – leczenie citalopramem może wpływać na kontrolę glikemii
• Skłonnością do krwawień – citalopram może zwiększać ryzyko krwawień, szczególnie u osób przyjmujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe
• Zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemią) – zwiększają ryzyko arytmii

Podsumowanie najważniejszych przeciwwskazań do stosowania citalopramu

Przy kwalifikacji pacjenta do leczenia citalopramem należy uwzględnić następujące przeciwwskazania:

1. Nadwrażliwość na citalopram lub substancje pomocnicze
2. Jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAOI)
3. Linezolid (jeśli nie zapewniono ścisłej obserwacji pacjenta)
4. Rozpoznane wydłużenie odstępu QT lub wrodzony zespół wydłużonego QT
5. Jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT

Właściwa ocena obecności przeciwwskazań przed włączeniem citalopramu jest kluczowym elementem bezpiecznej farmakoterapii. W przypadku występowania któregokolwiek z wymienionych przeciwwskazań, lekarz powinien rozważyć zastosowanie alternatywnych metod leczenia lub innych leków przeciwdepresyjnych o odmiennym profilu bezpieczeństwa.⁹