Właściwości farmakokinetyczne
Chlorochina

Właściwości farmakokinetyczne chlorochiny

Chlorochina, substancja czynna zawarta w leku Arechin (250 mg tabletki), charakteryzuje się złożonymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jej zastosowanie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis poszczególnych parametrów farmakokinetycznych tej substancji.¹

Wchłanianie

Chlorochina fosforanu charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. W warunkach fizjologicznych substancja wiąże się w średnim stopniu z białkami osocza, a stopień wiązania wynosi około 50%. Maksymalne stężenie substancji we krwi obserwuje się w okresie od 3 do 6 godzin po doustnym podaniu leku Arechin. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, przyjmowanie leku wraz z posiłkiem zwiększa zarówno wchłanianie jak i biodostępność chlorochiny. Całkowita biodostępność substancji po podaniu doustnym jest wysoka i wynosi 89%.²

Dystrybucja

Proces dystrybucji chlorochiny w organizmie przebiega stosunkowo wolno. Substancja charakteryzuje się bardzo dużą objętością dystrybucji, która mieści się w przedziale 100-1000 l/kg masy ciała, co świadczy o znacznej kumulacji tkankowej. Tkankowa akumulacja chlorochiny zachodzi preferencyjnie w określonych narządach i strukturach organizmu. Najwyższe stężenia substancji czynnej obserwuje się w wątrobie, śledzionie, nerkach i płucach. Dodatkowo chlorochina wykazuje szczególne powinowactwo do tkanek zawierających melaninę. W mniejszym stopniu lek przenika do ośrodkowego układu nerwowego – mózgu i rdzenia kręgowego. Należy podkreślić, że na rozmieszczenie chlorochiny w organizmie wpływają takie parametry jak wiek pacjenta oraz jego masa ciała.³

Metabolizm

Biotransformacja chlorochiny zachodzi głównie w wątrobie, która stanowi podstawowy narząd odpowiedzialny za jej metabolizm. W niewielkim stopniu lek podlega również przemianom metabolicznym w nerkach. Głównym metabolitem powstającym w wyniku procesu N-deetylacji jest deetylochlorochina. Metabolit ten osiąga w osoczu stężenia stanowiące 20-30% stężenia związku macierzystego, czyli chlorochiny.⁴

Eliminacja

Proces eliminacji chlorochiny z organizmu charakteryzuje się bardzo powolnym przebiegiem. Substancja jest wydalana głównie przez nerki, które odpowiadają za eliminację 50-60% podanej dawki. W moczu 70% wydalanej substancji stanowi niezmieniona chlorochina, 25% przypada na deetylochlorochinę, a pozostałe 5% to inne metabolity. Na szybkość wydalania chlorochiny istotny wpływ ma pH moczu – kwaśny odczyn przyspiesza proces eliminacji.⁵

Klirens chlorochiny wynosi około 1,8 ml/min/kg masy ciała. Okres półtrwania substancji w fazie eliminacji w warunkach prawidłowej funkcji nerek charakteryzuje się znaczną zmiennością i zazwyczaj mieści się w przedziale 10-60 dni. Dla porównania, okres półtrwania deetylochlorochiny wynosi około 15 dni. Ze względu na długi okres półtrwania, chlorochinę można wykryć w moczu pacjenta nawet po kilku miesiącach od zakończenia terapii.⁶

Przenikanie przez bariery biologiczne

Chlorochina wykazuje zdolność do przenikania przez różne bariery biologiczne organizmu. Substancja przenika przez barierę łożyskową, co ma istotne znaczenie przy stosowaniu leku u kobiet w ciąży. Chlorochina przenika również do mleka matki, z którym wydziela się w ilości stanowiącej około 2-4% podanej dawki, chociaż wartości te cechują się znaczną zmiennością międzyosobniczą. Dodatkowo wykazano, że chlorochina po podaniu doustnym w postaci leku Arechin może być wykrywana w nasieniu pacjentów.⁷