Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Chlorochina

Specjalne ostrzeżenia dotyczące stosowania chlorochiny

Chlorochina, substancja czynna zawarta w leku Arechin, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas jej stosowania ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane i interakcje. Bezpieczne stosowanie tej substancji wymaga dokładnej oceny stanu pacjenta przed rozpoczęciem terapii oraz regularnego monitorowania w trakcie leczenia.¹

Przeciwwskazania względne i szczególne grupy pacjentów

Należy unikać stosowania chlorochiny u osób z zaburzeniami czynności siatkówki (z wyjątkiem ostrej fazy zimnicy), u pacjentów z zaburzeniami w obrazie krwi oraz u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (niedokrwistość hemolityczna, fawizm). Podobnie, stosowanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami żołądka i jelit.²

Chlorochina może zaostrzyć przebieg chorób takich jak łuszczyca, porfiria czy miastenia, dlatego u pacjentów z tymi schorzeniami należy zachować szczególną ostrożność.³

Konieczność regularnego monitorowania okulistycznego

Szczególnie ważnym aspektem bezpieczeństwa podczas terapii chlorochiną jest regularne monitorowanie stanu narządu wzroku. Podczas dłuższego stosowania należy przeprowadzać pełne badanie okulistyczne co 3 miesiące, obejmujące badanie ostrości wzroku, dna oka, pola widzenia oraz ocenę siatkówki i rogówki. Celem tych badań jest wczesne wykrycie retinopatii polekowej, której ryzyko wzrasta przy długotrwałym leczeniu wysokimi dawkami. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości należy natychmiast przerwać leczenie i obserwować pacjenta, ponieważ zmiany chorobowe mogą postępować nawet po zaprzestaniu terapii.⁴

Ryzyko zaburzeń neurologicznych

Chlorochinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z padaczką w wywiadzie. U pacjentów stosujących leki przeciwdrgawkowe lub z padaczką w wywiadzie należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści z leczenia do ryzyka, ponieważ po zastosowaniu chlorochiny odnotowano rzadkie przypadki drgawek.⁵

U wszystkich pacjentów leczonych długotrwale chlorochiną należy wykonywać badania odruchów i inne badania neurologiczne co 3-6 miesięcy w celu wczesnego wykrycia osłabienia mięśni. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości należy przerwać leczenie.⁶

Monitorowanie parametrów hematologicznych

U pacjentów długotrwale leczonych chlorochiną konieczne jest regularne kontrolowanie obrazu krwi ze względu na ryzyko zahamowania czynności szpiku kostnego, które występuje w rzadkich przypadkach. Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania chlorochiny i leków wywołujących choroby krwi. Jeżeli wystąpią zaburzenia niezwiązane z podstawowym procesem chorobowym, należy przerwać leczenie.⁷

Ryzyko ciężkiej hipoglikemii

Wykazano, że chlorochina może powodować ciężką hipoglikemię, w tym zagrażającą życiu utratę przytomności. Dotyczy to zarówno pacjentów leczonych, jak i nieleczonych lekami przeciwcukrzycowymi. Pacjentów leczonych chlorochiną należy poinformować o ryzyku hipoglikemii oraz związanych z nią objawach klinicznych. W przypadku wystąpienia objawów klinicznych świadczących o hipoglikemii podczas leczenia, należy oznaczyć stężenie glukozy we krwi i w razie konieczności zmodyfikować leczenie.⁸

Wpływ chlorochiny na układ sercowo-naczyniowy

Wydłużenie odstępu QT

Udowodniono, że chlorochina może wydłużać odstęp QT w zapisie elektrokardiograficznym u niektórych pacjentów. Lek należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem odstępu QT oraz u osób z czynnikami ryzyka, które mogą powodować jego wydłużenie.⁹

Do czynników ryzyka wydłużenia odstępu QT należą:

• Choroby serca, takie jak niewydolność serca czy zawał mięśnia sercowego
• Stany proarytmiczne, np. bradykardia (<50 uderzeń na minutę)
• Arytmia komorowa w wywiadzie
• Niewyrównana hipokaliemia i/lub hipomagnezemia
• Jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT

<sup data-drug="Arechin" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="choroby serca np. niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, stany proartymiczne np. bradykardia (10

Stopień wydłużenia odstępu QT może narastać wraz ze wzrostem stężenia chlorochiny we krwi, dlatego nie należy przekraczać zalecanego dawkowania. W przypadku wystąpienia objawów zaburzenia rytmu serca podczas leczenia chlorochiną, należy natychmiast przerwać leczenie i wykonać badanie EKG.¹¹

Ryzyko kardiomiopatii

U pacjentów leczonych chlorochiną odnotowywano przypadki kardiomiopatii prowadzące do niewydolności serca, czasami zakończonej zgonem. W przypadku wystąpienia objawów klinicznych kardiomiopatii należy natychmiast przerwać leczenie chlorochiną.¹²

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadkach długotrwałego stosowania leku w wysokich dawkach. Takie leczenie powinno być rozważane jedynie gdy nie są dostępne inne metody terapeutyczne. Pacjenci leczeni przewlekle chlorochiną powinni być regularnie monitorowani pod kątem wystąpienia kardiomiopatii.¹³

Ryzyko zaburzeń psychicznych i zachowań samobójczych

U pacjentów leczonych chlorochiną odnotowano przypadki zachowań samobójczych i zaburzeń psychicznych. Co istotne, takie przypadki notowano również u pacjentów, u których w przeszłości nie występowały tego typu zaburzenia. Należy poinformować pacjenta o konieczności natychmiastowego zgłoszenia się po pomoc medyczną w przypadku wystąpienia objawów zaburzeń psychicznych w trakcie leczenia.¹⁴

Inne ważne środki ostrożności

Podczas długotrwałego leczenia chlorochiną należy unikać nadmiernego nasłonecznienia i naświetlania promieniami UV ze względu na ryzyko reakcji fotouczulających.¹⁵

Przed zastosowaniem chlorochiny należy zawsze rozważyć, czy potencjalne korzyści z leczenia przewyższają ryzyko związane z działaniami niepożądanymi. W szczególności, w przypadku leczenia zimnicy, należy ocenić, czy zarażenie stanowi dla organizmu większe ryzyko niż potencjalne objawy niepożądane związane ze stosowaniem chlorochiny.¹⁶

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek

Lek Arechin należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, szczególnie w przebiegu ostrego, poalkoholowego uszkodzenia wątroby, a także u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz u osób z chorobą alkoholową.¹⁷

Przeciwwskazania u dzieci i młodzieży

Lek Arechin nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci w wieku poniżej 14 lat.¹⁸