Wskazania do stosowania
Adapalen

Wskazania do stosowania adapalenu

Adapalen jest retinoidem trzeciej generacji stosowanym w miejscowym leczeniu różnych postaci trądziku pospolitego (acne vulgaris). Substancja ta występuje w formulacjach jako monoterapia lub w połączeniu z innymi substancjami aktywnymi, co determinuje konkretne wskazania do jej stosowania.^{1 2}

Monoterapia adapalenem

Preparaty zawierające wyłącznie adapalen jako substancję czynną (Acnelec, Differin) w stężeniu 1 mg/g, dostępne w postaci kremu lub żelu, wskazane są w leczeniu:^{3 4}

• Trądziku zaskórnikowego (acne comedonica) – postaci charakteryzującej się obecnością zaskórników otwartych i zamkniętych
• Trądziku grudkowo-krostkowego (acne papulo-pustulosa) – postaci z obecnością zmian zapalnych w postaci grudek i krostek

^{5 6}

Istotne jest, że monoterapia adapalenem jest zalecana przy łagodnym lub średnio nasilonym trądziku pospolitym.^{7 8}

Terapia skojarzona – adapalen z innymi substancjami

Adapalen z nadtlenkiem benzoilu

Preparaty zawierające adapalen w połączeniu z nadtlenkiem benzoilu są stosowane w przypadkach, gdy monoterapia adapalenem może być niewystarczająca. Połączenie to zapewnia działanie przeciwzaskórnikowe, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne.^{9 10}

Dostępne są dwa główne preparaty o różnym stężeniu adapalenu:

1. Epiduo (0,1% adapalenu + 2,5% nadtlenku benzoilu) – wskazany do miejscowego leczenia trądziku pospolitego z zaskórnikami, grudkami i krostkami u dorosłych, młodzieży oraz dzieci w wieku 9 lat i starszych.¹¹
2. Epiduo Forte (0,3% adapalenu + 2,5% nadtlenku benzoilu) – wskazany do stosowania w miejscowym leczeniu trądziku pospolitego z zaskórnikami, licznymi grudkami i krostkami u dorosłych i młodzieży od 12. roku życia. Wyższe stężenie adapalenu w tym preparacie jest szczególnie zalecane przy bardziej zaawansowanych postaciach trądziku.¹²

Podobnym preparatem jest Belakne Combi (1 mg/g adapalenu + 25 mg/g nadtlenku benzoilu), wskazany do miejscowego leczenia trądziku pospolitego z zaskórnikami, grudkami i krostkami u dorosłych oraz młodzieży i dzieci w wieku 9 lat i starszych.¹³

Kryteria wyboru preparatu z adapalenem

Przy podejmowaniu decyzji o wdrożeniu leczenia z użyciem adapalenu, należy wziąć pod uwagę następujące czynniki:

Nasilenie zmian trądzikowych

• Przy łagodnym i średnio nasilonym trądziku zaskórnikowym lub grudkowo-krostkowym rekomendowane są preparaty zawierające wyłącznie adapalen (Acnelec, Differin).^{14 15}
• Przy trądziku z tendencją do zmian zapalnych (grudki, krostki) zalecane są preparaty złożone zawierające adapalen z nadtlenkiem benzoilu (Belakne Combi, Epiduo).^{16 17}
• W przypadku licznych zmian zapalnych i bardziej nasilonego trądziku wskazane jest zastosowanie preparatu Epiduo Forte o wyższym stężeniu adapalenu.¹⁸

Wiek pacjenta

Wiek pacjenta jest istotnym czynnikiem przy wyborze odpowiedniego preparatu zawierającego adapalen:

• Preparaty złożone Epiduo i Belakne Combi mogą być stosowane u dzieci od 9. roku życia, co czyni je odpowiednimi do leczenia trądziku u młodszych pacjentów.^{19 20}
• Preparat o wyższym stężeniu adapalenu (Epiduo Forte) jest przeznaczony dla pacjentów od 12. roku życia.²¹

Postać farmaceutyczna

Adapalen jest dostępny w różnych postaciach farmaceutycznych, co umożliwia dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta:

• Krem (np. Acnelec, Differin) – zalecany dla pacjentów z suchą, wrażliwą skórą.^{22 23}
• Żel (np. Acnelec, Differin, Epiduo, Epiduo Forte, Belakne Combi) – preferowany dla pacjentów z tłustą cerą, bardziej podatną na trądzik.^{24 25 26}

Sytuacje kliniczne wskazujące na zastosowanie adapalenu

Adapalen, jako retinoidu trzeciej generacji, należy rozważyć w następujących sytuacjach klinicznych:

Trądzik zaskórnikowy

Pacjenci z dominującym komponentem zaskórnikowym (zaskórniki otwarte i zamknięte) mogą odnieść korzyść z monoterapii adapalenem, dzięki jego silnemu działaniu komedolitycznemu. W tej sytuacji zalecane są preparaty Acnelec lub Differin.^{27 28}

Trądzik grudkowo-krostkowy

U pacjentów z łagodnymi lub średnio nasilonymi zmianami zapalnymi w postaci grudek i krostek, monoterapia adapalenem może być wystarczająca. Jednak w przypadku tendencji do licznych zmian zapalnych, bardziej odpowiednie będą preparaty łączone z nadtlenkiem benzoilu.^{29 30}

Trądzik u dzieci i młodzieży

W przypadku trądziku u młodszych pacjentów, należy uwzględnić:

• U dzieci w wieku 9-11 lat z trądzikiem zaskórnikowym lub grudkowo-krostkowym można zastosować Epiduo lub Belakne Combi.^{31 32}
• U młodzieży od 12. roku życia z bardziej nasilonym trądzikiem zapalnym można rozważyć Epiduo Forte, zawierający wyższe stężenie adapalenu.³³

Trądzik oporny na leczenie

W przypadku trądziku opornego na monoterapię lub wymagającego złożonego działania, zalecane są preparaty łączone jak Epiduo, Epiduo Forte lub Belakne Combi, które wykazują synergistyczne działanie adapalenu i nadtlenku benzoilu.^{34 35 36}