Właściwości farmakokinetyczne
Adapalen

Właściwości farmakokinetyczne adapalenu

Adapalen jest substancją czynną stosowaną miejscowo w leczeniu trądziku pospolitego. Charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego skuteczność kliniczną oraz bezpieczeństwo stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe omówienie właściwości farmakokinetycznych tej substancji na podstawie danych dostępnych z badań klinicznych różnych produktów leczniczych zawierających adapalen.^{1 2}

Wchłanianie przez skórę

Adapalen charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem przez skórę po zastosowaniu miejscowym. Liczne badania kliniczne wykazały, że po aplikacji na skórę w postaci kremu lub żelu zawierającego 1 mg/g adapalenu, substancja ta nie wchłania się w istotnych ilościach do krwiobiegu.^{3 4}

Co szczególnie istotne, nawet podczas długotrwałego stosowania produktów leczniczych zawierających adapalen przez kilka tygodni na duże powierzchnie ciała, nie stwierdzono obecności tej substancji w surowicy krwi pacjentów.^{5 6}

Badania farmakokinetyczne w produktach złożonych

W przypadku produktów złożonych zawierających adapalen i benzoilu nadtlenek (np. Epiduo, Belakne Combi), przeprowadzono szczegółowe badania oceniające profil farmakokinetyczny tych preparatów. Właściwości farmakokinetyczne (FK) złożonego produktu leczniczego zawierającego adapalen i benzoilu nadtlenek są podobne do profilu farmakokinetycznego adapalenu stosowanego w monoterapii.⁷

W 30-dniowym badaniu farmakokinetycznym, przeprowadzonym u pacjentów z trądzikiem przyjmujących złożony produkt leczniczy w żelu (adapalen + benzoilu nadtlenek) lub produkt zawierający 0,1% adapalenu w warunkach maksymalnych (przy stosowaniu 2 g żelu na dobę), stężenie adapalenu było nieoznaczalne w większości próbek osocza przy granicy oznaczalności wynoszącej 0,1 ng/ml.^{8 9}

W badaniu dla produktu Belakne Combi, niskie stężenia adapalenu (Cmax od 0,1 do 0,2 ng/ml) oznaczono tylko w dwóch próbkach krwi pobranych od pacjentów leczonych złożonym produktem zawierającym adapalen i benzoilu nadtlenek oraz w trzech próbkach od pacjentów leczonych adapalenem w postaci 0,1% żelu. Najwyższa wartość AUC0-24h adapalenu oznaczona w grupie otrzymującej złożony produkt leczniczy wynosiła 1,99 ng.h/ml.^{10 11}

Badania farmakokinetyczne w przypadku wysokiego stężenia adapalenu

W przypadku produktu Epiduo Forte zawierającego wyższe stężenie adapalenu (0,3%), przeprowadzono odrębne badanie farmakokinetyczne. Badanie to objęło 26 pacjentów w wieku od 12 do 33 lat z ciężkim trądzikiem pospolitym. Pacjenci aplikowali produkt w średniej dawce 2,3 grama/dobę (zakres: 1,6-3,1 grama/dobę) na twarz, barki, górną część klatki piersiowej i górną część pleców przez okres 4 tygodni.¹²

Po 4 tygodniach leczenia, u 16 pacjentów (62%) stwierdzono mierzalne stężenie adapalenu w osoczu powyżej granicy oznaczalności (LOQ 0,1 ng/ml), ze średnią wartością Cmax 0,16 ± 0,08 ng/ml i średnią wartością AUC0-24h 2,49 ± 1,21 ng.h/ml. U pacjentów z największą ekspozycją wartości Cmax i AUC0-24h adapalenu wynosiły odpowiednio 0,35 ng/ml i 6,41 ng.h/ml.¹³

Interakcje farmakokinetyczne z benzoilu nadtlenkiem

W badaniach farmakokinetycznych przeprowadzonych z żelami Epiduo i Epiduo Forte wykazano, że benzoilu nadtlenek nie wpływa na przezskórne wchłanianie adapalenu.¹⁴

Warto również zaznaczyć, że przenikanie benzoilu nadtlenku przez skórę jest niewielkie. Po nałożeniu na skórę jest on całkowicie przekształcany w kwas benzoesowy, który jest szybko eliminowany z organizmu.^{15 16}

Podsumowanie danych farmakokinetycznych

Wyniki badań farmakokinetycznych adapalenu w różnych formulacjach produktów leczniczych są spójne i wskazują, że ogólnoustrojowa ekspozycja na adapalen po zastosowaniu miejscowym jest zawsze bardzo niska.^{17 18}

Profil farmakokinetyczny adapalenu wskazuje, że nawet przy długotrwałym stosowaniu na duże powierzchnie skóry, ryzyko istotnego wchłaniania ogólnoustrojowego jest minimalne, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa tej substancji przy stosowaniu miejscowym w leczeniu trądziku pospolitego.^{19 20}

^{21 22}