Dawkowanie i sposób podawania
Acytretyna

Dawkowanie i sposób podawania acytretyny

Acytretyna jest substancją czynną, która może być przepisywana wyłącznie przez lekarza, najlepiej dermatologa, posiadającego doświadczenie w stosowaniu działających ogólnoustrojowo retynoidów oraz pełną wiedzę na temat ryzyka związanego z teratogennym działaniem tej substancji.¹²

Ustalanie dawki indywidualnej

Dawkowanie acytretyny zależy od objawów klinicznych choroby oraz tolerancji pacjenta na produkt leczniczy. Ze względu na indywidualne różnice we wchłanianiu i szybkości metabolizowania acytretyny, dawkowanie musi być ustalane indywidualnie dla każdego pacjenta przez lekarza prowadzącego. Przedstawione niżej informacje stanowią jedynie wskazówki terapeutyczne.³⁴

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

Dawka początkowa wynosząca 25 mg acytretyny (1 kapsułka Acitren 25 mg lub Neotigason 25 mg) lub 30 mg acytretyny (3 kapsułki Acitren 10 mg lub Neotigason 10 mg) przyjmowana przez 2 do 4 tygodni może już zapewnić zadowalające wyniki terapeutyczne.⁵⁶

Dawka podtrzymująca musi być oparta na skuteczności klinicznej i tolerancji. Na ogół dawka dobowa 25 mg do 50 mg acytretyny przyjmowana przez kolejne 6 do 8 tygodni pozwala osiągnąć optymalny efekt terapeutyczny. W niektórych przypadkach może być konieczne zwiększenie dawki do maksymalnie 75 mg acytretyny na dobę (3 kapsułki Acitren 25 mg lub Neotigason 25 mg). Nie wolno przekraczać tej maksymalnej dawki.⁷⁸

Dawkowanie w łuszczycy

U pacjentów z łuszczycą leczenie można na ogół zakończyć, gdy zmiany chorobowe ulegną wystarczającej poprawie. Nie zaleca się długotrwałego leczenia u pacjentów z łuszczycą. Nawroty choroby leczy się w taki sam sposób.⁹¹⁰

Dawkowanie w zaburzeniach rogowacenia

W przypadku zaburzeń rogowacenia zazwyczaj wymagana jest dawka podtrzymująca, która powinna być jak najmniejsza (nawet mniejsza niż 20 mg acytretyny na dobę). W żadnym przypadku nie wolno przekraczać 50 mg acytretyny na dobę.¹¹¹²

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Ze względu na możliwość wystąpienia ciężkich działań niepożądanych podczas długotrwałego stosowania, należy starannie rozważyć możliwe korzyści lecznicze w stosunku do ryzyka terapii. Acytretynę należy stosować u dzieci tylko wtedy, gdy wszystkie inne opcje terapeutyczne okazały się niewystarczające.¹³¹⁴

Dawkowanie należy ustalać na podstawie masy ciała. Dawka dobowa wynosi około 0,5 mg acytretyny na kg masy ciała. Większe dawki do 1 mg acytretyny na kg masy ciała na dobę mogą być konieczne w niektórych przypadkach, ale tylko przez ograniczony czas trwania leczenia. Nie należy przekraczać maksymalnej dawki 35 mg acytretyny na dobę. Dawka podtrzymująca powinna być utrzymywana na jak najniższym poziomie, ze względu na możliwość wystąpienia długotrwałych działań niepożądanych.¹⁵¹⁶

Dawkowanie w terapii skojarzonej

W przypadku stosowania acytretyny w skojarzeniu z innymi metodami leczenia, może być konieczne zmniejszenie dobowej dawki acytretyny, w zależności od indywidualnej reakcji pacjenta. Standardowe leczenie miejscowe może być kontynuowane i nie wpływa na leczenie acytretyną.¹⁷

Podczas podawania acytretyny dodatkowe terapie miejscowe, w tym o charakterze pielęgnacyjnym, należy omówić z lekarzem prowadzącym.¹⁸

Sposób podawania

Acytretyna przeznaczona jest do podania doustnego. Kapsułki należy przyjmować w całości w trakcie posiłku, najlepiej popijając mlekiem. Należy bezwzględnie przestrzegać dawki acytretyny ustalonej przez lekarza.¹⁹²⁰

Czas trwania leczenia

Czas trwania leczenia jest ustalany przez lekarza w zależności od rodzaju choroby i tolerancji produktu leczniczego.²¹

U pacjentów z łuszczycą leczenie można zazwyczaj zakończyć po uzyskaniu wystarczającego ustąpienia zmian chorobowych. Długotrwała terapia nie jest zalecana u pacjentów z łuszczycą.²²

W przypadku leczenia zaburzeń rogowacenia dostępne są dane doświadczalne obejmujące okres leczenia trwający do 2 lat.²³

Tabela dawkowania acytretyny

Szczegółowe zalecenia, które należy przekazać pacjentowi

Podczas wywiadu medycznego i w trakcie leczenia acytretyną należy przekazać pacjentowi następujące informacje:²⁴²⁵

• Kapsułki należy przyjmować w całości podczas posiłku, najlepiej popijając mlekiem
• Należy bezwzględnie przestrzegać dawki ustalonej przez lekarza prowadzącego
• Każde odchylenie od zalecanego schematu dawkowania należy skonsultować z lekarzem
• Nie wolno samodzielnie modyfikować dawki, nawet w przypadku poprawy stanu zdrowia
• W przypadku pominięcia dawki, nie należy przyjmować dawki podwójnej, tylko kontynuować leczenie według zaleconego schematu
• Dodatkowe terapie miejscowe, w tym o charakterze pielęgnacyjnym, należy omówić z lekarzem prowadzącym
• Należy poinformować pacjenta o przewidywanym czasie trwania leczenia

²⁶

Informacje, które należy wziąć pod uwagę podczas wywiadu medycznego

Podczas przeprowadzania wywiadu medycznego przed rozpoczęciem terapii acytretyną lekarz powinien zwrócić szczególną uwagę na:²⁷²⁸

• Stan zdrowia pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji wątroby i nerek
• Występowanie zaburzeń gospodarki lipidowej (cholesterol, triglicerydy)
• Stosowane dotychczas metody leczenia i ich skuteczność
• Stosowane obecnie leki (potencjalne interakcje)
• Występowanie działań niepożądanych podczas wcześniejszych terapii retynoidami, jeśli były stosowane
• U kobiet w wieku rozrodczym – planowanie ciąży, stosowanie skutecznej antykoncepcji (ze względu na teratogenne działanie acytretyny)
• U dzieci i młodzieży – stosunek korzyści do ryzyka terapii przy uwzględnieniu możliwych długotrwałych działań niepożądanych

²⁹³⁰