Leki zawierające w składzie
trabektedyna

Trabektedyna jest syntetycznym lekiem przeciwnowotworowym, który pierwotnie pochodził z morskiego organizmu – osłonicy Ecteinascidia turbinata. Działa poprzez wiązanie się z bruzdą mniejszą helisy DNA, co zaburza procesy transkrypcji, replikacji DNA oraz naprawy DNA. Trabektedyna wykazuje szczególną skuteczność w leczeniu mięsaków tkanek miękkich, zwłaszcza tłuszczakomięsaka śluzowatego i mięsaka gładkokomórkowego, a także w raku jajnika wrażliwym na związki platyny.

W Polsce trabektedyna jest dostępna pod nazwą handlową Yondelis. Lek ten stosowany jest najczęściej w schematach leczenia zaawansowanych mięsaków tkanek miękkich po niepowodzeniu terapii antracyklinami i ifosfamidem lub u pacjentów niekwalifikujących się do leczenia tymi lekami. W raku jajnika stosuje się go w połączeniu z pegylowaną liposomalną doksorubicyną u pacjentek z nawrotową, platynowrażliwą chorobą.

Największą zaletą trabektedyny jest jej skuteczność w leczeniu rzadkich nowotworów, które trudno poddają się standardowej chemioterapii. Wykazuje ona działanie nie tylko bezpośrednio na komórki nowotworowe, ale również wpływa na mikrośrodowisko guza, co może przyczyniać się do jej wyjątkowej skuteczności w niektórych typach mięsaków. Ponadto, w przeciwieństwie do wielu innych cytostatyków, trabektedyna wykazuje akceptowalny profil toksyczności przy długotrwałym stosowaniu.

Stosowanie trabektedyny wiąże się jednak z ryzykiem poważnych działań niepożądanych. Najniebezpieczniejsze z nich to hepatotoksyczność, która może objawiać się wzrostem poziomu enzymów wątrobowych, bilirubiny oraz prowadzić do niewydolności wątroby. Inne istotne działania niepożądane obejmują mielosupresję (neutropenię, małopłytkowość), rabdomiolizę z podwyższeniem CPK, zespół przesiąkania włośniczek oraz kardiotoksyczność. Przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest dokładna ocena czynności wątroby, a podczas terapii regularne monitorowanie parametrów laboratoryjnych.