Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

W ramach badań przedklinicznych alprazolamu zawartego w leku Zomiren przeprowadzono szereg testów oceniających potencjalne działanie mutagenne, rakotwórcze, wpływ na płodność oraz bezpieczeństwo dla narządów, w szczególności narządu wzroku. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane z tych badań, istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania leku.¹

Potencjał mutagenny

Badania in vitro i in vivo przeprowadzone w celu oceny potencjału mutagennego alprazolamu nie wykazały jego działania mutagennego. Test Amesa in vitro dał wynik negatywny, co oznacza brak zdolności alprazolamu do indukcji mutacji genowych. Ponadto, w teście mikrojąder przeprowadzonym in vivo na szczurach nie zaobserwowano powstawania aberracji chromosomowych nawet przy zastosowaniu dawki 100 mg/kg masy ciała, która jest 500-krotnie wyższa od maksymalnej dawki zalecanej u ludzi (10 mg na dobę).²

Potencjał rakotwórczy

Dwuletnie badania biologiczne przeprowadzone na gryzoniach nie dostarczyły dowodów na działanie rakotwórcze alprazolamu. Badania te wykonano na szczurach, którym podawano dawki do 30 mg/kg masy ciała na dobę (150-krotnie przewyższające maksymalną dawkę zalecaną u ludzi) oraz na myszach, którym podawano dawki do 10 mg/kg masy ciała na dobę (50-krotnie przewyższające maksymalną dawkę zalecaną u ludzi, wynoszącą 10 mg na dobę). W żadnej z badanych grup zwierząt nie stwierdzono zwiększonej częstości występowania nowotworów w porównaniu z grupami kontrolnymi.³

Wpływ na płodność

W badaniach na szczurach wykazano, że alprazolam nie wpływa negatywnie na płodność nawet przy zastosowaniu dawki 5 mg/kg masy ciała na dobę, co stanowi dawkę 25-krotnie wyższą od maksymalnej zalecanej dawki dobowej u człowieka (10 mg na dobę). Brak wpływu na płodność u zwierząt doświadczalnych przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi wskazuje na dobry profil bezpieczeństwa leku w tym zakresie.⁴

Wpływ na narząd wzroku

Badania toksyczności przewlekłej przeprowadzone na szczurach, którym podawano alprazolam doustnie przez okres dwóch lat w dawkach 3, 10 i 30 mg/kg masy ciała na dobę (15 do 150 razy przekraczających maksymalne dawki zalecane u ludzi), wykazały zależny od dawki wzrost częstości występowania zaćmy u samic oraz wrastania naczyń w rogówkę u samców. Należy podkreślić, że zmiany te pojawiały się dopiero po 11 miesiącach nieprzerwanego leczenia wysokimi dawkami alprazolamu.⁵

Inne działania niepożądane

W badaniach toksyczności przewlekłej prowadzonych przez 12 miesięcy na psach zaobserwowano napady drgawek, które w niektórych przypadkach kończyły się zgonem zwierząt. Efekt ten obserwowano po podaniu dawek wynoszących 3 mg/kg masy ciała na dobę, co stanowi dawkę 15-krotnie wyższą od maksymalnej dawki zalecanej u ludzi. Zarówno czas trwania, jak i częstość występowania napadów drgawek wykazywały zależność od zastosowanej dawki alprazolamu. Warto zaznaczyć, że nie ustalono jednoznacznie, czy te obserwacje można odnosić bezpośrednio do stosowania leku u ludzi.⁶

Analiza danych przedklinicznych w kontekście bezpieczeństwa stosowania

Przedstawione dane przedkliniczne wskazują na stosunkowo dobry profil bezpieczeństwa alprazolamu zawartego w leku Zomiren w zakresie potencjalnego działania mutagennego, rakotwórczego i wpływu na płodność. Obserwowane działania niepożądane, takie jak zmiany w narządzie wzroku u szczurów czy napady drgawek u psów, występowały po długotrwałym stosowaniu dawek wielokrotnie przewyższających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Należy jednak mieć na uwadze, że nie można jednoznacznie wykluczyć możliwości wystąpienia podobnych działań niepożądanych u ludzi przy długotrwałym stosowaniu leku, zwłaszcza w wysokich dawkach.⁷