Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne badania alprazolamu, substancji czynnej leku Xanax SR, dostarczają istotnych informacji na temat bezpieczeństwa stosowania w kontekście potencjalnej mutagenności, rakotwórczości oraz wpływu na płodność i narządy wzroku. Dane te są kluczowe dla zrozumienia profilu bezpieczeństwa leku w perspektywie jego długotrwałego stosowania klinicznego. ¹

Mutagenność

W ocenie potencjału mutagennego alprazolamu przeprowadzono szereg badań przedklinicznych. Test Amesa in vitro nie wykazał właściwości mutagennych badanego związku. Ponadto alprazolam nie indukował aberracji chromosomowych w teście mikrojądrowym in vitro przeprowadzonym na szczurach. Badania prowadzono z zastosowaniem dawek sięgających 100 mg/kg masy ciała, co stanowi poziom 500-krotnie przekraczający maksymalną dawkę zalecaną u ludzi (10 mg na dobę). ²

Rakotwórczość

Badania rakotwórczości prowadzono przez okres dwóch lat u dwóch gatunków gryzoni. U szczurów stosowano dawki alprazolamu do 30 mg/kg m.c./dobę (150-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi wynoszącej 10 mg na dobę), natomiast u myszy dawki sięgały 10 mg/kg m.c./dobę (50-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi). W żadnym z tych badań biologicznych nie zaobserwowano dowodów na działanie rakotwórcze alprazolamu. ³

Wpływ na płodność

Ocena wpływu alprazolamu na funkcje reprodukcyjne wykazała, że związek nie zmniejszał płodności u szczurów nawet przy zastosowaniu najwyższej badanej dawki wynoszącej 5 mg/kg m.c./dobę. Dawka ta 25-krotnie przekracza maksymalną zalecaną dawkę dobową u człowieka (10 mg na dobę). ⁴

Wpływ na narząd wzroku

Przedkliniczne badania na szczurach, którym podawano alprazolam doustnie przez okres dwóch lat w dawkach 3, 10 i 30 mg/kg m.c./dobę (15 do 150 razy większych od maksymalnej dawki zalecanej u ludzi wynoszącej 10 mg na dobę), ujawniły zależny od dawki wzrost częstości występowania:

• zaćmy u samic – zmętnienie soczewki prowadzące do pogorszenia ostrości widzenia ⁵
• wrastania naczyń w rogówkę u samców – nieprawidłowy rozwój naczyń krwionośnych w normalnie beznaczyniowej rogówce ⁶

Istotne jest zaznaczenie, że opisane zmiany w narządzie wzroku pojawiły się dopiero po 11 miesiącach leczenia. ⁷

Badania toksyczności przewlekłej

W badaniach toksyczności przewlekłej prowadzonych przez okres 12 miesięcy na psach zaobserwowano występowanie napadów drgawkowych, które w niektórych przypadkach kończyły się zgonem zwierząt. Zjawisko to występowało po podaniu dawek 3 mg/kg m.c./dobę, które 15-krotnie przewyższały maksymalną dawkę zalecaną u ludzi. Stwierdzono, że zarówno czas trwania, jak i częstość występowania napadów drgawkowych wykazywały zależność od zastosowanej dawki. Należy podkreślić, że nie ustalono jednoznacznie, czy wyniki te można ekstrapolować na stosowanie alprazolamu u ludzi. ⁸