Działania niepożądane
XABOPLAX 2,5 mg
Rywaroksaban, stosowany w dawce 2,5 mg w postaci tabletek powlekanych (XABOPLAX), jest lekiem przeciwzakrzepowym o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa, potwierdzonym w 13 badaniach fazy III obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) oraz z przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień i niedokrwistości różni się w zależności od wskazania terapeutycznego, np. u dorosłych po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego odsetek krwawień wynosi 6,8%, a niedokrwistości 5,9%, natomiast u dzieci poniżej 18 lat po leczeniu przeciwzakrzepowym krwawienia występują u 39,5% pacjentów, a niedokrwistość u 4,6%. Wskazania takie jak leczenie ZŻG, ZP oraz profilaktyka udaru w migotaniu przedsionków wiążą się z różnymi wskaźnikami krwawień, podawanymi również w przeliczeniu na 100 pacjentolat.
- Działania niepożądane leku XABOPLAX (rywaroksaban)
- Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu
- Najczęstsze działania niepożądane
- Ryzyko krwawień i niedokrwistości
- Pełen wykaz działań niepożądanych
- Szczególne grupy ryzyka i objawy krwawień
- Objawy powikłań krwotocznych
- Wtórne powikłania po ciężkim krwawieniu
- Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych
- Szczególne uwagi dotyczące krwawień menstruacyjnych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku XABOPLAX (rywaroksaban)
Rywaroksaban jest lekiem przeciwzakrzepowym, którego bezpieczeństwo zostało szeroko przebadane w licznych badaniach klinicznych, obejmujących zarówno pacjentów dorosłych, jak i pediatrycznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych leku XABOPLAX (rywaroksaban) 2,5 mg w postaci tabletek powlekanych, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka związanego z jego stosowaniem.1
Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu
Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu został oceniony w trzynastu kluczowych badaniach III fazy, w których lek podawano łącznie 69 608 dorosłym pacjentom oraz 488 pacjentom pediatrycznym w dwóch badaniach fazy II i dwóch badaniach fazy III. Badania te obejmowały różne wskazania terapeutyczne, różne dawki oraz różny czas trwania leczenia.2
Najczęstsze działania niepożądane
Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów otrzymujących rywaroksaban były krwawienia, wśród których najczęściej obserwowano krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotoki z przewodu pokarmowego (3,8%). Krwawienia stanowią główne ryzyko związane ze stosowaniem tego leku, co wynika bezpośrednio z jego mechanizmu działania.3
Ryzyko krwawień i niedokrwistości
Częstość występowania krwawień i niedokrwistości różni się w zależności od wskazania terapeutycznego. Poniższa tabela przedstawia szczegółowe dane dotyczące odsetka przypadków krwawień i niedokrwistości u pacjentów otrzymujących rywaroksaban w badaniach III fazy:4
| Wskazanie | Dowolne krwawienie | Niedokrwistość |
|---|---|---|
| Zapobieganie ŻChZZ u dorosłych pacjentów po przebytej planowej aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego | 6,8% pacjentów | 5,9% pacjentów |
| Zapobieganie ŻChZZ u pacjentów hospitalizowanych z powodów niechirurgicznych | 12,6% pacjentów | 2,1% pacjentów |
| Leczenie ZŻG, ZP i zapobieganie nawrotom | 23% pacjentów | 1,6% pacjentów |
| Leczenie ŻChZZ i profilaktyka nawrotów ŻChZZ u donoszonych noworodków i dzieci w wieku poniżej 18 lat po rozpoczęciu standardowego leczenia przeciwzakrzepowego | 39,5% pacjentów | 4,6% pacjentów |
| Zapobieganie udarowi i zatorowości obwodowej u pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową | 28 na 100 pacjentolat | 2,5 na 100 pacjentolat |
| Zapobieganie zdarzeniom zakrzepowym o podłożu miażdżycowym u pacjentów po ostrym zespole wieńcowym (OZW) | 22 na 100 pacjentolat | 1,4 na 100 pacjentolat |
| Zapobieganie zdarzeniom zakrzepowym o podłożu miażdżycowym u pacjentów z CAD/PAD | 6,7 na 100 pacjentolat | 0,15 na 100 pacjentolat* |
| Badanie VOYAGER PAD | 8,38 na 100 pacjentolat | 0,74 na 100 pacjentolat** |
* W badaniu COMPASS niedokrwistość notowano z niewielką częstością, gdyż zastosowano wybiórcze podejście do zbierania zdarzeń niepożądanych.
** Zastosowano selektywne podejście do zbierania zdarzeń niepożądanych.
Pełen wykaz działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia wszystkie działania niepożądane zgłaszane podczas stosowania rywaroksabanu, sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Częstości zdefiniowano następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).5
| Klasyfikacja układów i narządów | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość (ze zmianą odpowiednich wskaźników laboratoryjnych) | Trombocytoza (w tym zwiększenie liczby płytek krwi), małopłytkowość | |||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja alergiczna, alergiczne zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy i obrzęk alergiczny | Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny | |||
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, ból głowy | Krwotok mózgowy i śródczaszkowy, omdlenie | |||
| Zaburzenia oka | Krwotok oczny (w tym krwotok podspojówkowy) | ||||
| Zaburzenia serca | Tachykardia | ||||
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie tętnicze, krwiak | ||||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Krwawienie z nosa, krwioplucie | ||||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwawienie z dziąseł, krwotok z przewodu pokarmowego (w tym z odbytnicy), ból żołądka i jelit oraz bóle brzucha, niestrawność, nudności, zaparcie, biegunka, wymioty | Suchość w jamie ustnej | |||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | Zaburzenia czynności wątroby, zwiększenie stężenia bilirubiny, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej | Żółtaczka, zwiększenie stężenia bilirubiny sprzężonej (z jednoczesnym zwiększeniem lub bez zwiększenia aktywności AlAT), zastój żółci, zapalenie wątroby (w tym uszkodzenie komórek wątrobowych) | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd (w tym niezbyt częste przypadki świądu uogólnionego), wysypka, wybroczyny, krwotok skórny i podskórny | Pokrzywka | Zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół DRESS | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból kończyny | Wylew krwi do stawu | Krwotok do mięśni | Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych w następstwie krwawienia | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwotok z układu moczowo-płciowego (w tym krwiomocz i nadmierne krwawienie miesiączkowe), zaburzenia czynności nerek (w tym zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi) | Niewydolność nerek/ostra niewydolność nerek w wyniku krwawienia wystarczającego do spowodowania hipoperfuzji, nefropatia związana z antykoagulantami | |||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka, obrzęki obwodowe, zmniejszenie siły i energii (w tym zmęczenie i osłabienie) | Odczucie choroby (w tym złe samopoczucie) | Obrzęk miejscowy | ||
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie aktywności LDH, zwiększenie aktywności lipazy, zwiększenie aktywności amylazy | ||||
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Krwotok po zabiegu (w tym niedokrwistość pooperacyjna i krwotok z rany), stłuczenie, wydzielina z rany | Tętniak rzekomy |
Szczególne grupy ryzyka i objawy krwawień
Ze względu na farmakologiczny mechanizm działania, stosowanie rywaroksabanu może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem utajonego lub jawnego krwawienia z dowolnej tkanki lub narządu, co może prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej. Objawy przedmiotowe, podmiotowe oraz nasilenie (w tym możliwość zgonu) będą różnić się w zależności od lokalizacji oraz nasilenia lub rozległości krwawienia i (lub) niedokrwistości.6
Ryzyko krwawienia może być zwiększone u pacjentów z niektórych grup, np. u pacjentów z:7
- Niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym – u pacjentów z nieleczonym lub źle kontrolowanym nadciśnieniem tętniczym ryzyko krwawień jest istotnie podwyższone
- Jednoczesnym stosowaniem innych leków wpływających na hemostazę – równoczesne przyjmowanie innych leków przeciwkrzepliwych, przeciwpłytkowych lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych może zwiększać ryzyko krwawień
Objawy powikłań krwotocznych
Objawami powikłań krwotocznych mogą być:8
- Osłabienie
- Bladość
- Zawroty głowy
- Ból głowy lub obrzęk niewiadomego pochodzenia
- Duszność
- Wstrząs niewiadomego pochodzenia
W niektórych przypadkach obserwowano objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, takie jak ból w klatce piersiowej lub dławica piersiowa, jako następstwo niedokrwistości.9
Wtórne powikłania po ciężkim krwawieniu
Po zastosowaniu rywaroksabanu zgłaszano wtórne powikłania ciężkiego krwawienia, takie jak:10
- Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych – stan nagłego wzrostu ciśnienia w zamkniętej przestrzeni mięśniowej, który może prowadzić do niedokrwienia tkanek
- Niewydolność nerek w wyniku hipoperfuzji – zmniejszony przepływ krwi przez nerki spowodowany znaczną utratą krwi
- Nefropatia związana z antykoagulantami – uszkodzenie nerek związane z leczeniem przeciwzakrzepowym
Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych
Podczas oceny stanu każdego pacjenta otrzymującego leki przeciwzakrzepowe należy uwzględnić możliwość wystąpienia krwotoku. W przypadku podejrzenia krwawienia utajonego, pomocne mogą być laboratoryjne oznaczenia hemoglobiny/hematokrytu. W przypadku jawnego krwawienia ważna jest ocena ilościowa jego znaczenia klinicznego.11
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.12
Szczególne uwagi dotyczące krwawień menstruacyjnych
Krwawienie miesiączkowe może być nasilone i (lub) dłuższe podczas stosowania rywaroksabanu. Jest to szczególnie istotna informacja dla kobiet w wieku <55 lat, u których obserwowano bardzo częste nadmierne krwawienia miesiączkowe w trakcie leczenia i profilaktyki nawrotów ZŻG i ZP.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania