Wpływ flurbiprofenu na płodność, ciążę i laktację – informacje kluczowe dla lekarzy

Przed przepisaniem preparatu Vocaflam zawierającego flurbiprofen w dawce 8,75 mg w postaci pastylek twardych kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią, lekarz powinien szczegółowo przeanalizować stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka oraz przekazać pacjentce kompleksowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku. Ze względu na mechanizm działania flurbiprofenu jako inhibitora syntezy prostaglandyn, jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności w tych grupach pacjentek.¹

Wpływ flurbiprofenu na ciążę

Dane z badań epidemiologicznych wskazują na istotne zagrożenia związane ze stosowaniem inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnej ciąży. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o zwiększonym ryzyku następujących powikłań:²

• Zwiększone ryzyko poronienia
• Wyższe ryzyko zaburzeń budowy serca u płodu
• Wyższe ryzyko wytrzewienia u płodu

Należy podkreślić pacjentce, że bezwzględne ryzyko wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego wzrasta z poziomu poniżej 1% do około 1,5% przy stosowaniu leków z tej grupy. Istotne jest również uwzględnienie, że ryzyko to wzrasta wraz z dawką leku oraz czasem trwania terapii.³

Flurbiprofen od 20. tygodnia ciąży

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie flurbiprofenu od 20. tygodnia ciąży. Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że stosowanie leku w tym okresie może powodować:⁴

• Małowodzie – na skutek zaburzeń czynności nerek płodu
  • Może wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia
  • Jest zazwyczaj odwracalne po przerwaniu terapii
• Zwężenie przewodu tętniczego u płodu
  • Występuje głównie w następstwie leczenia w drugim trymestrze
  • W większości przypadków ustępuje po zaprzestaniu leczenia

Ze względu na powyższe zagrożenia, w pierwszym i drugim trymestrze ciąży flurbiprofen nie powinien być podawany, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeżeli istnieją wskazania do zastosowania leku w tym okresie, lekarz powinien zadbać, aby:⁵

• Dawka była jak najmniejsza
• Czas trwania leczenia był jak najkrótszy
• U pacjentek po 20. tygodniu ciąży narażonych na działanie flurbiprofenu przez kilka dni rozważyć monitorowanie przedporodowe w kierunku:
  • Małowodzia
  • Zwężenia przewodu tętniczego

W przypadku stwierdzenia małowodzia lub zwężenia przewodu tętniczego należy bezwzględnie zaprzestać stosowania flurbiprofenu.⁶

Flurbiprofen w trzecim trymestrze ciąży

Lekarz musi poinformować pacjentkę, że w trzecim trymestrze ciąży flurbiprofen, podobnie jak wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, może wywierać niekorzystny wpływ na płód:⁷

• Toksyczne działanie na układ oddechowy i sercowo-naczyniowy płodu:
  • Przedwczesne zwężenie/zamknięcie przewodu tętniczego
  • Nadciśnienie płucne
• Zaburzenia czynności nerek płodu

Ponadto stosowanie flurbiprofenu pod koniec ciąży może powodować następujące zagrożenia dla matki i noworodka:⁸

• Wydłużenie czasu krwawienia w wyniku działania antyagregacyjnego
  • Może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek leku
• Hamowanie czynności skurczowej macicy, co może prowadzić do:
  • Opóźnienia porodu
  • Przedłużania się porodu

Z uwagi na powyższe ryzyka flurbiprofen jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży.⁹

Wpływ flurbiprofenu na karmienie piersią

Lekarz powinien poinformować pacjentkę karmiącą piersią, że dostępne badania wskazują, iż flurbiprofen przenika do mleka matki, jednak w bardzo małych ilościach. Teoretycznie stężenia te są na tyle niskie, że prawdopodobieństwo niekorzystnego wpływu na karmione piersią dziecko jest niewielkie.¹⁰

Pomimo to, ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych charakterystycznych dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych u niemowląt karmionych piersią, nie zaleca się stosowania flurbiprofenu u matek karmiących piersią.¹¹

Wpływ flurbiprofenu na płodność

W przypadku pacjentek w wieku rozrodczym planujących ciążę, lekarz powinien przekazać informację, że istnieją dowody naukowe wskazujące, że leki hamujące cyklooksygenazę/syntezę prostaglandyn, do których należy flurbiprofen, mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet. Mechanizm tego działania polega na wpływie na proces owulacji.¹²

Kluczowa informacja, którą należy przekazać pacjentce, dotyczy odwracalności tego efektu – zaburzenia płodności mają charakter przemijający i ustępują po zakończeniu leczenia flurbiprofenem.¹³