Właściwości farmakodynamiczne flurbiprofenu

Flurbiprofen należy do grupy farmakoterapeutycznej: Inne leki stosowane w chorobach gardła, leki stosowane w chorobach gardła, kod ATC: R02AX01. Jest pochodną kwasu propionowego z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), której głównym mechanizmem działania jest hamowanie syntezy prostaglandyn.¹

Mechanizm działania na poziomie molekularnym

Flurbiprofen wykazuje silne działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. Badania wykazały, że dawka 8,75 mg flurbiprofenu rozpuszczona w sztucznej ślinie skutecznie hamuje syntezę prostaglandyn w hodowlach ludzkich komórek dróg oddechowych.²

Na poziomie molekularnym flurbiprofen działa jako mieszany inhibitor cyklooksygenaz COX-1 i COX-2, z pewną preferencją do hamowania COX-1. Ta selektywność względem COX-1 została potwierdzona w badaniach z użyciem pełnej krwi.³

Interesujący jest również potencjalny mechanizm działania flurbiprofenu na ośrodkowy układ nerwowy. Badania przedkliniczne sugerują, że enancjomery R(-) i S(-) flurbiprofenu oraz pokrewnych NLPZ mogą oddziaływać na ośrodkowy układ nerwowy poprzez hamowanie indukowanej COX-2 na poziomie rdzenia kręgowego.⁴

Skuteczność kliniczna pojedynczej dawki

Miejscowe zastosowanie pojedynczej dawki flurbiprofenu 8,75 mg w postaci pastylki twardej wykazuje szybkie i skuteczne działanie przeciwbólowe w obrębie gardła. Badania kliniczne potwierdziły następujące efekty:⁵

• Zmniejszenie nasilenia bólu gardła – działanie rozpoczyna się od 22 minuty (-5,5 mm), osiąga maksymalny efekt po 70 minutach (-13,7 mm) i utrzymuje się istotnie do 240 minut (-3,5 mm), nawet u pacjentów z infekcjami paciorkowcowymi i innymi bakteryjnymi⁶
• Zmniejszenie trudności w przełykaniu – efekt obserwowany od 20 minuty (-6,7 mm), maksymalny po 110 minutach (-13,9 mm), utrzymujący się do 240 minut (-3,5 mm)⁷
• Zmniejszenie uczucia obrzęku gardła – efekt widoczny po 60 minutach (-9,9 mm), osiągający maksimum po 120 minutach (-11,4 mm) i trwający do 210 minut (-5,1 mm)⁸

Skuteczność kliniczna wielokrotnych dawek

Stosowanie wielokrotnych dawek flurbiprofenu 8,75 mg wykazało jeszcze wyraźniejszą skuteczność terapeutyczną. Efektywność mierzona przy pomocy wskaźnika sumy różnic w wynikach badania intensywności bólu (Sum of Pain Intensity Differences, SPID) w 24-godzinnym okresie obserwacji potwierdziła znaczące złagodzenie:⁹

Dla wszystkich trzech wskaźników (ból gardła, trudności w przełykaniu, obrzęk gardła) wykazano statystycznie istotne zmniejszenie dolegliwości w każdym przedziale godzinowym w ciągu 23 godzin. Szczególnie wyraźna była ulga w bólu gardła podczas 6-godzinnej oceny. Badania potwierdziły również utrzymywanie się skuteczności wielokrotnych dawek przez okres 24 godzin i po 3 dniach terapii.¹⁰

Interakcje z antybiotykoterapią

Istotne obserwacje poczyniono w grupie pacjentów poddawanych antybiotykoterapii z powodu zakażeń paciorkowcowych. U tych chorych zaobserwowano statystycznie znamiennie większe złagodzenie bólu gardła po zastosowaniu flurbiprofenu 8,75 mg, począwszy od siódmej godziny po wdrożeniu antybiotyku. Co ważne, działanie przeciwbólowe flurbiprofenu nie było osłabiane przez jednoczesne podawanie antybiotyków w leczeniu paciorkowcowego zapalenia gardła.¹¹

Dodatkowe korzyści kliniczne

Po 2 godzinach od podania pierwszej dawki flurbiprofenu 8,75 mg w postaci pastylki twardej obserwowano ustąpienie szeregu dodatkowych objawów towarzyszących bólowi gardła:¹²

• Kaszel – ustąpienie u 50% pacjentów stosujących flurbiprofen wobec 4% w grupie kontrolnej
• Utrata apetytu – ustąpienie u 84% pacjentów stosujących flurbiprofen wobec 57% w grupie kontrolnej
• Stany gorączkowe – ustąpienie u 68% pacjentów stosujących flurbiprofen wobec 29% w grupie kontrolnej

Dodatkową zaletą jest szybkie rozpuszczanie pastylek twardych w jamie ustnej, trwające od 5 do 12 minut, co zapewnia wymierny efekt kojący i powlekający gardło już po 2 minutach od zastosowania.¹³

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono dedykowanych badań oceniających skuteczność i bezpieczeństwo flurbiprofenu w postaci pastylek twardych 8,75 mg wyłącznie u dzieci. Badania kliniczne obejmowały wprawdzie młodzież w wieku 12-17 lat, jednak ze względu na małą liczebność tej grupy wiekowej, analiza statystyczna nie pozwala na wyciągnięcie jednoznacznych wniosków dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa w tej populacji.¹⁴