Właściwości farmakokinetyczne leku Vicks AntiGrip Dzień i Noc

Vicks AntiGrip Dzień i Noc to produkt leczniczy w formie tabletek powlekanych, zawierający różne substancje czynne w zależności od pory stosowania. Tabletki na dzień (żółte) zawierają 500 mg paracetamolu i 60 mg pseudoefedryny chlorowodorku, natomiast tabletki na noc (niebieskie) zawierają 500 mg paracetamolu i 25 mg difenhydraminy chlorowodorku. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną każdej z substancji czynnych.¹

Farmakokinetyka paracetamolu

Paracetamol wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego szybkie działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Poniżej przedstawiono kluczowe parametry farmakokinetyczne tej substancji.²

Wchłanianie paracetamolu

Paracetamol charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Po doustnym podaniu maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w czasie około 30-90 minut. Działanie terapeutyczne staje się dostrzegalne już po 30 minutach od przyjęcia leku i utrzymuje się przez okres od 4 do 8 godzin.³

Dystrybucja paracetamolu

Biodostępność paracetamolu po podaniu doustnym jest zmienna i zależna od dawki z powodu efektu pierwszego przejścia. W przypadku dawki 500 mg biodostępność wynosi około 63%, natomiast przy wyższych dawkach (1-2 g) wzrasta do blisko 90%. Mniej niż 50% leku wiąże się z białkami osocza, co umożliwia jego szeroką dystrybucję w organizmie.⁴

Metabolizm paracetamolu

Paracetamol podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, gdzie tworzone są głównie nieaktywne koniugaty z kwasem glukuronowym i sulfonowym. Proces ten zachodzi zgodnie z modelem kinetyki nasycenia. Równolegle zachodzi przemiana za pośrednictwem układu oksygenaz cytochromu P450, prowadząca do powstania potencjalnie hepatotoksycznego metabolitu pośredniego (zgodnie z kinetyką I rzędu). Ten toksyczny metabolit jest następnie unieczynniany przez glutation, co również podlega kinetyce nasycenia. Jedynie niewielka część paracetamolu (poniżej 4%) jest wydalana z moczem w postaci niezmienionej.⁵

Eliminacja paracetamolu

Okres półtrwania paracetamolu w osoczu wynosi zwykle 2,75-3,25 godziny. W określonych stanach patologicznych parametr ten może ulegać zmianie – przewlekłe choroby wątroby mogą powodować nieznaczne wydłużenie okresu półtrwania, natomiast w przypadku ostrego zatrucia paracetamolem może on być znacząco dłuższy. Warto zaznaczyć, że u osłabionych, unieruchomionych pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania oraz zmniejszenie klirensu paracetamolu w porównaniu z młodymi, zdrowymi osobami. Różnice te jednak nie są uznawane za istotne klinicznie w przypadku porównania zdrowych osób młodych i zdrowych osób w podeszłym wieku.⁶

Farmakokinetyka pseudoefedryny

Pseudoefedryna, składnik tabletek na dzień, jest związkiem o działaniu sympatykomimetycznym, który wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne.⁷

Wchłanianie pseudoefedryny

Pseudoefedryna charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym. U zdrowych osób dorosłych po podaniu dawki 60 mg maksymalne stężenie w osoczu wynoszące 180 ng/ml osiągane jest po około 2 godzinach od podania.⁸

Eliminacja pseudoefedryny

Okres półtrwania pseudoefedryny w osoczu wynosi około 5,5 godziny. Istotny wpływ na farmakokinetykę eliminacji ma pH moczu – zakwaszenie moczu przyspiesza wydalanie i skraca okres półtrwania, natomiast alkalizacja moczu spowalnia eliminację i wydłuża okres półtrwania. Pseudoefedryna podlega częściowej biotransformacji w wątrobie, gdzie poprzez N-demetylację powstaje czynny metabolit. Wydalanie zarówno pseudoefedryny, jak i jej metabolitu odbywa się głównie drogą nerkową, z moczem.⁹

Farmakokinetyka difenhydraminy

Difenhydramina, składnik tabletek na noc, jest lekiem przeciwhistaminowym pierwszej generacji o właściwościach sedatywnych, który wykazuje charakterystyczne parametry farmakokinetyczne.¹⁰

Wchłanianie difenhydraminy

Difenhydramina dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po 2-2,5 godzinach od podania doustnego. Działanie terapeutyczne utrzymuje się zazwyczaj przez okres od 4 do 8 godzin.¹¹

Dystrybucja difenhydraminy

Difenhydramina charakteryzuje się rozległą dystrybucją w organizmie, przenikając także do ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Około 78% leku wiąże się z białkami osocza. Szacunkowa objętość dystrybucji wynosi 3,3-6,8 l/kg, co wskazuje na wysoką penetrację leku do tkanek.¹²

Metabolizm i eliminacja difenhydraminy

Difenhydramina podlega znacznemu efektowi pierwszego przejścia. Metabolizm obejmuje dwie kolejne N-demetylacje, a powstała amina ulega następnie oksydacji do kwasu karboksylowego. Klirens osoczowy difenhydraminy mieści się w zakresie 600-1300 ml/min, natomiast okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji wynosi 3,4-9,3 godziny. Z moczem wydalana jest jedynie niewielka ilość niezmienionej difenhydraminy.¹³

Porównanie parametrów farmakokinetycznych składników aktywnych