Wpływ dabigatranu eteksylanu na płodność, ciążę i laktację

Podczas stosowania dabigatranu eteksylanu (Tuxanuva, 150 mg, kapsułki twarde) należy szczególnie uwzględnić potencjalny wpływ leku na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie piersią. Informacje te mają kluczowe znaczenie przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych u kobiet w wieku rozrodczym.¹

Kobiety w wieku rozrodczym

Kobiety w wieku rozrodczym stosujące dabigatran eteksylan powinny zostać poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji. Pacjentki te powinny unikać zajścia w ciążę przez cały okres leczenia dabigatranem eteksylanem ze względu na potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu.²

Stosowanie dabigatranu w ciąży

Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania dabigatranu eteksylanu u kobiet w ciąży są bardzo ograniczone, co utrudnia pełną ocenę bezpieczeństwa leku w tej grupie pacjentek. Należy podkreślić, że badania na modelach zwierzęcych wykazały potencjalnie szkodliwy wpływ tego leku na procesy reprodukcyjne.³

W związku z powyższym, zgodnie z zasadą ostrożności, dabigatran eteksylan nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży. Wyjątek stanowią sytuacje kliniczne, w których zastosowanie leku jest bezwzględnie konieczne i gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla płodu. Decyzja o włączeniu dabigatranu eteksylanu u pacjentki w ciąży powinna zostać podjęta po szczegółowej analizie indywidualnego stosunku korzyści do ryzyka.⁴

Dabigatran a karmienie piersią

Brak jest danych klinicznych oceniających wpływ dabigatranu na dzieci karmione piersią. Nie przeprowadzono badań określających stężenie dabigatranu w mleku matki ani potencjalne konsekwencje dla karmionego dziecka.⁵

Ze względu na powyższe ograniczenia, w przypadku konieczności zastosowania dabigatranu eteksylanu u kobiety karmiącej piersią, należy zalecić przerwanie karmienia piersią na czas trwania terapii. Alternatywnie, jeśli karmienie piersią jest istotne dla dziecka i matki, należy rozważyć zastosowanie innego leku przeciwkrzepliwego o lepiej poznanym profilu bezpieczeństwa w okresie laktacji.⁶

Wpływ na płodność

Dotychczas nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających wpływ dabigatranu eteksylanu na płodność u ludzi. Brak jest więc danych dotyczących potencjalnego wpływu leku na zdolności reprodukcyjne kobiet i mężczyzn stosujących dabigatran eteksylan.⁷

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych dostarczyły jednak istotnych informacji dotyczących potencjalnego wpływu dabigatranu eteksylanu na płodność:

• Wpływ na płodność samic – obserwowano zmniejszenie liczby zagnieżdżeń zapłodnionego jaja oraz zwiększenie częstości utraty zapłodnionego jaja przed zagnieżdżeniem po zastosowaniu dawki 70 mg/kg (5-krotnie większej od całkowitego wpływu produktu leczniczego zawartego w osoczu na organizm u pacjentów).⁸
• Inne aspekty płodności samic – poza wymienionymi wyżej efektami, nie zaobserwowano innych zaburzeń płodności u samic zwierząt doświadczalnych.⁹
• Wpływ na płodność samców – w badaniach na zwierzętach nie stwierdzono negatywnego wpływu dabigatranu eteksylanu na parametry płodności samców.¹⁰

Toksyczność rozwojowa w badaniach na zwierzętach

W badaniach na modelach zwierzęcych (szczury i króliki) po zastosowaniu dawek toksycznych dla matek (od 5- do 10-krotnie większych od całkowitego wpływu produktu leczniczego zawartego w osoczu na organizm u pacjentów) zaobserwowano:

• Zmniejszenie masy ciała płodów¹¹
• Obniżenie przeżywalności płodów¹²
• Zwiększenie częstości występowania wad rozwojowych płodów¹³

W badaniach oceniających wpływ leku w okresie pre- i postnatalnym zaobserwowano zwiększenie śmiertelności płodów po zastosowaniu dawek toksycznych dla samic (4-krotnie wyższych od całkowitego ekspozycji leku w osoczu obserwowanej u pacjentów).¹⁴

Zalecenia praktyczne dla lekarzy

W oparciu o powyższe dane, lekarz prowadzący leczenie dabigatranem eteksylanem powinien przekazać pacjentce następujące informacje:

1. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną metodę antykoncepcji przez cały okres leczenia dabigatranem eteksylanem.
2. W przypadku planowania ciąży należy omówić z lekarzem możliwość zmiany leczenia na inny lek przeciwkrzepliwy o lepiej poznanym profilu bezpieczeństwa w ciąży.
3. W razie podejrzenia lub potwierdzenia ciąży podczas leczenia dabigatranem eteksylanem należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem w celu weryfikacji wskazań do dalszego stosowania leku.
4. Podczas leczenia dabigatranem eteksylanem nie zaleca się karmienia piersią. Jeśli karmienie piersią jest istotne dla matki i dziecka, należy rozważyć zastosowanie alternatywnego leczenia przeciwkrzepliwego.

Każda decyzja dotycząca stosowania dabigatranu eteksylanu u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży lub w okresie karmienia piersią powinna być podjęta indywidualnie, po starannej analizie potencjalnych korzyści i ryzyka, z uwzględnieniem aktualnych wytycznych klinicznych dotyczących leczenia przeciwkrzepliwego w tych grupach pacjentów.