Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Tramadol Krka (chlorowodorek tramadolu) może wchodzić w liczne istotne klinicznie interakcje z innymi produktami leczniczymi, co wymaga szczególnej uwagi lekarzy przepisujących ten lek. Interakcje te mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, włącznie z zagrażającymi życiu powikłaniami.¹

Inhibitory monoaminooksydazy (MAO)

Jednoczesne stosowanie tramadolu z inhibitorami MAO jest bezwzględnie przeciwwskazane. U pacjentów leczonych inhibitorami MAO w okresie 14 dni przed zastosowaniem opioidu petydyny obserwowano zagrażające życiu zaburzenia czynności ośrodkowego układu nerwowego, ośrodka oddechowego i układu krążenia. Nie można wykluczyć podobnych, niebezpiecznych reakcji w przypadku łączenia inhibitorów MAO z tramadolem.²

Leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy (OUN)

Tramadol może nasilać działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego, gdy jest stosowany równocześnie z innymi lekami o działaniu hamującym na OUN. Dotyczy to w szczególności leków uspokajających, nasennych oraz alkoholu etylowego.³

Benzodiazepiny i pokrewne leki uspokajające

Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie tramadolu z benzodiazepinami lub lekami o podobnym profilu działania. Taka kombinacja zwiększa ryzyko wystąpienia sedacji, depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu z powodu nasilonego depresyjnego działania na ośrodkowy układ nerwowy. W przypadku konieczności równoczesnego stosowania tych leków, należy ograniczyć dawkę oraz czas trwania terapii skojarzonej.⁴

Gabapentynoidy

Łączenie tramadolu z gabapentynoidami (gabapentyna i pregabalina) może prowadzić do wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak depresja oddechowa, niedociśnienie, głęboka sedacja, śpiączka lub zgon. Konieczne jest szczególne monitorowanie pacjentów przyjmujących te leki równocześnie.⁵

Leki obniżające próg drgawkowy

Tramadol może wywoływać napady drgawek oraz zwiększać ryzyko ich wystąpienia przy jednoczesnym stosowaniu z lekami obniżającymi próg drgawkowy, takimi jak:⁶

• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Leki przeciwpsychotyczne
• Bupropion
• Mirtazapina
• Tetrahydrokanabinol

Leki serotoninergiczne – ryzyko zespołu serotoninowego

Jednoczesne stosowanie tramadolu z lekami o działaniu serotoninergicznym może prowadzić do rozwoju potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego. Do leków tych należą:⁷

• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
• Inhibitory MAO
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Mirtazapina

Interakcje farmakokinetyczne

Leki wpływające na metabolizm tramadolu:

• Cymetydyna (inhibitor enzymatyczny) – badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne lub wcześniejsze podanie cymetydyny prawdopodobnie nie powoduje istotnych klinicznie interakcji.⁸
• Karbamazepina (induktor enzymatyczny) – jednoczesne lub wcześniejsze podanie karbamazepiny może prowadzić do osłabienia działania przeciwbólowego tramadolu oraz skrócenia czasu jego działania.⁹
• Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna) – mogą hamować metabolizm tramadolu (N-demetylację) oraz prawdopodobnie jego aktywnego O-demetylowanego metabolitu. Znaczenie kliniczne tych interakcji nie zostało dotychczas w pełni zbadane.¹⁰

Leki przeciwzakrzepowe

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tramadolu z pochodnymi kumaryny (np. warfaryną). Istnieją doniesienia o zwiększeniu wskaźnika INR z towarzyszącymi dużymi krwawieniami i wybroczynami u niektórych pacjentów.¹¹

Antagoniści receptorów 5-HT3

W ograniczonej liczbie badań opisano zwiększone zapotrzebowanie na tramadol u pacjentów z bólem pooperacyjnym, u których jako lek przeciwwymiotny zastosowano antagonistę receptorów serotoninowych 5-HT3 – ondansetron, przed lub po zabiegu operacyjnym.¹²

Interakcje tramadolu z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu z tramadolem jest potencjalnie niebezpieczne ze względu na sumowanie się działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Skutkiem takiego połączenia może być nasilenie sedacji, zaburzenia świadomości oraz zwiększone ryzyko depresji oddechowej.¹³

Spożywanie alkoholu podczas terapii tramadolem może prowadzić do:

• Nasilonych zaburzeń koordynacji ruchowej
• Podwyższonego ryzyka upadków
• Zaburzeń poznawczych i psychomotorycznych
• Zwiększonego ryzyka przedawkowania z konsekwencjami zagrażającymi życiu

Pacjentów należy bezwzględnie informować o zakazie spożywania alkoholu podczas terapii tramadolem. Nawet niewielkie ilości alkoholu mogą znacząco nasilać działanie depresyjne tramadolu na OUN i prowadzić do niebezpiecznych powikłań.

Tabela interakcji tramadolu z innymi lekami

Kluczowe jest, aby lekarz przepisujący tramadol dokładnie przeanalizował farmakoterapię pacjenta pod kątem potencjalnych interakcji, ze szczególnym uwzględnieniem leków wpływających na ośrodkowy układ nerwowy, metabolizm tramadolu oraz leków serotoninergicznych. W wielu przypadkach konieczna może być modyfikacja dawkowania, ścisłe monitorowanie pacjenta lub rozważenie alternatywnych metod leczenia bólu.¹⁴