Właściwości farmakokinetyczne
Torvacard neo 10 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku

Właściwości farmakokinetyczne obejmują procesy zachodzące w organizmie po podaniu leku, w tym wchłanianie, dystrybucję, metabolizm oraz eliminację substancji czynnej. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną atorwastatyny, substancji czynnej leku Torvacard neo.¹

Wchłanianie

Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest stosunkowo szybko, w okresie od 1 do 2 godzin po przyjęciu leku. Istotną cechą farmakokinetyki atorwastatyny jest proporcjonalność wchłaniania w stosunku do podanej dawki, co oznacza przewidywalny wzrost stężenia leku w osoczu przy zwiększaniu dawki.²

Biodostępność atorwastatyny w postaci tabletek powlekanych jest bardzo wysoka i wynosi od 95% do 99% w porównaniu z biodostępnością leku podanego w postaci roztworu. Należy jednak zwrócić uwagę, że całkowita biodostępność ogólnoustrojowa atorwastatyny jest znacznie niższa i wynosi około 12%. Jest to spowodowane dwoma głównymi czynnikami:³

• Usunięciem leku przez komórki błony śluzowej przewodu pokarmowego (żołądka i jelit) przed dostaniem się do krążenia ogólnego
• Intensywnym metabolizmem wątrobowym w mechanizmie pierwszego przejścia

Mimo stosunkowo niskiej biodostępności ogólnoustrojowej, aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA (enzym kluczowy dla działania statyn) osiąga około 30%, co zapewnia efektywność terapeutyczną leku.⁴

Dystrybucja

Po wchłonięciu do krwiobiegu atorwastatyna wykazuje szeroki zakres dystrybucji w tkankach, o czym świadczy jej znaczna objętość dystrybucji wynosząca około 381 litrów. Jest to wskaźnik dobrej penetracji leku do tkanek poza łożyskiem naczyniowym. Atorwastatyna charakteryzuje się bardzo wysokim stopniem wiązania z białkami osocza – ≥98%, co oznacza, że prawie cała ilość leku krążącego w osoczu występuje w postaci związanej z białkami.⁵

Metabolizm

Atorwastatyna podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, głównie za pośrednictwem enzymu cytochromu P450 3A4 (CYP3A4). W procesie metabolizmu powstają:⁶

• Orto-hydroksylowane pochodne
• Para-hydroksylowane pochodne
• Różne produkty beta-oksydacji

Metabolity te podlegają dalszym przemianom metabolicznym, przede wszystkim na drodze glukuronidacji. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, orto- i para-hydroksylowane metabolity atorwastatyny zachowują aktywność hamującą reduktazę HMG-CoA na poziomie porównywalnym z substancją macierzystą, co wykazano w badaniach in vitro.⁷

Szacuje się, że około 70% aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA, obserwowanej we krwi, pochodzi właśnie z czynnych metabolitów, co ma bezpośrednie przełożenie na przedłużone działanie terapeutyczne leku.⁸

Eliminacja

Procesy eliminacji atorwastatyny przebiegają głównie w wątrobie, choć mogą zachodzić również w innych tkankach. Główną drogą wydalania leku i jego metabolitów jest wydzielanie do żółci i następnie wraz z kałem. W przeciwieństwie do niektórych innych leków, atorwastatyna nie podlega w istotnym stopniu krążeniu wątrobowo-jelitowemu, co oznacza, że po wydzieleniu do żółci nie jest ponownie wchłaniana w jelitach.⁹

Okres półtrwania atorwastatyny w organizmie wynosi średnio około 14 godzin. Jednak z klinicznego punktu widzenia istotny jest okres półtrwania działania hamującego reduktazę HMG-CoA, który jest znacznie dłuższy i wynosi od 20 do 30 godzin. Ta różnica wynika z obecności aktywnych metabolitów leku, które przedłużają efekt farmakologiczny substancji macierzystej.¹⁰

Rola transporterów w farmakokinetyce atorwastatyny

Atorwastatyna jest substratem dla wielu transporterów membranowych, które odgrywają istotną rolę w jej farmakokinetyce:¹¹

• Transportery wątrobowe – polipeptydy transportujące aniony organiczne:
  • OATP1B1 (polipeptyd transportujący aniony organiczne 1B1)
  • OATP1B3 (polipeptyd transportujący aniony organiczne 1B3)
• Pompy efluksowe:
  • P-glikoproteina (P-gp)
  • Białko oporności raka piersi (BCRP)

Metabolity atorwastatyny są również substratami dla transportera OATP1B1. Obecność atorwastatyny jako substratu dla pomp efluksowych (P-gp i BCRP) może wpływać ograniczająco na jej wchłanianie jelitowe oraz na klirens żółciowy, co należy uwzględniać szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków będących inhibitorami tych transporterów.¹²