Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Topiramate Aurovitas 25 mg
Topiramat, stosowany jako lek przeciwpadaczkowy, wykazuje działanie teratogenne potwierdzone zarówno w badaniach przedklinicznych, jak i klinicznych. Przenika przez barierę łożyskową, osiągając stężenia w krwi pępowinowej porównywalne do stężeń w krwi matki. Ekspozycja płodowa na topiramat w monoterapii wiąże się ze znacząco zwiększonym ryzykiem poważnych wad wrodzonych, takich jak rozszczep wargi i podniebienia, spodziectwo oraz inne nieprawidłowości anatomiczne, z częstością występowania sięgającą 4,3–9,5% w zależności od rejestru, co stanowi 2-3-krotne zwiększenie w porównaniu z populacją referencyjną. Ryzyko to jest zależne od dawki i nasila się przy politerapii. Ponadto, obserwuje się zwiększoną częstość niskiej masy urodzeniowej (<2500 g) oraz małej masy ciała względem wieku ciążowego (SGA), z ryzykiem SGA wynoszącym 18% w porównaniu do 5% w grupie kontrolnej. Dane epidemiologiczne wskazują również na potencjalne zwiększenie ryzyka zaburzeń neurorozwojowych, takich jak spektrum autyzmu, niepełnosprawność intelektualna oraz ADHD, choć wyniki badań kohortowych są niejednoznaczne.
- Wpływ topiramatu na płodność, ciążę i laktację
- Ryzyko związane z padaczką i lekami przeciwpadaczkowymi (LPP)
- Teratogenność topiramatu
- Poważne wady wrodzone i zahamowanie wzrostu płodu
- Wpływ na masę urodzeniową
- Zaburzenia neurorozwojowe
- Zalecenia w zależności od wskazań
- Wskazanie w leczeniu padaczki
- Wskazanie w zapobieganiu migrenie
- Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym
- Karmienie piersią
- Wpływ na płodność
- Podsumowanie przeciwwskazań
- Kolejne rozdziały
Wpływ topiramatu na płodność, ciążę i laktację
Topiramat (Topiramate Aurovitas) jest lekiem przeciwpadaczkowym, którego stosowanie u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży lub karmiących piersią wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne ryzyko dla rozwoju płodu oraz noworodka. Lekarz powinien dokładnie omówić z pacjentką wszystkie aspekty związane z bezpieczeństwem stosowania leku w tych szczególnych sytuacjach klinicznych.1
Ryzyko związane z padaczką i lekami przeciwpadaczkowymi (LPP)
Podczas rozmowy z pacjentką należy omówić zarówno ryzyko związane z niekontrolowaną padaczką, jak i z terapią przeciwpadaczkową. Kluczowe informacje, które powinny zostać przekazane, to:2
- Konieczność weryfikacji potrzeby leczenia przeciwpadaczkowego przed planowaną ciążą
- Zakaz nagłego przerywania terapii przeciwpadaczkowej u kobiet z padaczką, gdyż może to prowadzić do przełomowych napadów, potencjalnie zagrażających zarówno matce, jak i płodowi
- Preferencja dla monoterapii zamiast leczenia wieloma lekami przeciwpadaczkowymi, ponieważ politerapia wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia wad wrodzonych3
Teratogenność topiramatu
Topiramat wykazuje działanie teratogenne, co zostało potwierdzone w badaniach przedklinicznych oraz w obserwacjach klinicznych. Lek przenika przez barierę łożyskową – stwierdzono podobne stężenia w krwi pępowinowej i krwi matki.4
Poważne wady wrodzone i zahamowanie wzrostu płodu
Dane z rejestrów ciąż wskazują, że niemowlęta narażone w życiu płodowym na topiramat w monoterapii mają zwiększone ryzyko wystąpienia:5
- Poważnych wad wrodzonych – szczególnie rozszczepu wargi/podniebienia, spodziectwa i nieprawidłowości dotyczących różnych układów ciała
- Rejestr północnoamerykański wykazał około 3-krotnie większą częstość występowania poważnych wad wrodzonych (4,3%) w porównaniu z grupą referencyjną nieprzyjmującą leków przeciwpadaczkowych (1,4%)
- Dane ze skandynawskich rejestrów populacyjnych wykazały 2-3–krotnie większą częstość występowania poważnych wad wrodzonych (do 9,5%) w porównaniu z grupą kontrolną (3,0%)6
- Ryzyko działania teratogennego jest zależne od dawki i większe w przypadku leczenia skojarzonego wieloma lekami przeciwpadaczkowymi7
- U kobiet, które urodziły dziecko z wadą wrodzoną w czasie terapii topiramatem, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia wad rozwojowych w kolejnych ciążach przy ekspozycji na ten lek8
Wpływ na masę urodzeniową
Zaobserwowano większą częstość występowania:<sup data-drug="Topiramate Aurovitas" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Większa częstość występowania niskiej masy urodzeniowej (9
- Niskiej masy urodzeniowej (poniżej 2500 gramów) w porównaniu z grupą referencyjną
- Za małej masy ciała dziecka w stosunku do wieku ciążowego (SGA; definiowana jako masa urodzeniowa poniżej 10. percentyla skorygowana o wiek ciążowy, ze stratyfikacją według płci)
- W rejestrze północnoamerykańskim ryzyko wystąpienia SGA u dzieci kobiet otrzymujących topiramat wynosiło 18% w porównaniu z 5% u dzieci kobiet zdrowych i nieprzyjmujących LPP10
Zaburzenia neurorozwojowe
Badania obserwacyjne sugerują zwiększone ryzyko wystąpienia zaburzeń neurorozwojowych:11
- Dane z rejestrów skandynawskich wskazują na 2-3 razy częstsze występowanie zaburzeń ze spektrum autyzmu, niepełnosprawności intelektualnej lub zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u dzieci matek z padaczką narażonych na topiramat w życiu płodowym
- Natomiast trzecie badanie kohortowe przeprowadzone w USA nie wykazało zwiększonej skumulowanej częstości występowania tych powikłań do 8. roku życia12
Zalecenia w zależności od wskazań
Wskazanie w leczeniu padaczki
W przypadku leczenia padaczki należy poinformować pacjentkę, że:13
- Topiramat jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, chyba że nie ma odpowiedniego leczenia alternatywnego
- Kobieta musi zostać w pełni poinformowana o ryzyku związanym ze stosowaniem topiramatu w ciąży, w tym o możliwym ryzyku związanym z niekontrolowaną padaczką14
- Jeśli kobieta planuje zajść w ciążę, przed odstawieniem antykoncepcji należy podjąć działania zmierzające do zmiany leczenia na odpowiednie leczenie alternatywne15
- W przypadku zajścia w ciążę w trakcie terapii topiramatem należy niezwłocznie skierować pacjentkę do specjalisty w celu ponownej oceny leczenia i rozważenia alternatywnych opcji terapeutycznych16
- Jeśli konieczne jest kontynuowanie leczenia topiramatem w ciąży, pacjentka powinna zostać skierowana do specjalisty w celu oceny i monitorowania narażonej ciąży17
Wskazanie w zapobieganiu migrenie
W przypadku profilaktyki migreny:18
- Topiramat jest bezwzględnie przeciwwskazany do stosowania w czasie ciąży
Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym
Niezależnie od wskazania, dla kobiet w wieku rozrodczym należy przekazać następujące informacje:19
- Topiramat jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących wysoce skutecznej antykoncepcji
- Jedynym wyjątkiem są kobiety z padaczką, dla których nie ma odpowiedniej alternatywy terapeutycznej, planujące ciążę i w pełni poinformowane o ryzyku
- W trakcie leczenia topiramatem konieczne jest stosowanie co najmniej jednej wysoce skutecznej metody antykoncepcji (np. wkładki wewnątrzmacicznej) lub dwóch uzupełniających się form antykoncepcji, w tym metody barierowej20
- Antykoncepcję należy stosować przez cały okres leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po jego zakończeniu
- U kobiet w wieku rozrodczym należy rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne, jeśli są dostępne21
- Przed rozpoczęciem leczenia topiramatem konieczne jest wykonanie testu ciążowego22
- Pacjentka musi być w pełni poinformowana o ryzyku związanym ze stosowaniem topiramatu w ciąży, w tym o konieczności konsultacji specjalistycznej w przypadku planowania ciąży23
- Pacjentka powinna niezwłocznie skontaktować się ze specjalistą, jeśli zajdzie w ciążę lub podejrzewa, że może być w ciąży w trakcie przyjmowania topiramatu
Karmienie piersią
W kwestii karmienia piersią, należy przekazać następujące informacje:24
- Topiramat przenika do mleka ludzkiego w znacznym stopniu
- U noworodków/niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące topiramat obserwowano następujące objawy niepożądane: biegunkę, senność, drażliwość i nieprawidłowy przyrost masy ciała25
- Konieczne jest podjęcie decyzji dotyczącej zaprzestania karmienia piersią lub przerwania/zaniechania terapii topiramatem, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia topiramatem dla kobiety26
Wpływ na płodność
Odnośnie wpływu topiramatu na płodność należy poinformować pacjentkę, że:27
- Badania na zwierzętach nie wykazały niekorzystnego wpływu topiramatu na płodność
- Wpływ topiramatu na płodność u ludzi nie został określony w badaniach klinicznych
Podsumowanie przeciwwskazań
| Grupa pacjentek | Wskazanie: Padaczka | Wskazanie: Profilaktyka migreny |
|---|---|---|
| Kobiety w ciąży | Przeciwwskazane, chyba że nie ma odpowiedniego leczenia alternatywnego | Bezwzględnie przeciwwskazane |
| Kobiety w wieku rozrodczym niestosujące skutecznej antykoncepcji | Przeciwwskazane, z wyjątkiem sytuacji, gdy nie ma alternatywy terapeutycznej i pacjentka planuje ciążę, będąc w pełni świadoma ryzyka | Bezwzględnie przeciwwskazane |
| Kobiety karmiące piersią | Konieczne indywidualne rozważenie korzyści i ryzyka | |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania