Specjalne ostrzeżenia
Topiramate Aurovitas

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego Topiramate Aurovitas

Stosowanie topiramatu w praktyce klinicznej wymaga szczególnej uwagi lekarza prowadzącego ze względu na szereg istotnych ostrzeżeń i środków ostrożności, które należy uwzględnić podczas terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania tego leku oraz postępowania w przypadku wystąpienia działań niepożądanych.¹

Odstawienie leku i zmiana częstości napadów padaczkowych

W przypadkach, gdy z przyczyn medycznych konieczne jest szybkie odstawienie topiramatu, należy zapewnić pacjentowi odpowiednią obserwację. Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpadaczkowych, zastosowanie topiramatu może powodować zwiększenie częstości napadów padaczkowych lub pojawienie się nowych typów napadów. Zjawisko to może być konsekwencją zbyt wysokiego dawkowania, zmniejszenia stężenia innych jednocześnie stosowanych leków przeciwpadaczkowych w osoczu, progresji choroby podstawowej lub efektu paradoksalnego.²

Odpowiednie nawodnienie organizmu

Podczas terapii topiramatem szczególnie istotne jest zapewnienie odpowiedniego nawodnienia pacjenta. Prawidłowe nawodnienie organizmu może zmniejszyć ryzyko rozwoju kamicy nerkowej. Dodatkowo, właściwa podaż płynów przed i w trakcie wysiłku fizycznego lub ekspozycji na wysokie temperatury może zredukować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z przegrzaniem organizmu.³

Program zapobiegania ciąży

Topiramat podawany kobietom w ciąży może powodować poważne wady wrodzone oraz zahamowanie wzrostu płodu. Dane naukowe wskazują na możliwe zwiększone ryzyko zaburzeń neurorozwojowych u dzieci narażonych na działanie topiramatu w życiu płodowym, choć niektóre badania nie potwierdzają takiego zwiększonego ryzyka.⁴

Postępowanie w przypadku kobiet w wieku rozrodczym

Przed rozpoczęciem leczenia topiramatem u kobiet w wieku rozrodczym obowiązkowo należy wykonać test ciążowy. Pacjentka musi zostać szczegółowo poinformowana o ryzyku związanym ze stosowaniem topiramatu w trakcie ciąży i wykazywać pełne zrozumienie tego ryzyka. Zaleca się konsultację specjalistyczną, jeśli kobieta planuje ciążę, w celu omówienia możliwości zmiany na alternatywne metody leczenia przed odstawieniem antykoncepcji. Należy podkreślić konieczność niezwłocznego kontaktu ze specjalistą w przypadku zajścia w ciążę lub podejrzenia ciąży.⁵

Szczególne zalecenia dotyczące dziewczynek

Lekarze przepisujący topiramat muszą upewnić się, że rodzice/opiekunowie dziewczynek stosujących lek rozumieją konieczność kontaktu ze specjalistą po wystąpieniu pierwszej miesiączki u dziecka. W tym okresie pacjentka oraz rodzice/opiekunowie powinni otrzymać wyczerpującą informację o ryzyku związanym z ekspozycją na topiramat w życiu płodowym oraz o potrzebie zastosowania wysoce skutecznej antykoncepcji tak szybko, jak będzie to konieczne. Należy również dokonać ponownej oceny potrzeby kontynuacji leczenia topiramatem i rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne.⁶

Materiały edukacyjne dotyczące programu zapobiegania ciąży są dostępne dla personelu medycznego i pacjentek (lub rodziców/opiekunów). Poradnik dla pacjentki powinien być przekazany wszystkim kobietom w wieku rozrodczym stosującym topiramat oraz rodzicom/opiekunom dziewczynek przyjmujących lek. Do opakowania produktu leczniczego Topiramate Aurovitas dołączona jest karta pacjenta.⁷

Zaburzenia termoregulacji

Podczas stosowania topiramatu zgłaszano przypadki oligohydrozy (zmniejszonego pocenia się). Zmniejszone pocenie i podwyższona temperatura ciała mogą występować szczególnie u małych dzieci narażonych na działanie wysokich temperatur zewnętrznych.⁸

Zaburzenia psychiczne

Zaburzenia nastroju i depresja

W trakcie leczenia topiramatem zaobserwowano zwiększoną częstość występowania zaburzeń nastroju i depresji.⁹

Myśli i zachowania samobójcze

U pacjentów przyjmujących leki przeciwpadaczkowe, w tym topiramat, odnotowano występowanie myśli lub zachowań samobójczych. Metaanaliza randomizowanych badań klinicznych z kontrolą placebo wykazała niewielkie zwiększenie ryzyka częstości występowania zachowań i myśli samobójczych, jednak mechanizm zwiększenia tego ryzyka nie jest znany.¹⁰

W badaniach klinicznych z podwójną ślepą próbą, zdarzenia samobójcze związane z przyjmowaniem topiramatu (myśli samobójcze, próby samobójcze i rzeczywiste samobójstwa) występowały z częstością 0,5% (u 46 z 8 652 leczonych pacjentów), przy czym ich częstość była prawie 3 razy większa niż u pacjentów otrzymujących placebo (0,2%; 8 z 4 045 leczonych pacjentów).¹¹

Ze względu na to ryzyko, należy uważnie monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia myśli lub zachowań samobójczych i w razie ich pojawienia się rozważyć wdrożenie odpowiedniego leczenia. Pacjenci i ich opiekunowie powinni zostać poinformowani o konieczności natychmiastowego zasięgnięcia porady lekarskiej w przypadku wystąpienia myśli lub zachowań samobójczych.¹²

Ciężkie reakcje skórne

U pacjentów otrzymujących topiramat zgłaszano ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczna nekroliza naskórka (TEN). Pacjentów należy poinformować o objawach ciężkich reakcji skórnych. W przypadku podejrzenia SJS lub TEN, stosowanie topiramatu należy przerwać.¹³

Kamica nerkowa

U niektórych pacjentów, szczególnie tych z predyspozycją do kamicy nerkowej, może wystąpić zwiększone ryzyko powstawania kamieni nerkowych i związanych z tym objawów, takich jak: kolka nerkowa, ból w okolicy nerek lub ból w boku.¹⁴

Do czynników ryzyka kamicy nerkowej należą: wcześniejsze występowanie kamieni, kamica w wywiadzie rodzinnym oraz nadmierne wydalanie wapnia z moczem. Należy jednak pamiętać, że żaden z tych czynników nie pozwala jednoznacznie przewidzieć wystąpienia kamicy nerkowej podczas leczenia topiramatem. Ryzyko to może być dodatkowo zwiększone u pacjentów przyjmujących jednocześnie inne produkty lecznicze sprzyjające powstawaniu kamieni nerkowych.¹⁵

Zaburzenia czynności narządów

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤ 70 ml/min) topiramat należy stosować ze szczególną ostrożnością, ze względu na zmniejszony klirens osoczowy i nerkowy topiramatu. Szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek znajdują się w charakterystyce produktu leczniczego.¹⁶

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby topiramat należy stosować ostrożnie ze względu na możliwość zmniejszenia klirensu topiramatu.¹⁷

Zaburzenia okulistyczne

Zespół ostrej krótkowzroczności i wtórnej jaskry z zamkniętym kątem przesączania

U pacjentów przyjmujących topiramat zgłaszano wystąpienie zespołu składającego się z nagłej krótkowzroczności i wtórnej jaskry z zamkniętym kątem przesączania. Do objawów tego zespołu należą: nagłe zmniejszenie ostrości widzenia i/lub ból gałki ocznej.¹⁸

W badaniach okulistycznych można stwierdzić następujące objawy: krótkowzroczność, rozszerzenie źrenic, spłycenie przedniej komory oka, przekrwienie gałki ocznej (zaczerwienienie), odwarstwienie naczyniówki, odwarstwienie nabłonka barwnikowego siatkówki, zmiany dotyczące plamki żółtej oraz podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe. Zespołowi może towarzyszyć wysięk nadrzęskowy powodujący przesunięcie do przodu soczewki i tęczówki, z wtórnym zamknięciem kąta przesączania.¹⁹

Objawy te zazwyczaj pojawiają się w ciągu pierwszego miesiąca od rozpoczęcia leczenia topiramatem. W przeciwieństwie do pierwotnej jaskry z wąskim kątem przesączania, która rzadko występuje przed 40. rokiem życia, jaskrę wtórną z zamkniętym kątem przesączania związaną z topiramatem obserwowano zarówno u dzieci i młodzieży, jak i u dorosłych.²⁰

Leczenie obejmuje jak najszybsze, w ocenie lekarza prowadzącego, przerwanie podawania topiramatu oraz wdrożenie postępowania zmierzającego do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego. Działania te zwykle prowadzą do normalizacji ciśnienia wewnątrzgałkowego.²¹

Nieleczone podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, niezależnie od etiologii, może prowadzić do poważnych następstw, w tym całkowitej utraty wzroku. Należy ocenić, czy pacjenci z przebytymi zaburzeniami oka mogą być leczeni topiramatem.²²

Zaburzenia pola widzenia

U pacjentów otrzymujących topiramat zgłaszano zaburzenia pola widzenia niezależne od zwiększonego ciśnienia śródgałkowego. W badaniach klinicznych większość tych zdarzeń ustępowała po odstawieniu leku. W przypadku wystąpienia zaburzeń pola widzenia w trakcie terapii topiramatem, należy rozważyć przerwanie leczenia.²³

Kwasica metaboliczna i jej następstwa

Podczas leczenia topiramatem może wystąpić hiperchloremiczna kwasica metaboliczna z prawidłową luką anionową (tzn. zmniejszenie stężenia wodorowęglanów w surowicy poniżej dolnej granicy normy, przy braku zasadowicy oddechowej).²⁴

Zmniejszenie stężenia wodorowęglanów w surowicy jest konsekwencją hamującego działania topiramatu na aktywność anhydrazy węglanowej w nerkach. Obniżenie stężenia wodorowęglanów w surowicy może pojawić się zarówno na początku leczenia, jak i w późniejszym okresie terapii. Zazwyczaj jest ono niewielkie do umiarkowanego (średnio 4 mmol/l po dawkach topiramatu 100 mg na dobę lub większych u dorosłych oraz około 6 mg/kg masy ciała na dobę u dzieci). Rzadko stężenie wodorowęglanów w surowicy spada poniżej 10 mmol/l.²⁵

Niektóre stany chorobowe i procedury lecznicze mogą dodatkowo zwiększać ryzyko rozwoju kwasicy metabolicznej, m.in.: choroby nerek, ciężkie zaburzenia oddechowe, stan padaczkowy, biegunka, zabiegi chirurgiczne, dieta ketogenna, a także niektóre produkty lecznicze.²⁶

Przewlekła nieleczona kwasica metaboliczna zwiększa ryzyko kamicy nerkowej i nefrokalcynozy oraz może prowadzić do osteopenii. Dodatkowo, u dzieci przewlekła kwasica metaboliczna może spowolnić tempo wzrostu. Wpływ topiramatu na wzrost i rozwój kośćca nie został systematycznie zbadany w populacji dorosłych. U dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 15 lat przeprowadzono jednoroczne badanie otwarte, którego wyniki przedstawiono w punkcie 5.1 ChPL.²⁷

W zależności od choroby podstawowej, podczas leczenia topiramatem zaleca się właściwą ocenę obejmującą oznaczanie stężenia wodorowęglanów w surowicy. W przypadku wystąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych wskazujących na kwasicę metaboliczną (np. głęboki oddech Kussmaul’a, duszność, jadłowstręt, nudności, wymioty, nadmierne zmęczenie, częstoskurcz lub zaburzenia rytmu serca), zaleca się zbadanie stężenia wodorowęglanów w osoczu. Jeśli kwasica metaboliczna rozwija się i utrzymuje, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub zaprzestanie terapii topiramatem (poprzez stopniowe zmniejszanie dawki).²⁸

Topiramat należy stosować ostrożnie u pacjentów z innymi współistniejącymi chorobami lub prowadzonym leczeniem, które stanowią czynnik ryzyka wystąpienia kwasicy metabolicznej.²⁹

Zaburzenia procesów poznawczych

Zaburzenia procesów poznawczych w padaczce są wieloczynnikowe i mogą wynikać zarówno z podłoża etiologicznego samej padaczki, jak i stosowanego leczenia przeciwpadaczkowego. W literaturze medycznej opisywano przypadki zaburzeń procesów poznawczych u dorosłych w trakcie terapii topiramatem, które wymagały zmniejszenia dawki lub przerwania leczenia. Należy jednak podkreślić, że brakuje wystarczających badań dotyczących wpływu topiramatu na procesy poznawcze u dzieci, co wymaga dalszych, pogłębionych analiz.³⁰

Hiperamonemia i encefalopatia

W trakcie leczenia topiramatem zgłaszano przypadki hiperamonemii z encefalopatią lub bez encefalopatii. Ryzyko wystąpienia hiperamonemii jest wprost proporcjonalne do dawki topiramatu. Hiperamonemię zgłaszano częściej, gdy topiramat był stosowany jednocześnie z kwasem walproinowym.³¹

U pacjentów, u których wystąpi niewyjaśniony letarg lub zmiany stanu psychicznego związane z monoterapią lub terapią wspomagającą topiramatem, należy rozważyć możliwość wystąpienia encefalopatii związanej z hiperamonemią i zaleca się oznaczenie stężenia amoniaku.³²

Utrata masy ciała i uzupełnianie substancji odżywczych

U części pacjentów podczas leczenia topiramatem może wystąpić utrata masy ciała. Zaleca się monitorowanie pacjentów leczonych topiramatem pod kątem utraty masy ciała. W przypadku jej wystąpienia można rozważyć suplementację diety lub zwiększone spożycie pokarmu.³³

Substancje pomocnicze

Laktoza

Produkt leczniczy Topiramate Aurovitas zawiera laktozę jednowodną w następujących ilościach:

• tabletka powlekana 25 mg – 21,15 mg
• tabletka powlekana 50 mg – 42,30 mg
• tabletka powlekana 100 mg – 84,60 mg
• tabletka powlekana 200 mg – 61,70 mg

Leku nie powinni stosować pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁴

Sód

Produkt leczniczy Topiramate Aurovitas zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że produkt uznaje się za „wolny od sodu”.³⁵