Właściwości farmakodynamiczne
Tisercin 25 mg/ml

Lewomepromazyna, substancja czynna leku Tisercin (kod ATC: N05A A02), jest słabym neuroleptykiem z grupy fenotiazyn, wykazującym silniejsze działanie hamujące na funkcje psychoruchowe niż chlorpromazyna. Jej główny mechanizm polega na blokadzie receptorów dopaminergicznych w kluczowych strukturach mózgu, takich jak wzgórze, podwzgórze, układ siatkówkowaty i limbiczny, co prowadzi do supresji bodźców czuciowych, zmniejszenia aktywności ruchowej oraz silnej sedacji. Lewomepromazyna wykazuje również antagonistyczne działanie na receptory noradrenergiczne, serotoninergiczne, histaminergiczne i cholinergiczne, co przekłada się na szerokie spektrum efektów farmakologicznych, w tym uspokojenie, stabilizację nastroju, działanie przeciwalergiczne oraz autonomiczne skutki uboczne (np. suchość w ustach, zaburzenia widzenia).

Właściwości farmakodynamiczne

Produkt leczniczy Tisercin należy do grupy farmakoterapeutycznej psycholeptyków, a dokładniej leków przeciwpsychotycznych, oznaczonych kodem ATC: N05A A02. Jest klasyfikowany jako słaby lek neuroleptyczny z grupy fenotiazyny. Lewomepromazyna, stanowiąca substancję czynną produktu, jest analogiem chlorpromazyny, charakteryzującym się silniejszym od niej działaniem hamującym na funkcje psychoruchowe.1

Mechanizm działania

Działanie farmakodynamiczne lewomepromazyny opiera się na jej wpływie na różne układy neuroprzekaźnikowe w ośrodkowym układzie nerwowym. Główny mechanizm polega na blokowaniu receptorów dopaminergicznych zlokalizowanych w kluczowych strukturach mózgu:

  • Wzgórze – odpowiedzialne za przekazywanie i modulację informacji sensorycznych, co wpływa na regulację świadomości
  • Podwzgórze – kontrolujące szereg procesów autonomicznych i hormonalnych
  • Układ siatkówkowaty – zaangażowany w regulację poziomu czuwania i świadomości
  • Układ limbiczny – odpowiedzialny za funkcje emocjonalne i behawioralne

Blokada receptorów dopaminergicznych w tych obszarach prowadzi do supresji bodźców czuciowych, zmniejszenia aktywności ruchowej i wywołania silnej sedacji. Działanie to stanowi podstawę efektu terapeutycznego leku w stanach wymagających uspokojenia psychoruchowego.2

Wpływ na układy neuroprzekaźnikowe

Poza podstawowym działaniem na receptory dopaminergiczne, lewomepromazyna wykazuje antagonistyczne działanie na inne układy neuroprzekaźników:

  • Układ noradrenergiczny – antagonizm prowadzi do spadku ciśnienia tętniczego i działania uspokajającego
  • Układ serotoninergiczny – przyczynia się do efektu przeciwdepresyjnego i stabilizacji nastroju
  • Układ histaminergiczny – skutkuje działaniem sedatywnym i przeciwalergicznym
  • Układ cholinergiczny – wywołuje efekty autonomiczne (suchość w ustach, zaburzenia widzenia)

Ta złożona interakcja z różnymi układami neuroprzekaźnikowymi przekłada się na szerokie spektrum działania farmakologicznego lewomepromazyny, obejmujące efekt przeciwwymiotny, przeciwhistaminowy, przeciwadrenergiczny i przeciwcholinergiczny.3

Działanie przeciwbólowe

Lewomepromazyna charakteryzuje się istotnym działaniem przeciwbólowym, porównywalnym w skuteczności do morfiny. Mechanizm tego działania opiera się na podwyższeniu progu bólu. Dodatkowo, lek wywołuje efekt amnestyczny, co może być korzystne w kontroli bólu poprzez zmniejszenie percepcji i pamięci doświadczenia bólowego.4

Ze względu na zdolność nasilania działania leków przeciwbólowych, lewomepromazyna znajduje zastosowanie jako leczenie pomocnicze w terapii silnych bólów, zarówno ostrych jak i przewlekłych. Po podaniu domięśniowym, maksymalne działanie przeciwbólowe występuje stosunkowo szybko, w ciągu 20-40 minut, a efekt utrzymuje się przez około 4 godziny, co określa optymalny schemat dawkowania w terapii bólu.5

Profil działań niepożądanych

W porównaniu z silnymi lekami neuroleptycznymi, lewomepromazyna wykazuje mniejsze nasilenie pozapiramidowych objawów niepożądanych, co stanowi istotną zaletę kliniczną. Lek charakteryzuje się silnym antagonizmem alfa-adrenergicznym, co może prowadzić do niedociśnienia ortostatycznego, natomiast jego działanie przeciwcholinergiczne jest stosunkowo słabe, co ogranicza występowanie typowych objawów antycholinergicznych.6

Parametry farmakologiczne

Parametr Charakterystyka
Grupa farmakoterapeutyczna Psycholeptyki, leki przeciwpsychotyczne
Kod ATC N05A A02
Główny mechanizm działania Blokada receptorów dopaminergicznych
Dodatkowe działanie receptorowe Antagonizm wobec receptorów noradrenergicznych, serotoninergicznych, histaminergicznych i cholinergicznych
Siła działania przeciwbólowego Porównywalna do morfiny
Czas do maksymalnego działania przeciwbólowego 20-40 minut po podaniu domięśniowym
Czas trwania działania przeciwbólowego Około 4 godziny
Nasilenie objawów pozapiramidowych Słabsze niż po silnych neuroleptykach
Antagonizm alfa-adrenergiczny Silny
Działanie przeciwcholinergiczne Słabe
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl