Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Tisercin 25 mg/ml

Wpływ lewomepromazyny na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie lewomepromazyny u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych lub karmiących piersią wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza i dokładnej analizy stosunku korzyści do ryzyka. Tisercin (25 mg/ml roztwór do wstrzykiwań) jako przedstawiciel pochodnych fenotiazyny wykazuje specyficzny wpływ na układ rozrodczy, przebieg ciąży oraz może przenikać do mleka matki, co determinuje określone ograniczenia w jego stosowaniu.¹

Stosowanie podczas ciąży

Zgodnie z klasyfikacją FDA dotyczącą stosowania leków w okresie ciąży, lewomepromazyna należy do leków kategorii C. Oznacza to, że badania na zwierzętach wykazały działanie niepożądane na płód, ale nie ma adekwatnych badań u ludzi. W literaturze medycznej opisano kilka przypadków wad wrodzonych u dzieci matek przyjmujących fenotiazyny, jednak nie udowodniono bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy tymi anomaliami a leczeniem fenotiazynami.²

Ze względu na brak danych z kontrolowanych badań klinicznych, zastosowanie lewomepromazyny w ciąży powinno być poprzedzone staranną oceną stosunku potencjalnych korzyści dla matki względem możliwego ryzyka dla płodu. Decyzja o włączeniu leku powinna być podejmowana indywidualnie, po wnikliwej analizie stanu klinicznego pacjentki i możliwości zastosowania bezpieczniejszych alternatyw terapeutycznych.³

Wpływ na noworodka

Noworodki narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych, w tym lewomepromazyny, w ostatnim trymestrze ciąży stanowią grupę podwyższonego ryzyka rozwoju działań niepożądanych. U tych dzieci mogą wystąpić różnorodne objawy o zróżnicowanym nasileniu i czasie trwania, w tym:⁴

• Objawy pozapiramidowe – zaburzenia napięcia mięśniowego, drżenia, nieprawidłowe ruchy
• Objawy z odstawienia – mogą manifestować się pod różnymi postaciami klinicznymi
• Zaburzenia funkcji autonomicznego układu nerwowego

W obserwacjach klinicznych odnotowano następujące objawy u noworodków narażonych na działanie lewomepromazyny w trzecim trymestrze ciąży:⁵

• Pobudzenie psychoruchowe – nadmierna drażliwość, niepokój
• Zaburzenia napięcia mięśniowego – zarówno wzmożone napięcie (hipertonia), jak i obniżone napięcie (hipotonia)
• Drżenie – najczęściej o charakterze drżenia spoczynkowego
• Senność – nadmierna sedacja, trudności z wybudzaniem
• Zespół zaburzeń oddechowych – nieprawidłowy rytm oddychania, okresy bezdechu
• Zaburzenia karmienia – słaby odruch ssania, problemy z przyjmowaniem pokarmu

Ze względu na możliwość wystąpienia powyższych objawów, stan noworodków, których matki przyjmowały lewomepromazynę w okresie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, powinien być starannie monitorowany przez personel medyczny, zwłaszcza w pierwszych dniach życia.⁶

Stosowanie podczas karmienia piersią

Lewomepromazyna przenika do mleka kobiecego, co zostało potwierdzone w badaniach farmakokinetycznych. Wobec braku kontrolowanych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa ekspozycji niemowląt na lewomepromazynę poprzez mleko matki, stosowanie tego leku w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane.⁷

Jeżeli leczenie lewomepromazyną jest konieczne, należy zalecić przerwanie karmienia piersią i rozważyć alternatywne metody karmienia niemowlęcia. W przypadku konieczności kontynuacji leczenia, lekarz powinien poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach dla dziecka oraz zalecić ścisłą obserwację niemowlęcia pod kątem możliwych działań niepożądanych.

Wpływ na płodność

Lewomepromazyna może wywierać znaczący wpływ na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Mechanizm tego działania jest związany głównie z wpływem leku na przekaźnictwo dopaminergiczne w ośrodkowym układzie nerwowym.⁸

Wpływ na płodność kobiet:

Lewomepromazyna, poprzez blokadę receptorów dopaminowych w przysadce mózgowej, może powodować hiperprolaktynemię – nadmierne wydzielanie prolaktyny. Podwyższony poziom tego hormonu może skutkować zaburzeniami cyklu miesiączkowego, brakiem owulacji oraz innymi zaburzeniami endokrynologicznymi, które bezpośrednio wpływają na płodność u kobiet.⁹

Wpływ na płodność mężczyzn:

Niektóre dane z badań klinicznych sugerują, że leczenie lewomepromazyną może być związane z upośledzeniem płodności również u mężczyzn. Mechanizm tego działania może obejmować zaburzenia funkcji hormonalnych, wpływ na jakość nasienia oraz funkcje seksualne.¹⁰

Pacjenci planujący posiadanie potomstwa powinni zostać poinformowani o potencjalnym wpływie lewomepromazyny na płodność. W uzasadnionych przypadkach należy rozważyć modyfikację leczenia lub zastosowanie alternatywnych metod terapeutycznych o mniejszym wpływie na układ rozrodczy.