Przedawkowanie leku Theospirex retard

Przedawkowanie teofiliny stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, a objawy toksyczności mogą wystąpić przy określonych stężeniach leku w surowicy krwi. Monitorowanie stężenia teofiliny oraz rozpoznanie objawów przedawkowania ma kluczowe znaczenie dla wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego w przypadku zatrucia tym lekiem.¹

Granice toksyczności teofiliny

Objawy przedawkowania Theospirex retard pojawiają się zazwyczaj przy stężeniu teofiliny w surowicy krwi przekraczającym 20 μg/ml. Nasilenie objawów klinicznych narasta wraz ze wzrostem stężenia leku we krwi. Warto podkreślić, że u pacjentów ze zwiększoną wrażliwością na teofilinę, ciężkie objawy przedawkowania mogą wystąpić nawet przy niższych stężeniach, poniżej 20 μg/ml.²

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie teofiliny charakteryzuje się określoną sekwencją pojawiania się objawów klinicznych. Początkowo obserwuje się tachykardię, a następnie dołączają się objawy ze strony przewodu pokarmowego, ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego. Przy stężeniach przekraczających 25 μg/ml mogą wystąpić zagrażające życiu powikłania, w tym drgawki i poważne zaburzenia rytmu serca.³

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Strategia postępowania w przedawkowaniu teofiliny zależy od nasilenia objawów klinicznych i obejmuje szereg interwencji terapeutycznych, od przerwania podawania leku do zaawansowanych technik eliminacji teofiliny z organizmu.⁴

Łagodne objawy przedawkowania

W przypadku łagodnych objawów przedawkowania należy:

• Natychmiast przerwać podawanie preparatu Theospirex retard
• Oznaczyć stężenie teofiliny w osoczu
• Przy wznowieniu leczenia zastosować odpowiednio zmniejszoną dawkę

⁵

Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego

Gdy występują objawy ze strony OUN, takie jak niepokój i drgawki, należy wdrożyć farmakoterapię:

• Podać dożylnie diazepam w dawce 0,1-0,3 mg/kg masy ciała (maksymalnie 15 mg)

⁶

Objawy zagrażające życiu

W przypadku objawów przedawkowania potencjalnie zagrażających życiu należy:

1. Monitorować czynności życiowe i utrzymywać drożność dróg oddechowych
2. Podać tlen
3. W razie konieczności, podawać dożylnie płyny zwiększające objętość osocza
4. Kontrolować i w razie konieczności uzupełniać niedobory płynów i elektrolitów
5. Rozważyć zastosowanie hemoperfuzji

⁷

Zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca

Przy zagrażających życiu zaburzeniach rytmu serca postępowanie różni się w zależności od tego, czy pacjent choruje na astmę:

• U pacjentów bez astmy: podać dożylnie propranolol w dawce 1 mg u dorosłych lub 0,02 mg/kg masy ciała u dzieci. Dawkę można powtarzać co 5-10 minut aż do normalizacji rytmu serca, do maksymalnej dawki 0,1 mg/kg masy ciała.
• U pacjentów z astmą oskrzelową: należy unikać propranololu (ze względu na ryzyko wywołania silnego skurczu oskrzeli) i zamiast niego podać werapamil.

⁸

Zaawansowane techniki eliminacji teofiliny

W bardzo ciężkich przypadkach zatrucia, gdy standardowe postępowanie jest nieskuteczne oraz u pacjentów z bardzo wysokim stężeniem teofiliny w osoczu, można zastosować techniki pozaustrojowej eliminacji leku:

• Hemoperfuzja – metoda pozwalająca na szybkie i całkowite odtrucie
• Hemodializa – alternatywna metoda eliminacji teofiliny z organizmu

Należy jednak podkreślić, że w większości przypadków stosowanie tych metod nie jest konieczne, ponieważ teofilina jest metabolizowana w organizmie z wystarczającą szybkością.⁹