Interakcje leku
Theospirex 20 mg/ml

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Theospirex (teofilina) w postaci roztworu do wstrzykiwań i infuzji dożylnych 20 mg/ml wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami i substancjami. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych interakcji, które należy uwzględnić podczas planowania terapii.¹

Interakcje nasilające działanie teofiliny

Stosowanie teofiliny jednocześnie z pewnymi lekami może prowadzić do zwiększenia jej stężenia w osoczu, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych i toksyczności. Do tych leków należą:²

• Antagoniści receptora H2 – cymetydyna
• Leki przeciwdnawicze – allopurynol
• Antybiotyki fluorochinolowe – enoksacyna, lomefloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna, ofloksacyna
• Antybiotyki makrolidowe – erytromycyna, klarytromycyna
• Inne leki – disulfiram, estrogeny, fluwoksamina, interferon-α, izoniazyd, metotreksat, meksyletyna, propafenon, refekoksyb, propranolol, takryna, tiabendazol, tyklopidyna, leki blokujące kanał wapniowy (werapamil, diltiazem), wiloksazyna

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z antybiotykami. Dawkę teofiliny należy zmniejszyć do 60% zalecanej dawki w przypadku jednoczesnego podawania z cyprofloksacyną oraz do 30% zalecanej dawki u pacjentów przyjmujących enoksacynę. Inne chinolony (np. pefloksacyna, kwas pipemidowy) mogą również nasilać działanie teofiliny. Z tego powodu zaleca się bezwzględnie częste kontrolowanie stężenia teofiliny u pacjentów leczonych chinolonami.³

Interakcje obniżające stężenie teofiliny

Metabolizm teofiliny może być przyspieszony, a jej stężenie w osoczu i skuteczność mogą być zmniejszone, jeśli teofilinę stosuje się równocześnie z następującymi lekami:⁴

• Leki przeciwpadaczkowe – karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, prymidon
• Leki przeciwgruźlicze – ryfampicyna
• Inne substancje – aminoglutetymid, izoprenalina, sukralfat, sulfinpirazon, produkty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)

Wpływ teofiliny na działanie innych leków

Teofilina może wpływać na działanie innych leków:

• Nasila działanie efedryny⁵
• Nasila działanie β-sympatykomimetyków stosowanych w leczeniu stanów skurczowych oskrzeli, kofeiny i podobnych substancji⁶
• Zwiększa wydalanie nerkowe soli litu, zmniejsza jego biodostępność i stężenie terapeutyczne⁷
• Poprzez dodatni wpływ inotropowy i chronotropowy na mięsień sercowy może nasilać działanie glikozydów naparstnicy i prowadzić do zaburzeń przewodnictwa w mięśniu sercowym⁸
• Nasila działanie leków moczopędnych⁹
• Osłabia działanie leków β-adrenolitycznych, adenozyny, benzodiazepin i pankuronium¹⁰

Interakcje związane z anestezją

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje teofiliny z lekami stosowanymi podczas znieczulenia:

• U osób otrzymujących jednocześnie ketaminę może dojść do obniżenia progu drgawkowego¹¹
• Zastosowanie halotanu u pacjentów leczonych teofiliną może spowodować ciężkie zaburzenia rytmu serca¹²

Interakcje z alkoholem

Alkohol etylowy powoduje zwiększenie stężenia teofiliny we krwi, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych i objawów toksyczności.¹³ Z tego powodu należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu podczas terapii teofiliną. Pacjentów należy poinformować o możliwych konsekwencjach łączenia tych substancji, włączając w to ryzyko wystąpienia arytmii, drgawek, wymiotów i innych objawów związanych z przedawkowaniem teofiliny.

Wpływ diety na metabolizm teofiliny

Na metabolizm teofiliny wpływ ma również dieta:¹⁴

• Dieta niskowęglowodanowa a wysokobiałkowa – zwiększa klirens teofiliny
• Odżywianie parenteralne – zwiększa klirens teofiliny
• Wysokie dzienne spożycie grilowanego mięsa wołowego – zwiększa klirens teofiliny
• Dieta wysokowęglowodanowa a niskobiałkowa – może prowadzić do zmniejszenia klirensu teofiliny

Inne interakcje

Mniejsze stężenie teofiliny we krwi występuje u palaczy tytoniu. W przypadku stosowania leków wpływających na stężenie teofiliny w surowicy krwi należy odpowiednio dostosować dawkę.¹⁵

Produktu Theospirex nie należy stosować jednocześnie z innymi produktami zawierającymi ksantyny i ich pochodne ze względu na ryzyko kumulacji toksyczności.¹⁶

Tabela interakcji teofiliny z innymi lekami i substancjami