Właściwości farmakokinetyczne leku Tazocin

Lek Tazocin, zawierający jako substancje czynne piperacylinę i tazobaktam, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego zastosowanie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis parametrów farmakokinetycznych produktu leczniczego w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji.¹

Wchłanianie

Po dożylnym podaniu produktu Tazocin w dawce 4 g piperacyliny + 0,5 g tazobaktamu w formie 30-minutowej infuzji dożylnej, osiągane są maksymalne stężenia w osoczu wynoszące 298 µg/ml dla piperacyliny oraz 34 µg/ml dla tazobaktamu.²

Dystrybucja

Zarówno piperacylina, jak i tazobaktam wiążą się z białkami osocza w umiarkowanym stopniu – około 30%. Znaczące jest to, że obecność innych związków nie wpływa na stopień wiązania obu substancji czynnych, co ogranicza potencjalne interakcje farmakokinetyczne na tym poziomie. Metabolit tazobaktamu charakteryzuje się bardzo niskim stopniem wiązania z białkami osocza.³

Kombinacja piperacylina z tazobaktamem wykazuje dobrą penetrację do tkanek i płynów ustrojowych. Szczególnie wysokie stężenia osiągane są w:⁴

• Błonie śluzowej jelit
• Pęcherzyku żółciowym
• Płucach
• Żółci
• Kościach

Średnie stężenia tych substancji w tkankach osiągają wartości od 50% do 100% stężenia w osoczu. Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków beta-laktamowych, penetracja do płynu mózgowo-rdzeniowego jest ograniczona u pacjentów bez stanu zapalnego opon mózgowych.⁵

Metabolizm

Piperacylina podlega biotransformacji do mniej aktywnego mikrobiologicznie metabolitu deetylowego. Z kolei tazobaktam jest przekształcany do pojedynczego metabolitu, który nie wykazuje aktywności przeciwdrobnoustrojowej.⁶

Eliminacja

Zarówno piperacylina, jak i tazobaktam są eliminowane głównie przez nerki w dwóch mechanizmach: przesączania kłębuszkowego oraz wydzielania kanalikowego.⁷

Piperacylina charakteryzuje się szybkim wydalaniem w formie niezmienionej, przy czym około 68% podanej dawki jest wykrywane w moczu. Tazobaktam i jego metabolit również są wydalane głównie drogą nerkową – 80% dawki tazobaktamu wydala się w postaci niezmienionej, natomiast pozostała część w formie metabolitu. Dodatkowo, zarówno piperacylina, tazobaktam, jak i piperacylina deetylowa podlegają wydzielaniu do żółci.⁸

Podstawowe parametry farmakokinetyczne

U osób zdrowych okres półtrwania w fazie eliminacji produktu Tazocin wynosi od 0,7 do 1,2 godziny, niezależnie od tego, czy lek podawany jest jednorazowo czy wielokrotnie. Warto podkreślić, że okres półtrwania nie zależy od zastosowanej dawki ani od czasu trwania infuzji dożylnej. Istotnym czynnikiem wpływającym na okres półtrwania zarówno piperacyliny, jak i tazobaktamu jest klirens nerkowy – wraz z jego obniżeniem, okres półtrwania się wydłuża.⁹

W kontekście interakcji farmakokinetycznych pomiędzy składnikami produktu, nie stwierdzono istotnych zmian w farmakokinetyce piperacyliny wywołanych przez tazobaktam. Natomiast piperacylina może w niewielkim stopniu zmniejszać klirens tazobaktamu.¹⁰

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami wątroby

U pacjentów z marskością wątroby obserwuje się wydłużenie okresów półtrwania obu substancji czynnych. Dla piperacyliny okres ten jest dłuższy o około 25%, a dla tazobaktamu o około 18% w porównaniu do osób zdrowych.¹¹

Pacjenci z zaburzeniami nerek

Zaburzenia czynności nerek mają znaczący wpływ na farmakokinetykę produktu Tazocin. Okresy półtrwania piperacyliny i tazobaktamu wydłużają się stopniowo wraz ze zmniejszaniem się klirensu kreatyniny. Szczególnie istotne zmiany obserwowane są przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min – w takim przypadku okres półtrwania piperacyliny ulega podwojeniu, a tazobaktamu aż czterokrotnemu wydłużeniu w porównaniu do pacjentów z prawidłową czynnością nerek.¹²

Pacjenci poddawani dializoterapii

W przypadku pacjentów poddawanych zabiegom oczyszczania krwi, efektywność usuwania substancji czynnych zależy od zastosowanej metody:

Dane te wskazują na znacznie większą efektywność hemodializy w usuwaniu piperacyliny z tazobaktamem w porównaniu do dializy otrzewnowej.¹³

Dzieci i młodzież

Analiza populacyjna właściwości farmakokinetycznych u dzieci wykazała, że klirens piperacyliny u pacjentów pediatrycznych w wieku od 9 miesięcy do 12 lat jest porównywalny z wartościami obserwowanymi u osób dorosłych. Średnia wartość w populacji wynosiła 5,64 (0,34) ml/min/kg masy ciała.¹⁴

Istotne różnice odnotowano u młodszych dzieci – w grupie wiekowej 2-9 miesięcy szacunkowy klirens piperacyliny był niższy i wynosił około 80% wartości obserwowanej u dzieci starszych i dorosłych. Średnia objętość dystrybucji piperacyliny w populacji pediatrycznej wynosi 0,243 (0,011) l/kg masy ciała i nie wykazuje zależności od wieku.¹⁵

Pacjenci w podeszłym wieku

Wiek pacjenta ma istotny wpływ na parametry farmakokinetyczne produktu Tazocin. U osób w podeszłym wieku średni okres półtrwania piperacyliny jest dłuższy o 32%, a tazobaktamu aż o 55% w porównaniu do młodszych pacjentów. Te różnice mogą wynikać ze związanych z wiekiem zmian w klirensie kreatyniny, co wskazuje na konieczność uwzględnienia funkcji nerek przy ustalaniu schematu dawkowania u pacjentów geriatrycznych.¹⁶

Wpływ rasy

Badania farmakokinetyczne nie wykazały istotnych różnic w farmakokinetyce piperacyliny i tazobaktamu pomiędzy zdrowymi ochotnikami rasy azjatyckiej (n=9) a kaukaskiej (n=9), którym podano jednorazową dawkę 4 g piperacyliny + 0,5 g tazobaktamu. Brak różnic etnicznych w parametrach farmakokinetycznych sugeruje, że modyfikacja dawki w zależności od rasy pacjenta nie jest konieczna.¹⁷