Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne badania dotyczące bezpieczeństwa stosowania diazepamu obejmują szereg aspektów, w tym ocenę potencjału rakotwórczego, mutagennego oraz wpływu na rozrodczość i rozwój płodu u różnych gatunków zwierząt laboratoryjnych. Dane te stanowią ważną podstawę do oceny bezpieczeństwa leku przed jego zastosowaniem u ludzi.¹

Potencjał rakotwórczy

Badania potencjalnego działania rakotwórczego diazepamu przeprowadzono na różnych gatunkach gryzoni po podaniu doustnym. U samców myszy zaobserwowano zwiększoną częstość występowania guzów wątrobowo-komórkowych. Co istotne, nie stwierdzono zwiększonej częstości występowania nowotworów u samic myszy. Podobnie, nie odnotowano wzrostu częstości występowania guzów u innych badanych gatunków gryzoni, w tym u szczurów, chomików i myszoskoczków.²

Potencjał mutagenny

Przeprowadzono szereg badań oceniających potencjał mutagenny diazepamu. Uzyskane wyniki wykazały słabe dowody na działanie mutagenne, jednak występowało ono wyłącznie przy zastosowaniu wysokich stężeń substancji, które znacznie przekraczały dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Oznacza to, że ryzyko działania mutagennego w warunkach klinicznych przy stosowaniu zalecanych dawek jest minimalne.³

Wpływ na płodność

Badania nad wpływem diazepamu na rozrodczość przeprowadzono na szczurach. Wykazano, że podawanie doustne diazepamu w dawce 100 mg/kg masy ciała na dobę przed i po okresie godowym, a także w czasie ciąży i karmienia, powodowało zmniejszenie liczby ciąż oraz obniżenie przeżywalności potomstwa. Dawka ta jest wielokrotnie wyższa od dawek stosowanych terapeutycznie u ludzi.⁴

Działanie teratogenne

Ocenę potencjalnego działania teratogennego diazepamu przeprowadzono na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. Wyniki badań wykazały zróżnicowane efekty w zależności od gatunku i zastosowanej dawki:

• Myszy – wykazano działanie teratogenne po zastosowaniu dawek 45-50 mg/kg masy ciała, 100 mg/kg masy ciała oraz 140 mg/kg masy ciała⁵
• Chomiki – działanie teratogenne zaobserwowano przy dawce 280 mg/kg masy ciała⁶
• Szczury – nie wykazano działania teratogennego przy dawkach 80 mg/kg masy ciała i 300 mg/kg masy ciała⁷
• Króliki – nie zaobserwowano działania teratogennego przy dawkach 20 mg/kg masy ciała i 50 mg/kg masy ciała⁸

Powyższe dane wskazują na różnice międzygatunkowe w podatności na działanie teratogenne diazepamu. Należy podkreślić, że dawki stosowane w badaniach przedklinicznych były wielokrotnie wyższe od dawek zalecanych w terapii u ludzi. Niemniej jednak, wyniki te uzasadniają zachowanie ostrożności przy stosowaniu diazepamu u kobiet w ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze.⁹