Działania niepożądane
Ralik 375 mg

Ranolazyna, stosowana w leczeniu przewlekłej dławicy piersiowej, wykazuje profil działań niepożądanych o najczęściej łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, pojawiających się głównie w ciągu pierwszych dwóch tygodni terapii. W badaniu klinicznym III fazy (n=1030) najczęstsze działania niepożądane obejmowały zaburzenia metaboliczne (hiponatremia, odwodnienie), neurologiczne (zawroty głowy, ból głowy, omdlenia), psychiczne (lęk, bezsenność, splątanie), a także dolegliwości żołądkowo-jelitowe (zaparcia 8% u pacjentów ≥75 lat, nudności 6%, wymioty 4%). Rzadziej obserwowano zaburzenia naczyniowe (niedociśnienie tętnicze 5% u osób starszych), skórne, mięśniowo-szkieletowe oraz nerkowe (ostra niewydolność nerek <1%). W badaniu RIVER-PCI odnotowano zwiększoną częstość zastoinowej niewydolności serca (2,2% vs 1,0% placebo) oraz przemijających napadów niedokrwiennych (1,0% vs 0,2%). Działania niepożądane występowały częściej u pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 30–80 ml/min) oraz u osób z niską masą ciała (≤60 kg). Zmiany parametrów laboratoryjnych, takie jak wzrost kreatyniny i mocznika, wydłużenie QT, wymagały monitorowania, jednak nie wskazywały na toksyczność nerek.

Substancja czynna

Działania niepożądane leku Ralik

Działania niepożądane u pacjentów przyjmujących ranolazynę (substancję czynną produktu Ralik) charakteryzują się najczęściej łagodnym lub umiarkowanym nasileniem. Obserwacje kliniczne wskazują, że większość działań niepożądanych pojawia się w ciągu pierwszych dwóch tygodni leczenia. Dane te pochodzą z programu badania klinicznego III fazy, obejmującego 1030 pacjentów z przewlekłą dławicą piersiową leczonych produktem Ralik.1

Klasyfikacja działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono działania niepożądane według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania. Za prawdopodobnie związane z lekiem uznano działania, które określono według następujących kategorii częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).2

Klasyfikacja układów i narządów Częstość Działania niepożądane Opis
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często Brak łaknienia, zmniejszenie apetytu, odwodnienie, hiponatremia Obniżenie stężenia sodu we krwi (hiponatremia) może prowadzić do różnych zaburzeń neurologicznych
Zaburzenia psychiczne Niezbyt często Lęk, bezsenność, stan splątania, omamy, dezorientacja Zaburzenia świadomości mogą wpływać na funkcjonowanie pacjenta i bezpieczeństwo terapii
Zaburzenia układu nerwowego Niezbyt często Zawroty głowy, ból głowy, letarg, omdlenia, niedoczulica, senność, drżenie, ortostatyczne zawroty głowy, parestezje, amnezja, obniżony poziom świadomości, utrata świadomości, nieprawidłowa koordynacja ruchowa, zaburzenia chodu, omamy węchowe, drgawki kloniczne Liczne neurologiczne działania niepożądane, które mogą wpływać na równowagę, czucie oraz sprawność motoryczną pacjenta
Zaburzenia oka Niezbyt często Niewyraźne widzenie, zaburzenia widzenia, podwójne widzenie Zaburzenia widzenia mogą być szczególnie niebezpieczne podczas prowadzenia pojazdów
Zaburzenia ucha i błędnika Niezbyt często Zawroty głowy, szumy uszne, upośledzenie słuchu Wpływają na równowagę i percepcję dźwięków
Zaburzenia naczyniowe Niezbyt często Nagłe zaczerwienienie twarzy, niedociśnienie tętnicze, obwodowe uczucie zimna, niedociśnienie ortostatyczne Spadki ciśnienia mogą powodować omdlenia, szczególnie przy zmianie pozycji ciała
Zaburzenia układu oddechowego Niezbyt często Duszność, kaszel, krwawienie z nosa, uczucie ucisku w gardle Objawy ze strony układu oddechowego mogą imitować inne schorzenia
Zaburzenia żołądka i jelit Niezbyt często Zaparcie, wymioty, nudności, ból brzucha, suchość w jamie ustnej, niestrawność, wzdęcia, dyskomfort w żołądku, zapalenie trzustki, zapalenie dwunastnicy z nadżerkami, niedoczulica jamy ustnej Dolegliwości żołądkowo-jelitowe należą do najczęściej zgłaszanych, zwłaszcza u osób starszych
Zaburzenia skóry i tkanki Niezbyt często Świąd, nadmierne pocenie się, obrzęk naczynioruchowy, alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka, zimne poty, wysypka Reakcje skórne mogą wskazywać na nadwrażliwość na lek
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Niezbyt często Ból w kończynach, skurcz mięśni, obrzęk stawów, osłabienie siły mięśniowej Mogą ograniczać sprawność ruchową pacjenta
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często Bolesne lub utrudnione oddawanie moczu, krwiomocz, nieprawidłowa barwa moczu, ostra niewydolność nerek, zatrzymanie moczu Zaburzenia czynności nerek wymagają szczególnej uwagi, zwłaszcza u pacjentów z uprzednio istniejącymi zaburzeniami
Zaburzenia układu rozrodczego Niezbyt często Zaburzenia erekcji Może wpływać na jakość życia pacjentów płci męskiej
Zaburzenia ogólne Niezbyt często Astenia, zmęczenie, obrzęk obwodowy Ogólne osłabienie organizmu wpływające na codzienne funkcjonowanie
Badania diagnostyczne Niezbyt często Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi, wydłużony skorygowany odstęp QT, zwiększenie liczby płytek krwi lub leukocytów, zmniejszenie masy ciała, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych Zmiany parametrów laboratoryjnych wymagające monitorowania

Obserwacje z badań klinicznych

Profil działań niepożądanych był generalnie podobny w badaniu MERLIN-TIMI 36. W tym długoterminowym badaniu zgłaszano również ostrą niewydolność nerek, która występowała z częstością mniejszą niż 1% zarówno u pacjentów, u których stosowano placebo jak i ranolazynę. Oceny przeprowadzone u pacjentów, którym może zagrażać większe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych podczas leczenia innymi lekami przeciwdławicowymi (pacjenci z cukrzycą, pacjenci z niewydolnością krążenia klasy I lub II, pacjenci z obturacyjną chorobą płuc) potwierdziły, że współistniejące schorzenia nie wiązały się ze zwiększeniem częstości działań niepożądanych o znaczeniu klinicznym.3

W badaniu RIVER-PCI, w którym pacjenci z niepełną rewaskularyzacją po przezskórnej interwencji wieńcowej (post-PCI) otrzymywali do 1000 mg ranolazyny dwa razy na dobę lub placebo przez około 70 tygodni, obserwowano zwiększenie częstości działań niepożądanych. W badaniu tym odnotowano zwiększoną częstość występowania zastoinowej niewydolności serca w grupie pacjentów otrzymujących ranolazynę (2,2% vs 1,0% w grupie placebo). U pacjentów otrzymujących 1000 mg ranolazyny dwa razy na dobę częściej występował również przemijający napad niedokrwienny niż u pacjentów przyjmujących placebo (odpowiednio 1,0% vs 0,2%), jednak częstość występowania udaru była podobna w obu grupach (1,7% u pacjentów otrzymujących ranolazynę vs 1,5% u pacjentów otrzymujących placebo).4

Grupy szczególnego ryzyka

Działania niepożądane występowały częściej u pacjentów w podeszłym wieku i u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, jednak typy obserwowanych zdarzeń niepożądanych były podobne do tych występujących w całej populacji. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane (po odjęciu częstości w grupie placebo) występowały z większą częstością u pacjentów w wieku ≥75 lat w porównaniu do pacjentów młodszych (<75 lat):5

  • Zaparcie (8% vs 5% u młodszych pacjentów)
  • Nudności (6% vs 3% u młodszych pacjentów)
  • Niedociśnienie tętnicze (5% vs 1% u młodszych pacjentów)
  • Wymioty (4% vs 1% u młodszych pacjentów)

U pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny ≥30–80 ml/min) w porównaniu do pacjentów z prawidłową czynnością nerek (klirens kreatyniny >80 ml/min), najczęściej zgłaszane działania niepożądane (po odjęciu częstości w grupie placebo) przedstawiały się następująco:6

  • Zaparcie (8% vs 4% u pacjentów z prawidłową czynnością nerek)
  • Zawroty głowy (7% vs 5% u pacjentów z prawidłową czynnością nerek)
  • Nudności (4% vs 2% u pacjentów z prawidłową czynnością nerek)

Typ i częstość działań niepożądanych zgłaszanych u pacjentów z małą masą ciała (≤60 kg) były podobne do działań niepożądanych zgłaszanych u pacjentów z większą masą ciała (>60 kg). Jednak częstości następujących działań niepożądanych (po odjęciu placebo) były wyższe u pacjentów z mniejszą masą ciała:7

  • Nudności (14% vs 2% u pacjentów z większą masą ciała)
  • Wymioty (6% vs 1% u pacjentów z większą masą ciała)
  • Niedociśnienie (4% vs 2% u pacjentów z większą masą ciała)

Zmiany parametrów laboratoryjnych

U zdrowych ochotników i pacjentów leczonych produktem Ralik obserwowano niewielkie, niemające znaczenia klinicznego, odwracalne zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy. Wyniki te nie wiązały się z toksycznością dla nerek. Badanie czynności nerek u zdrowych ochotników wykazało zmniejszenie klirensu kreatyniny bez zmiany szybkości filtracji kłębuszkowej, co jest zgodne z zahamowaniem wydzielania kreatyniny przez kanaliki nerkowe.8

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa. Kontakt: tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.9

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl