Interakcje leku
Propofol-Lipuro 2% (20 mg/ml) emulsja do wstrzykiwań lub infuzji 20 mg/ml

Propofol wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne podczas znieczulenia ogólnego i sedacji. Szczególnie ważne jest zmniejszenie dawki propofolu przy jednoczesnym stosowaniu znieczulenia regionalnego (rdzeniowego, nadtwardówkowego) ze względu na sumowanie efektów depresyjnych na układ krążenia i oddechowy. Wysokie ryzyko nasilenia działania sedacyjnego i depresji oddechowej występuje przy łączeniu propofolu z lekami premedykacji, takimi jak benzodiazepiny (midazolam, diazepam) i opioidy (fentanyl, remifentanyl). Podobnie wziewne środki anestetyczne (sewofluran, desfluran, izofluran) potęgują działanie znieczulające i depresyjne na układ krążenia, co wymaga redukcji dawki propofolu i/lub anestetyka wziewnego. W przypadku stosowania rifampicyny obserwuje się zwiększone ryzyko niedociśnienia tętniczego podczas indukcji znieczulenia, co wiąże się z indukcją enzymów cytochromu P450 i przyspieszonym metabolizmem propofolu. U pacjentów przyjmujących walproinian wskazane jest rozważenie zmniejszenia dawki propofolu, aby uniknąć działań niepożądanych.

Pobierz ChPL PDF Propofol-Lipuro 2% (20 mg/ml) emulsja do wstrzykiwań lub infuzji – Emulsja do wstrzykiwań lub infuzji – 20 mg/ml
  1. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
    1. Interakcje ze znieczuleniem regionalnym
    2. Interakcje z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy
    3. Interakcje z lekami przeciwdrobnoustrojowymi
    4. Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi
  2. Interakcje propofolu z alkoholem
  3. Tabela interakcji propofolu z innymi lekami i substancjami
    1. Wnioski kliniczne
    2. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. sedacja podczas wentylacji mechanicznej
  2. sedacja podczas zabiegów chirurgicznych
  3. sedacja podczas zabiegów diagnostycznych
  4. znieczulenie ogólne
Substancja czynna
  1. propofol
Kategoria leku
  1. leki do znieczulenia ogólnego
  2. leki sedacyjne

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Propofol jako lek stosowany w anestezjologii wykazuje różnorodne interakcje z wieloma grupami leków. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta podczas znieczulenia ogólnego i sedacji. Dotychczasowe doświadczenia kliniczne wskazują na możliwość łączenia propofolu z różnymi preparatami, jednak w określonych przypadkach konieczna jest modyfikacja dawkowania.1

Interakcje ze znieczuleniem regionalnym

W przypadku stosowania propofolu jako uzupełnienia znieczulenia regionalnego (znieczulenie rdzeniowe, nadtwardówkowe), może zaistnieć konieczność zmniejszenia dawki tego leku. Wynika to z sumowania się efektów obu metod znieczulenia, co może prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na układ krążenia i oddechowy.2

Interakcje z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy

Szczególnej uwagi wymaga jednoczesne podawanie propofolu z innymi produktami leczniczymi wywierającymi działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Dotyczy to następujących grup leków:

  • leki stosowane w premedykacji (np. benzodiazepiny, opioidy) – nasilenie efektu sedacyjnego i depresji oddechowej
  • wziewne leki anestetyczne (np. sewofluran, desfluran) – potencjalizacja działania znieczulającego
  • inne leki znieczulające – zwiększone ryzyko działania depresyjnego na układ krążenia

Wymienione interakcje mogą prowadzić do nasilenia działania sedacyjnego, znieczulającego oraz depresyjnego na układ krążenia i oddechowy.3

Interakcje z lekami przeciwdrobnoustrojowymi

Istotne klinicznie interakcje mogą wystąpić przy jednoczesnym stosowaniu propofolu i rifampicyny. U pacjentów leczonych rifampicyną, którym podawano propofol w celu wprowadzenia do znieczulenia, obserwowano przypadki niedociśnienia. Mechanizm tej interakcji może być związany z indukcją enzymów cytochromu P450 przez rifampicynę, co może wpływać na metabolizm propofolu.4

Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi

W przypadku pacjentów przyjmujących walproinian (kwas walproinowy, walproinian sodu) stwierdzano konieczność zmniejszenia dawki propofolu. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się rozważenie redukcji dawkowania propofolu, aby uniknąć potencjalnych działań niepożądanych.5

Interakcje propofolu z alkoholem

Mimo że w charakterystyce produktu leczniczego Propofol-Lipuro 2% nie zawarto bezpośrednich informacji dotyczących interakcji z alkoholem, należy zwrócić uwagę na potencjalne zagrożenia. Propofol, podobnie jak alkohol etylowy, wykazuje działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Z klinicznego punktu widzenia, interakcje te można rozpatrywać w kilku aspektach:

  • Nasilenie działania sedacyjnego – alkohol może nasilać depresyjne działanie propofolu na OUN, prowadząc do głębszej i dłuższej sedacji niż oczekiwano przy standardowym dawkowaniu
  • Zwiększone ryzyko depresji oddechowej – łączne działanie propofolu i alkoholu może prowadzić do znacznego upośledzenia funkcji oddechowych
  • Nasilenie działania hipotensyjnego – zarówno propofol, jak i alkohol mogą obniżać ciśnienie tętnicze; ich jednoczesne działanie może prowadzić do poważnego niedociśnienia
  • Wpływ na metabolizm – alkohol może konkurować o te same szlaki metaboliczne, potencjalnie wydłużając czas eliminacji propofolu z organizmu

W kontekście praktyki klinicznej, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów, którzy spożywali alkohol krótko przed planowanym znieczuleniem lub sedacją z użyciem propofolu. W takich przypadkach może być konieczne znaczne zmniejszenie dawki propofolu oraz ścisłe monitorowanie parametrów życiowych pacjenta.

Tabela interakcji propofolu z innymi lekami i substancjami

Grupa leków/substancji Przykłady Rodzaj interakcji Poziom ważności Zalecenia kliniczne
Środki znieczulenia regionalnego Leki do znieczulenia rdzeniowego i nadtwardówkowego (bupiwakaina, lidokaina) Nasilenie działania sedacyjnego i depresyjnego na układ krążenia Umiarkowany Zmniejszenie dawki propofolu przy stosowaniu jako uzupełnienie znieczulenia regionalnego
Leki stosowane w premedykacji Benzodiazepiny (midazolam, diazepam), opioidy (fentanyl, remifentanyl) Nasilenie działania sedacyjnego, znieczulającego i depresyjnego na układ oddechowy Wysoki Zmniejszenie dawki propofolu, ścisłe monitorowanie funkcji oddechowych
Wziewne środki znieczulające Sewofluran, desfluran, izofluran Nasilenie działania znieczulającego i depresyjnego na układ krążenia Wysoki Zmniejszenie dawki propofolu i/lub wziewnego anestetyka
Leki przeciwbólowe Opioidy (morfina, fentanyl), paracetamol Brak szczególnych niezgodności farmakologicznych, możliwe nasilenie sedacji przy opioidach Umiarkowany Dostosowanie dawki propofolu w przypadku jednoczesnego stosowania opioidów
Leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe Rokuronium, wekuronium Brak znaczących niezgodności farmakologicznych Niski Standardowe postępowanie kliniczne
Leki przeciwdrobnoustrojowe Rifampicyna Zwiększone ryzyko niedociśnienia podczas indukcji znieczulenia Wysoki Ścisłe monitorowanie ciśnienia tętniczego, gotowość do podania środków wazopresyjnych
Leki przeciwpadaczkowe Walproinian (kwas walproinowy, walproinian sodu) Możliwa potrzeba zmniejszenia dawki propofolu Umiarkowany Rozważenie zmniejszenia dawki propofolu
Alkohol etylowy Napoje alkoholowe Nasilenie działania sedacyjnego, depresji oddechowej i hipotensji Bardzo wysoki Unikanie znieczulenia propofolem u pacjentów pod wpływem alkoholu; w sytuacjach nagłych znaczne zmniejszenie dawki i ścisłe monitorowanie

Wnioski kliniczne

Interakcje propofolu z innymi produktami leczniczymi wymagają szczególnej uwagi anestezjologa. Najważniejsze zasady postępowania obejmują:

  1. Dokładny wywiad farmakologiczny przed podaniem propofolu
  2. Dostosowanie dawki propofolu w zależności od jednocześnie stosowanych leków
  3. Szczególna ostrożność przy łączeniu z lekami działającymi depresyjnie na OUN
  4. Ścisłe monitorowanie parametrów hemodynamicznych u pacjentów leczonych rifampicyną
  5. Rozważenie redukcji dawki u pacjentów przyjmujących walproinian
  6. Zachowanie szczególnej ostrożności u pacjentów, którzy niedawno spożywali alkohol

Znajomość powyższych interakcji oraz odpowiednia modyfikacja protokołu znieczulenia pozwala na bezpieczne stosowanie propofolu w praktyce klinicznej.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl