Przeciwwskazania stosowania leku Polopiryna Complex

Polopiryna Complex (500 mg kwasu acetylosalicylowego, 15,58 mg fenylefryny wodorowinianu oraz 2 mg chlorofenaminy maleinianu) w postaci proszku do sporządzania roztworu doustnego posiada szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed zaleceniem pacjentowi terapii tym lekiem. Wskazania te wynikają z właściwości poszczególnych składników oraz ich potencjalnego wpływu na określone grupy pacjentów.¹

Nadwrażliwość i reakcje alergiczne

Pacjentom z nadwrażliwością na składniki preparatu należy bezwzględnie odradzić stosowanie leku Polopiryna Complex. Dotyczy to zarówno nadwrażliwości na substancje czynne jak i na substancje pomocnicze leku, w tym sacharozę i siarczyny obecne w aromacie pomarańczowym. Nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy występuje u 0,3% populacji ogólnej, natomiast wśród chorych na astmę oskrzelową lub przewlekłą pokrzywkę odsetek ten wzrasta do 20%. Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się pokrzywką, a w skrajnych przypadkach nawet wstrząsem, który może wystąpić w ciągu 3 godzin od przyjęcia kwasu acetylosalicylowego.²

Przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, która objawia się skurczem oskrzeli, zapaleniem błony śluzowej nosa lub wstrząsem.³

Choroby układu oddechowego

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z astmą oskrzelową, przewlekłymi schorzeniami układu oddechowego, gorączką sienną lub obrzękiem błony śluzowej nosa. Pacjenci z tymi schorzeniami mogą reagować na niesteroidowe leki przeciwzapalne napadami astmy, ograniczonym obrzękiem skóry i błony śluzowej (obrzęk naczynioruchowy) lub pokrzywką częściej niż pozostali pacjenci.⁴

Choroby przewodu pokarmowego

Polopirynę Complex należy odradzić pacjentom z czynną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy oraz stanami zapalnymi lub krwawieniami z przewodu pokarmowego. Zastosowanie leku u tych pacjentów może doprowadzić do wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego lub uczynnienia choroby wrzodowej.⁵

Niewydolność narządowa

Przeciwwskazaniem do stosowania leku jest ciężka niewydolność wątroby i/lub nerek oraz ciężka niewydolność serca. W tych stanach klinicznych stosowanie leku może prowadzić do pogorszenia już istniejących zaburzeń funkcji tych narządów.⁶

Zaburzenia krzepnięcia krwi

Polopiryna Complex jest przeciwwskazana u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia krwi takimi jak hemofilia czy małopłytkowość oraz u osób leczonych równocześnie środkami przeciwzakrzepowymi (np. pochodne kumaryny, heparyna). Kwas acetylosalicylowy ma działanie antyagregacyjne, co zwiększa ryzyko krwawień w tej grupie pacjentów.⁷

Choroby układu sercowo-naczyniowego

Ze względu na zawartość fenylefryny, która wykazuje działanie naczyniozwężające, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobą sercowo-naczyniową i nadciśnieniem tętniczym. W tych przypadkach fenylefryna może nasilać objawy choroby podstawowej i zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.⁸

Inne przeciwwskazania wynikające z chorób współistniejących

Polopiryna Complex jest przeciwwskazana również u pacjentów z:

• Niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej – może prowadzić do hemolizy⁹
• Cukrzycą – ze względu na możliwe działanie hiperglikemizujące fenylefryny¹⁰
• Jaskrą zamkniętego kąta przesączania – ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów¹¹
• Nadczynnością tarczycy – może dojść do nasilenia objawów tyreotoksykozy¹²
• Przerostem gruczołu krokowego – ryzyko nasilenia objawów zatrzymania moczu¹³
• Chromochłonnym guzem nadnerczy – ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego¹⁴

Przeciwwskazania związane z wiekiem pacjenta

Polopiryna Complex nie powinna być stosowana u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 16 lat, szczególnie w przebiegu infekcji wirusowych, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a – rzadkiego, ale poważnego zespołu chorobowego, który może prowadzić do uszkodzenia wątroby i mózgu.¹⁵

Przeciwwskazania podczas ciąży i karmienia piersią

Lek Polopiryna Complex jest przeciwwskazany w okresie ciąży i karmienia piersią. Kwas acetylosalicylowy może powodować zaburzenia rozwoju płodu, a w trzecim trymestrze ciąży zwiększać ryzyko krwawień u matki i dziecka. Ponadto, składniki leku przenikają do mleka matki i mogą wywierać niepożądany wpływ na organizm karmionego dziecka.¹⁶

Interakcje lekowe stanowiące przeciwwskazania

Przeciwwskazaniem do zastosowania Polopiryny Complex jest również:

• Jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach 15 mg na tydzień lub większych, ze względu na nasilenie mielotoksyczności tego leku¹⁷
• Stosowanie u pacjentów przyjmujących inhibitory monoaminooksygenazy (IMAO) lub w czasie 14 dni od zakończenia terapii IMAO – ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego z powodu zawartości fenylefryny¹⁸

Sytuacje kliniczne wymagające odradzenia stosowania leku

Biorąc pod uwagę profil przeciwwskazań, lekarz powinien odradzić stosowanie Polopiryny Complex w następujących sytuacjach klinicznych:

Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka powikłań

Ze względu na złożony skład preparatu oraz możliwe poważne działania niepożądane, należy szczególnie ostrożnie rozważyć korzyści i ryzyko terapii u pacjentów:

• Z wywiadem choroby wrzodowej lub krwawień z przewodu pokarmowego¹⁹
• Z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek lub wątroby²⁰
• Z jakimikolwiek zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego, nawet kontrolowanymi farmakologicznie²¹

Pacjenci z ryzykiem interakcji lekowych

Należy odradzić stosowanie Polopiryny Complex pacjentom przyjmującym:

• Leki przeciwzakrzepowe (nawet w niskich dawkach)²²
• Inne niesteroidowe leki przeciwzapalne²³
• Metotreksat nawet w niższych dawkach niż 15 mg/tydzień (względne przeciwwskazanie)²⁴
• Leki hipotensyjne – fenylefryna może obniżać skuteczność terapii hipotensyjnej²⁵

Szczególne grupy pacjentów

Polopiryna Complex powinna być odradzana:

• Pacjentom w podeszłym wieku ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych²⁶
• Pacjentom z zaburzeniami oddychania, w tym z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc²⁷
• Kobietom planującym ciążę – szczególnie w drugiej połowie cyklu miesiączkowego²⁸

Przed zaleceniem Polopiryny Complex należy przeprowadzić dokładny wywiad w celu identyfikacji wszystkich potencjalnych przeciwwskazań i zastanowić się nad możliwością zastosowania alternatywnych leków o mniejszym ryzyku działań niepożądanych i interakcji.²⁹