Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Właściwa ocena przeciwwskazań do zastosowania piperacyliny z tazobaktamem jest kluczowym elementem bezpiecznej farmakoterapii. W przypadku produktu Piperacillin/Tazobactam Kabi 4 g + 0,5 g istnieją określone sytuacje kliniczne, w których stosowanie tego leku jest jednoznacznie przeciwwskazane i należy odradzić jego podawanie pacjentowi.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania produktu Piperacillin/Tazobactam Kabi jest nadwrażliwość na którąkolwiek z substancji czynnych preparatu: piperacylinę (będącą antybiotykiem beta-laktamowym) lub tazobaktam (inhibitor beta-laktamaz). Nadwrażliwość może dotyczyć zarówno substancji czynnych, jak i substancji pomocniczych zawartych w produkcie.²

Nadwrażliwość krzyżowa na antybiotyki beta-laktamowe

Lek nie powinien być stosowany u pacjentów, u których w wywiadzie stwierdzono ostrą, ciężką reakcję nadwrażliwości na jakikolwiek antybiotyk należący do grupy beta-laktamów. Dotyczy to m.in. nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny, monobaktamy czy karbapenemy. Wystąpienie w przeszłości ciężkiej reakcji alergicznej na którykolwiek z wymienionych antybiotyków stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do podania piperacyliny z tazobaktamem ze względu na ryzyko reakcji krzyżowej.³

Specjalne sytuacje kliniczne

Należy pamiętać, że u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤50 ml/min) konieczna jest modyfikacja dawkowania. W takich przypadkach stosowanie standardowej dawki jest przeciwwskazane i należy zastosować zredukowaną dawkę wynoszącą 70 mg piperacyliny i 8,75 mg tazobaktamu na kg masy ciała co 8 godzin. Podanie standardowej dawki mogłoby prowadzić do kumulacji leku w organizmie i zwiększenia ryzyka działań niepożądanych.⁴

Znaczna zawartość sodu w preparacie

Każda fiolka produktu Piperacillin/Tazobactam Kabi 4 g + 0,5 g zawiera 9,7 mmol (224 mg) sodu. Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu tego leku u pacjentów ze schorzeniami, w których wskazane jest ograniczenie podaży sodu, takimi jak niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze czy obrzęki. W przypadku pacjentów, u których wskazane jest ścisłe ograniczenie podaży sodu, należy rozważyć przeciwwskazanie do stosowania tego produktu lub przynajmniej uwzględnić zawartość sodu w bilansie elektrolitowym pacjenta.⁵

Schemat dawkowania a przeciwwskazania

W zależności od typu zakażenia i stanu klinicznego pacjenta stosuje się różne schematy dawkowania. Poniższa tabela przedstawia dawkowanie w zależności od wskazania i funkcji nerek pacjenta:

Niestosowanie się do powyższych schematów dawkowania, szczególnie w przypadku pacjentów z niewydolnością nerek, należy uznać za przeciwwskazane ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.^{50 – Nie ma konieczności modyfikacji dawki […] ≤50 – 70 mg piperacyliny i 8,75 mg tazobaktamu na kg masy ciała, co 8 godzin”>6}

Postępowanie w przypadku zidentyfikowania przeciwwskazań

W sytuacji, gdy zidentyfikowano przeciwwskazania do stosowania piperacyliny z tazobaktamem, należy:⁷

• Rozważyć alternatywną antybiotykoterapię z wykorzystaniem antybiotyków spoza grupy beta-laktamów
• W przypadku niewydolności nerek dostosować dawkę leku lub wybrać antybiotyk o innej drodze eliminacji
• Dokładnie udokumentować w historii choroby pacjenta informacje o nadwrażliwości na penicyliny lub inne beta-laktamy
• Przeprowadzić edukację pacjenta na temat konieczności informowania personelu medycznego o stwierdzonej nadwrażliwości

Monitorowanie pacjenta

Nawet u pacjentów bez stwierdzonych przeciwwskazań należy monitorować potencjalne objawy nadwrażliwości podczas podawania pierwszej dawki leku. Jest to szczególnie istotne w przypadku pacjentów, u których w wywiadzie stwierdzono jakiekolwiek reakcje alergiczne na inne leki. Wczesne rozpoznanie objawów nadwrażliwości pozwala na szybkie przerwanie podawania leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia.⁸