Przedawkowanie
Physioneal 40 z glukozą 2,27 w/v 22,7 mg/ml 22,7 g/l + 5,38 g/l + 0,184 g/l + 0,051 g/l + 2,1 g/l + 1,68 g/l

Przedawkowanie roztworu dializacyjnego Physioneal 40 z glukozą 2,27% w/v (22,7 mg/ml) stanowi istotne ryzyko dla pacjentów dializowanych otrzewnowo, prowadząc do zaburzeń wodno-elektrolitowych i metabolicznych. Kluczowymi powikłaniami są hiperwolemia, hipowolemia, hipokaliemia oraz hiperglikemia, szczególnie u chorych z cukrzycą. Hiperwolemia manifestuje się obrzękami obwodowymi, dusznością i zastojem w krążeniu płucnym, wymagając ograniczenia podaży płynów i zastosowania hipertonicznych roztworów dializacyjnych. Hipowolemia objawia się spadkiem ciśnienia tętniczego, tachykardią i osłabieniem, a jej leczenie polega na uzupełnieniu płynów doustnie lub dożylnie. Zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hipokaliemia, wymagają korekty potasu doustnie lub przez dodanie chlorku potasu do roztworu dializacyjnego. Hiperglikemia, wynikająca z wchłaniania glukozy (75,5 mmol/l w roztworze), wymaga dostosowania insulinoterapii.

Przedawkowanie leku Physioneal 40 z glukozą 2,27% w/v 22,7 mg/ml

Przedawkowanie produktu leczniczego Physioneal 40 z glukozą stanowi poważne zagrożenie dla pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej. Nieprawidłowe dawkowanie lub sposób podania tego roztworu dializacyjnego może prowadzić do szeregu stanów klinicznych wymagających natychmiastowej interwencji medycznej. Przedawkowanie może potencjalnie prowadzić do hiperwolemii, hipowolemii, zaburzeń elektrolitowych lub (u pacjentów z cukrzycą) do hiperglikemii.1

Główne zagrożenia związane z przedawkowaniem

Przy stosowaniu roztworu Physioneal 40 z glukozą 2,27% w/v (22,7 mg/ml) najczęstsze powikłania przedawkowania dotyczą zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej oraz metabolicznych. Ze względu na skład preparatu (zawierającego glukozę, sód, wapń, magnez, chlorki, wodorowęglany i mleczany), konsekwencje przedawkowania mogą być wielorakie i manifestować się różnymi objawami klinicznymi.2

Objawy przedawkowania i postępowanie terapeutyczne

Hiperwolemia stanowi jedno z głównych powikłań przedawkowania roztworu do dializy otrzewnowej. Stan ten charakteryzuje się zwiększoną objętością płynów w organizmie, co może prowadzić do obrzęków obwodowych, zastoju w krążeniu płucnym oraz niewydolności serca. W przypadku hiperwolemii zaleca się zastosowanie hipertonicznych roztworów do dializy otrzewnowej oraz ograniczenie podawania płynów.3

Hipowolemia może wystąpić w przypadku zbyt intensywnej ultrafiltracji lub nieprawidłowego stosowania roztworu. Objawia się spadkiem ciśnienia tętniczego, tachykardią, zawrotami głowy i osłabieniem. Postępowanie terapeutyczne w przypadku hipowolemii zależy od stopnia odwodnienia pacjenta – może obejmować doustne lub dożylne uzupełnienie płynów.4

Zaburzenia elektrolitowe mogą dotyczyć wielu jonów, jednak najczęściej obserwuje się hipokaliemię. Postępowanie zależy od rodzaju zaburzeń elektrolitowych, które należy zidentyfikować na podstawie badań krwi. W przypadku hipokaliemii można podać potas doustnie lub dodać chlorek potasu do roztworu do dializy otrzewnowej przepisanego przez lekarza prowadzącego.5

Hiperglikemia może wystąpić szczególnie u pacjentów z cukrzycą, ze względu na zawartość glukozy w roztworze Physioneal 40 (22,7 mg/ml w przypadku roztworu 2,27%). W przypadku wystąpienia hiperglikemii należy dostosować dawki insuliny zgodnie ze schematem dawkowania przepisanym przez lekarza prowadzącego.6

Tabela objawów przedawkowania i postępowania

Powikłanie Objawy kliniczne Mechanizm powstania Postępowanie terapeutyczne
Hiperwolemia Obrzęki obwodowe, wzrost masy ciała, duszność, zastój w krążeniu płucnym, nadciśnienie tętnicze, rozszerzenie żył szyjnych, trzeszczenia nad polami płucnymi Nadmierna reabsorpcja płynu dializacyjnego lub nieprawidłowy bilans płynowy Zastosowanie hipertonicznych roztworów do dializy otrzewnowej, ograniczenie podawania płynów
Hipowolemia Spadek ciśnienia tętniczego, tachykardia, zawroty głowy, osłabienie, suchość błon śluzowych, zmniejszenie wypełnienia żył szyjnych Zbyt intensywna ultrafiltracja, nieprawidłowe stosowanie roztworów Doustne lub dożylne uzupełnienie płynów w zależności od stopnia odwodnienia
Zaburzenia elektrolitowe – Hipokaliemia Osłabienie mięśniowe, zaburzenia rytmu serca, zmiany w EKG (obniżenie odcinka ST, spłaszczenie załamka T), parestezje Usuwanie potasu z organizmu podczas dializy bez adekwatnej suplementacji Doustne podanie potasu lub dodanie chlorku potasu do roztworu dializacyjnego (przepisanego przez lekarza)
Hiperglikemia (szczególnie u pacjentów z cukrzycą) Poliuria, polidypsja, osłabienie, suchość błon śluzowych, zaburzenia świadomości Wchłanianie glukozy z roztworu dializacyjnego (stężenie 22,7 mg/ml w roztworze 2,27%) Dostosowanie dawek insuliny zgodnie ze schematem przepisanym przez lekarza prowadzącego

Szczegółowe informacje dotyczące składników leku i ryzyka przedawkowania

Roztwór Physioneal 40 z glukozą 2,27% w/v (22,7 mg/ml) zawiera w swoim składzie szereg substancji aktywnych, których przedawkowanie może prowadzić do specyficznych zaburzeń fizjologicznych:

  • Glukoza (stężenie 22,7 mg/ml) – jej nadmierne wchłanianie może prowadzić do hiperglikemii, szczególnie u pacjentów z cukrzycą. W gotowym roztworze glukoza bezwodna występuje w stężeniu 75,5 mmol/l.7
  • Elektrolity (Na⁺: 132 mmol/l, Ca²⁺: 1,25 mmol/l, Mg²⁺: 0,25 mmol/l, Cl⁻: 95 mmol/l) – zaburzenia ich stężenia mogą prowadzić do różnorodnych objawów klinicznych zależnych od rodzaju elektrolitu.8
  • Bufory (HCO₃⁻: 25 mmol/l, mleczan: 15 mmol/l) – ich nieprawidłowe stężenie może prowadzić do zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej.9

Osmolarność gotowego roztworu Physioneal 40 z glukozą 2,27% wynosi 395 mOsmol/l, co wpływa na proces ultrafiltracji i może być przyczyną zaburzeń wodno-elektrolitowych w przypadku przedawkowania.10

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

W przypadku podejrzenia przedawkowania produktu leczniczego Physioneal 40 z glukozą 2,27% należy regularnie monitorować:

  1. Stan nawodnienia pacjenta (masa ciała, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca)
  2. Stężenie elektrolitów w surowicy krwi (szczególnie potasu, sodu, wapnia i magnezu)
  3. Parametry gospodarki kwasowo-zasadowej
  4. Stężenie glukozy we krwi (szczególnie u pacjentów z cukrzycą)
  5. Równowagę płynową (bilans płynów)

Należy pamiętać, że postępowanie w przypadku przedawkowania powinno być dostosowane indywidualnie do stanu klinicznego pacjenta i wyników badań laboratoryjnych. Odpowiednia i szybka interwencja terapeutyczna może zapobiec poważnym powikłaniom związanym z przedawkowaniem roztworu do dializy otrzewnowej.11

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl