Właściwości farmakokinetyczne
Physioneal 40 z glukozą 2,27 w/v 22,7 mg/ml 22,7 g/l + 5,38 g/l + 0,184 g/l + 0,051 g/l + 2,1 g/l + 1,68 g/l

PHYSIONEAL 40 to roztwór do dializy otrzewnowej zawierający glukozę w stężeniach 1,36% (13,6 g/l, 75,5 mmol/l), 2,27% (22,7 g/l) oraz 3,86% (38,6 g/l), a także elektrolity: sód (132 mmol/l), wapń (1,25 mmol/l), magnez (0,25 mmol/l), chlorki (95 mmol/l), wodorowęglany (25 mmol/l) i mleczan (15 mmol/l). Po podaniu do jamy otrzewnowej składniki ulegają wchłanianiu przez błonę otrzewnową do krwiobiegu, gdzie glukoza jest metabolizowana do CO₂ i wody, dostarczając 4 kcal (17 kJ) na gram glukozy bezwodnej. Elektrolity podlegają standardowej dystrybucji i metabolizmowi, a system buforowy (wodorowęglan i mleczan łącznie 40 mmol/l) wspiera utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej, przy czym mleczan jest metabolizowany w wątrobie do wodorowęglanu zgodnie z cyklem Corich.

Właściwości farmakokinetyczne

Właściwości farmakokinetyczne leku PHYSIONEAL 40 z glukozą (w stężeniach 1,36%, 2,27% i 3,86%) odnoszą się do specyfiki wchłaniania i metabolizmu składników po podaniu dootrzewnowym. Należy podkreślić, że substancje aktywne zawarte w roztworze do dializy otrzewnowej podlegają określonym procesom farmakokinetycznym po wprowadzeniu do jamy otrzewnowej.1

Wchłanianie składników

Po wprowadzeniu do jamy otrzewnowej, składniki roztworu PHYSIONEAL 40 (glukoza, elektrolity oraz woda) ulegają wchłanianiu do krwiobiegu. Proces ten zachodzi przez błonę otrzewnową, która działa jako półprzepuszczalna bariera biologiczna. Substancje czynne po przedostaniu się do krwi podlegają dalszym fizjologicznym przemianom metabolicznym, charakterystycznym dla każdego ze składników.2

Metabolizm glukozy

Glukoza zawarta w roztworze PHYSIONEAL 40 jest kluczowym składnikiem aktywnym występującym w trzech różnych stężeniach (1,36%, 2,27% i 3,86%). Po wchłonięciu do krwiobiegu glukoza ulega standardowym procesom metabolicznym, charakterystycznym dla fizjologicznego metabolizmu węglowodanów. W wyniku tych przemian glukoza jest metabolizowana ostatecznie do dwutlenku węgla i wody.3

Wartość energetyczna glukozy wchłoniętej podczas dializy otrzewnowej wynosi 4 kcal (17 kJ) na gram glukozy bezwodnej. Jest to istotna informacja z punktu widzenia bilansu energetycznego pacjenta poddawanego dializie otrzewnowej z użyciem roztworu PHYSIONEAL 40.4

Metabolizm elektrolitów

Elektrolity zawarte w roztworze PHYSIONEAL 40, po wchłonięciu do krwiobiegu, podlegają standardowym fizjologicznym procesom dystrybucji i metabolizmu. Dotyczy to zarówno kationów (sód – Na+, wapń – Ca++, magnez – Mg++), jak i anionów (chlorek – Cl⁻, wodorowęglan – HCO₃⁻, mleczan – C₃H₅O₃⁻). Procesy te są zgodne z normalną gospodarką elektrolitową organizmu i zależą od aktualnego stanu klinicznego pacjenta.5

Metabolizm buforu

PHYSIONEAL 40 zawiera system buforowy składający się z wodorowęglanu (25 mmol/l) i mleczanu (15 mmol/l), co daje łączne stężenie buforu wynoszące 40 mmol/l (stąd liczba „40” w nazwie produktu). Po wchłonięciu do krwiobiegu, wodorowęglan bezpośrednio uczestniczy w równowadze kwasowo-zasadowej organizmu. Mleczan natomiast, po wchłonięciu, jest metabolizowany głównie w wątrobie do wodorowęglanu, zgodnie z cyklem Corich, przyczyniając się dodatkowo do utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej.6

Skład ilościowy roztworu

Składnik Stężenie w gotowym roztworze po zmieszaniu
Glukoza bezwodna (C₆H₁₂O₆) 1,36%: 13,6 g/l (75,5 mmol/l)
2,27%: 22,7 g/l
3,86%: 38,6 g/l
Sód (Na⁺) 132 mmol/l
Wapń (Ca²⁺) 1,25 mmol/l
Magnez (Mg²⁺) 0,25 mmol/l
Chlorki (Cl⁻) 95 mmol/l
Wodorowęglany (HCO₃⁻) 25 mmol/l
Mleczan (C₃H₅O₃⁻) 15 mmol/l
Osmolarność 1,36%: 344 mOsmol/l
2,27%: 395 mOsmol/l
3,86%: 483 mOsmol/l
pH roztworu gotowego 7,4

Powyższa tabela przedstawia szczegółowy skład ilościowy gotowego roztworu PHYSIONEAL 40 po zmieszaniu składników z komory A i B, co ma bezpośredni wpływ na procesy farmakokinetyczne zachodzące podczas dializy otrzewnowej.7

Wpływ osmolarności na procesy farmakokinetyczne

Osmolarność roztworu PHYSIONEAL 40 zależy od stężenia glukozy i wynosi odpowiednio:

  • 344 mOsmol/l dla roztworu z glukozą 1,36%
  • 395 mOsmol/l dla roztworu z glukozą 2,27%
  • 483 mOsmol/l dla roztworu z glukozą 3,86%

Wartość osmolarności ma istotny wpływ na procesy farmakokinetyczne, szczególnie na szybkość i wydajność ultrafiltracji podczas dializy otrzewnowej. Wyższe stężenie glukozy (a co za tym idzie wyższa osmolarność) powoduje silniejszy efekt osmotyczny, co przekłada się na większą ilość wody usuwanej z organizmu pacjenta.8

Przygotowanie roztworu a właściwości farmakokinetyczne

PHYSIONEAL 40 jest dostarczany w systemie dwukomorowym, gdzie 1000 ml gotowego roztworu otrzymuje się przez zmieszanie zawartości mniejszej komory A (362,5 ml) zawierającej roztwór glukozy i elektrolitów, z zawartością większej komory B (637,5 ml) zawierającej roztwór buforowy. Takie rozdzielenie składników przed użyciem zapewnia stabilność produktu i optymalny pH roztworu po zmieszaniu (pH 7,4), co ma istotny wpływ na właściwości farmakokinetyczne preparatu.9

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl