Działania niepożądane
Phenazolinum 50 mg/ml

Phenazolinum (mezylan antazoliny) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układy pokarmowy, sercowo-naczyniowy, ośrodkowy układ nerwowy oraz układ krwiotwórczy i nerkowy. Do najczęściej obserwowanych należą nudności, wymioty i biegunka, które mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza u osób starszych i z chorobami współistniejącymi. W zakresie układu sercowo-naczyniowego odnotowuje się częste zwiększenie ciśnienia tętniczego oraz niezbyt częste zaburzenia rytmu serca, takie jak tachykardia i arytmie. Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego obejmują osłabienie, senność, zmęczenie, zaburzenia koncentracji oraz niepokój, a rzadziej otępienie i zaburzenia koordynacji ruchowej. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważne zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość hemolityczna, hemoglobinuria) oraz ostra niewydolność nerek o podłożu immunologicznym, wymagające natychmiastowego odstawienia leku i interwencji terapeutycznej.

Działania niepożądane leku Phenazolinum (50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań)

Produkt leczniczy Phenazolinum (mezylan antazoliny) może wywoływać szereg działań niepożądanych dotyczących różnych układów i narządów. Znajomość potencjalnych zagrożeń związanych z terapią jest niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta oraz odpowiedniego monitorowania procesu leczenia.1

Układ pokarmowy

W czasie stosowania antazoliny mogą pojawić się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty oraz biegunka. Dolegliwości te należy monitorować, gdyż mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku oraz pacjentów z chorobami współistniejącymi.2

Układ sercowo-naczyniowy

Stosowanie antazoliny wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych dotyczących układu krążenia. Obejmują one zwiększenie ciśnienia tętniczego oraz zaburzenia rytmu serca. Pacjenci z istniejącymi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego powinni być szczególnie monitorowani podczas terapii.3

Ośrodkowy układ nerwowy

Wpływ antazoliny na ośrodkowy układ nerwowy manifestuje się różnorodnymi objawami, które mogą istotnie wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Do najczęściej obserwowanych należą: osłabienie, senność, zmęczenie, zaburzenia koncentracji oraz niepokój. Dodatkowo mogą wystąpić także otępienie i zaburzenia koordynacji ruchowej.4

Układ krwiotwórczy i nerkowy

W rzadkich przypadkach stosowanie antazoliny może prowadzić do poważnych zaburzeń hematologicznych i nefrologicznych. Należą do nich: niedokrwistość hemolityczna, hemoglobinuria oraz ostra niewydolność nerek. Zaburzenia te mają charakter immunologiczny i wymagają natychmiastowego przerwania podawania leku oraz wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego.5

Inne układy

Podczas terapii antazoliną mogą pojawić się również inne działania niepożądane, w tym suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia widzenia oraz trudności w oddawaniu moczu. Te ostatnie należy szczególnie monitorować u pacjentów z rozrostem gruczołu krokowego.6

Tabela działań niepożądanych

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Charakterystyka
Układ pokarmowy Nudności Często Dyskomfort w nadbrzuszu, uczucie mdłości
Wymioty Często Gwałtowne opróżnianie żołądka, możliwe odwodnienie
Biegunka Często Zwiększona częstość wypróżnień, ryzyko zaburzeń elektrolitowych
Układ sercowo-naczyniowy Zwiększenie ciśnienia tętniczego Często Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi
Zaburzenia rytmu serca Niezbyt często Tachykardia, kołatanie serca, arytmie
Ośrodkowy układ nerwowy Osłabienie Często Uogólnione zmniejszenie siły mięśniowej
Senność Często Nadmierna potrzeba snu, sedacja
Zmęczenie Często Uczucie wyczerpania, osłabienia
Zaburzenia koncentracji Często Trudności w skupieniu uwagi, zaburzenia poznawcze
Niepokój Niezbyt często Pobudzenie psychoruchowe, lęk
Otępienie Rzadko Upośledzenie funkcji poznawczych
Zaburzenia koordynacji ruchowej Rzadko Ataksja, zaburzenia równowagi
Układ krwiotwórczy i nerkowy Niedokrwistość hemolityczna Rzadko Rozpad krwinek czerwonych o podłożu immunologicznym
Hemoglobinuria Rzadko Obecność hemoglobiny w moczu
Ostra niewydolność nerek Rzadko Nagłe pogorszenie funkcji nerek
Inne Suchość błony śluzowej jamy ustnej Często Zmniejszenie wydzielania śliny
Zaburzenia widzenia Niezbyt często Nieostre widzenie, zaburzenia akomodacji
Trudności w oddawaniu moczu Niezbyt często Zatrzymanie moczu, szczególnie u pacjentów z przerostem prostaty

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane poprzez oficjalny system raportowania:7

  • Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
  • Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu.8

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl