Działania niepożądane
Oxycodon Stada 5 mg
Oksykodon, będący opioidowym analgetykiem, może wywoływać liczne działania niepożądane, z których najpoważniejszą jest depresja oddechowa występująca z częstością niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), wymagająca szczególnej uwagi klinicznej ze względu na ryzyko zagrożenia życia. Inne istotne objawy obejmują skurcz oskrzeli, duszność, czkawkę oraz ośrodkowy bezdech senny o nieznanej częstości. Bardzo często (≥1/10) obserwuje się bóle głowy, zawroty głowy, senność, a także zaparcia, nudności i wymioty, które stanowią istotne wyzwania terapeutyczne. Zaparcia wymagają profilaktyki dietetycznej (dieta bogata w błonnik, zwiększone spożycie płynów) oraz ewentualnego zastosowania leków przeczyszczających, natomiast nudności i wymioty mogą wymagać leczenia przeciwwymiotnego. Ponadto oksykodon może powodować zaburzenia napięcia mięśniowego, drgawki, parestezje, zaburzenia koordynacji oraz hiperalgezję (częstość nieznana).
- Działania niepożądane oksykodonu
- Klasyfikacja częstotliwości występowania działań niepożądanych
- Szczegółowy przegląd działań niepożądanych według układów i narządów
- Zaburzenia układu oddechowego
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Zaburzenia psychiczne
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Uzależnienie i tolerancja
- Tabela działań niepożądanych oksykodonu
- Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi oksykodonu
Działania niepożądane oksykodonu
Oksykodon może wywoływać szereg działań niepożądanych związanych z jego mechanizmem działania, w tym depresję oddechową, zwężenie źrenic, skurcz oskrzeli oraz skurcz mięśni gładkich. Substancja ta wykazuje również właściwości hamujące odruch kaszlowy, co może być istotne klinicznie.1
Klasyfikacja częstotliwości występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane przedstawione poniżej zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującymi kategoriami:2
- Bardzo często: ≥ 1/10 (występuje u przynajmniej 1 na 10 pacjentów)
- Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1 000 pacjentów)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
- Bardzo rzadko: < 1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
- Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowy przegląd działań niepożądanych według układów i narządów
Zaburzenia układu oddechowego
Depresja oddechowa stanowi jedno z najpoważniejszych działań niepożądanych oksykodonu. Może wystąpić z częstością niezbyt często, jednak ze względu na potencjalne zagrożenie życia wymaga szczególnej uwagi. Ponadto, często obserwuje się skurcz oskrzeli, duszność oraz czkawkę. Niezbyt często występuje także kaszel, zapalenie gardła, nieżyt błony śluzowej nosa oraz zmiany głosu. Z częstością nieznaną może wystąpić ośrodkowy bezdech senny.3
Zaburzenia układu nerwowego
Do bardzo często zgłaszanych działań niepożądanych oksykodonu należą: bóle głowy, zawroty głowy oraz senność. Często występuje również drżenie. Niezbyt często pojawiają się zaburzenia napięcia mięśniowego (zarówno zwiększone, jak i zmniejszone), mimowolne skurcze mięśni, drgawki (szczególnie u pacjentów z padaczką lub predyspozycją do drgawek), hipertonia, niedoczulica, zaburzenia mowy, omdlenie, parestezja, zaburzenia koordynacji, zaburzenia smaku, migrena, zawroty głowy oraz amnezja. Z nieznaną częstością może wystąpić hiperalgezja (nadmierne odczuwanie bólu).4
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Bardzo często występującymi działaniami niepożądanymi są zaparcia, nudności i wymioty. Zaparcia stanowią szczególnie uciążliwe powikłanie terapii oksykodonem, dlatego zaleca się profilaktyczne stosowanie diety wzbogaconej w błonnik oraz zwiększenie spożycia płynów. W przypadku nudności i wymiotów należy rozważyć włączenie leków przeciwwymiotnych.5
Często występuje suchość w jamie ustnej, ból brzucha, biegunka oraz niestrawność. Niezbyt często pojawiają się dysfagia, owrzodzenie jamy ustnej, zapalenie dziąseł, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, wzdęcia, odbijania oraz niedrożność jelit. Rzadko obserwuje się krwawienie dziąseł, smoliste stolce oraz przebarwienia i uszkodzenia zębów. Z nieznaną częstością może wystąpić próchnica zębów.6
Zaburzenia psychiczne
Często występują różnorodne psychiczne działania niepożądane, w tym zmiany nastroju (np. lęk, depresja), zmiany aktywności (głównie zmniejszenie aktywności, czasami z ospałością, niekiedy zwiększenie aktywności z nerwowością i bezsennością) oraz zmiany zdolności poznawczych (nieprawidłowe myślenie, stan splątania).7
Niezbyt często występują zaburzenia percepcji, takie jak depersonalizacja, omamy, zmniejszenie libido, pobudzenie, chwiejność emocjonalna, nastrój euforyczny oraz uzależnienie od narkotyków lub leków. Z nieznaną częstością mogą pojawić się zachowania agresywne.8
Zaburzenia układu immunologicznego
Niezbyt często obserwuje się reakcje nadwrażliwości, natomiast z nieznaną częstością mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne.9
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Bardzo często występuje świąd. Często pojawiają się wykwity skórne (w tym wysypka) oraz nadmierna potliwość. Niezbyt często obserwuje się suchość skóry. Rzadko występują pokrzywka i nadwrażliwość na światło. Z nieznaną częstością może wystąpić złuszczające zapalenie skóry.10
Uzależnienie i tolerancja
Niezbyt często podczas terapii oksykodonem może wystąpić uzależnienie fizyczne obejmujące objawy odstawienia oraz rozwój tolerancji na lek. Z nieznaną częstością może pojawić się noworodkowy zespół odstawienny u dzieci matek przyjmujących oksykodon w czasie ciąży.11
Tabela działań niepożądanych oksykodonu
| Układ/narząd | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Nieznana częstość |
|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | – | – | – | Opryszczka zwykła | – |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | – | – | – | Limfadenopatia | – |
| Zaburzenia układu immunologicznego | – | – | Reakcje nadwrażliwości | – | Reakcje anafilaktyczne |
| Zaburzenia endokrynologiczne | – | – | Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego | – | – |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | – | Zmniejszony apetyt, utrata apetytu | Odwodnienie | Zwiększony apetyt | – |
| Zaburzenia psychiczne | – | Zmiany nastroju (lęk, depresja), zmiany aktywności, zaburzenia poznawcze | Depersonalizacja, omamy, zmniejszenie libido, pobudzenie, chwiejność emocjonalna, euforia, uzależnienie | – | Zachowania agresywne |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy, zawroty głowy, senność | Drżenie | Zaburzenia napięcia mięśniowego, mimowolne skurcze mięśni, drgawki, hipertonia, niedoczulica, zaburzenia mowy, omdlenie, parestezja, zaburzenia koordynacji | – | Hiperalgezja |
| Zaburzenia oka | – | – | Zaburzenia łzawienia, zwężenie źrenic, zaburzenia widzenia | – | – |
| Zaburzenia ucha i błędnika | – | – | Nadwrażliwość słuchowa, zawroty głowy | – | – |
| Zaburzenia serca | – | – | Tachykardia nadkomorowa, kołatanie serca | – | – |
| Zaburzenia naczyniowe | – | – | Rozszerzenie naczyń | Niedociśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne | – |
| Zaburzenia układu oddechowego | – | Skurcz oskrzeli, duszność, czkawka | Depresja oddechowa, kaszel, zapalenie gardła, nieżyt nosa, zmiany głosu | – | Ośrodkowy bezdech senny |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia, nudności, wymioty | Suchość w jamie ustnej, ból brzucha, biegunka, niestrawność | Dysfagia, owrzodzenie jamy ustnej, zapalenie dziąseł, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, wzdęcia, odbijanie, niedrożność jelit | Krwawienie dziąseł, smoliste stolce, przebarwienia i uszkodzenie zębów | Próchnica zębów |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | – | – | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | – | Cholestaza, kolka żółciowa |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd | Wykwity skórne, nadmierna potliwość | Suchość skóry | Pokrzywka, nadwrażliwość na światło | Złuszczające zapalenie skóry |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | – | – | – | Skurcze mięśni | – |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | – | Zwiększone parcie na mocz | Zatrzymanie moczu | Krwiomocz | – |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | – | – | Zaburzenia erekcji, hipogonadyzm | – | Brak miesiączki |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | – | Stany osłabienia | Ból (np. ból w klatce piersiowej), dreszcze, obrzęk, obrzęk obwodowy, złe samopoczucie, uzależnienie fizyczne, tolerancja na lek, pragnienie | Zmiany w masie ciała, zapalenie tkanki łącznej podskórnej | Noworodkowy zespół odstawienny |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | – | – | Przypadkowe urazy | – | – |
Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi oksykodonu
Depresja oddechowa
Jednym z najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem oksykodonu jest depresja oddechowa, która może wystąpić z częstością niezbyt często, jednak ze względu na potencjalne zagrożenie życia wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Stan ten może prowadzić do zmniejszenia częstości i głębokości oddechów, a w skrajnych przypadkach do zatrzymania oddychania.12
Uzależnienie i objawy odstawienia
Podczas leczenia oksykodonem może rozwinąć się uzależnienie fizyczne, które wiąże się z wystąpieniem objawów odstawienia po nagłym przerwaniu terapii. Z tego powodu zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki leku przy jego odstawianiu. Ponadto może rozwinąć się tolerancja na lek, wymagająca zwiększania dawki w celu utrzymania efektu terapeutycznego.13
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Szczególnie uciążliwym działaniem niepożądanym oksykodonu są zaparcia, które występują bardzo często. W celu zapobiegania temu powikłaniu zaleca się stosowanie diety bogatej w błonnik oraz zwiększenie spożycia płynów. W niektórych przypadkach konieczne może być włączenie leków przeczyszczających. W przypadku nudności i wymiotów, które także występują bardzo często, pomocne może być stosowanie leków przeciwwymiotnych.14
Zaburzenia psychiczne i ośrodkowego układu nerwowego
Oksykodon często powoduje szereg działań niepożądanych związanych z ośrodkowym układem nerwowym, w tym senność, zawroty głowy i bóle głowy, które mogą istotnie wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Ponadto mogą występować zaburzenia psychiczne, takie jak zmiany nastroju, zaburzenia aktywności oraz zmiany funkcji poznawczych.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania