Działania niepożądane
Oxycodon Stada 5 mg

Oksykodon, będący opioidowym analgetykiem, może wywoływać liczne działania niepożądane, z których najpoważniejszą jest depresja oddechowa występująca z częstością niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), wymagająca szczególnej uwagi klinicznej ze względu na ryzyko zagrożenia życia. Inne istotne objawy obejmują skurcz oskrzeli, duszność, czkawkę oraz ośrodkowy bezdech senny o nieznanej częstości. Bardzo często (≥1/10) obserwuje się bóle głowy, zawroty głowy, senność, a także zaparcia, nudności i wymioty, które stanowią istotne wyzwania terapeutyczne. Zaparcia wymagają profilaktyki dietetycznej (dieta bogata w błonnik, zwiększone spożycie płynów) oraz ewentualnego zastosowania leków przeczyszczających, natomiast nudności i wymioty mogą wymagać leczenia przeciwwymiotnego. Ponadto oksykodon może powodować zaburzenia napięcia mięśniowego, drgawki, parestezje, zaburzenia koordynacji oraz hiperalgezję (częstość nieznana).

Wskazania
Substancja czynna

Działania niepożądane oksykodonu

Oksykodon może wywoływać szereg działań niepożądanych związanych z jego mechanizmem działania, w tym depresję oddechową, zwężenie źrenic, skurcz oskrzeli oraz skurcz mięśni gładkich. Substancja ta wykazuje również właściwości hamujące odruch kaszlowy, co może być istotne klinicznie.1

Klasyfikacja częstotliwości występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane przedstawione poniżej zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującymi kategoriami:2

  • Bardzo często: ≥ 1/10 (występuje u przynajmniej 1 na 10 pacjentów)
  • Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
  • Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1 000 pacjentów)
  • Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
  • Bardzo rzadko: < 1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
  • Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych według układów i narządów

Zaburzenia układu oddechowego

Depresja oddechowa stanowi jedno z najpoważniejszych działań niepożądanych oksykodonu. Może wystąpić z częstością niezbyt często, jednak ze względu na potencjalne zagrożenie życia wymaga szczególnej uwagi. Ponadto, często obserwuje się skurcz oskrzeli, duszność oraz czkawkę. Niezbyt często występuje także kaszel, zapalenie gardła, nieżyt błony śluzowej nosa oraz zmiany głosu. Z częstością nieznaną może wystąpić ośrodkowy bezdech senny.3

Zaburzenia układu nerwowego

Do bardzo często zgłaszanych działań niepożądanych oksykodonu należą: bóle głowy, zawroty głowy oraz senność. Często występuje również drżenie. Niezbyt często pojawiają się zaburzenia napięcia mięśniowego (zarówno zwiększone, jak i zmniejszone), mimowolne skurcze mięśni, drgawki (szczególnie u pacjentów z padaczką lub predyspozycją do drgawek), hipertonia, niedoczulica, zaburzenia mowy, omdlenie, parestezja, zaburzenia koordynacji, zaburzenia smaku, migrena, zawroty głowy oraz amnezja. Z nieznaną częstością może wystąpić hiperalgezja (nadmierne odczuwanie bólu).4

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Bardzo często występującymi działaniami niepożądanymi są zaparcia, nudności i wymioty. Zaparcia stanowią szczególnie uciążliwe powikłanie terapii oksykodonem, dlatego zaleca się profilaktyczne stosowanie diety wzbogaconej w błonnik oraz zwiększenie spożycia płynów. W przypadku nudności i wymiotów należy rozważyć włączenie leków przeciwwymiotnych.5

Często występuje suchość w jamie ustnej, ból brzucha, biegunka oraz niestrawność. Niezbyt często pojawiają się dysfagia, owrzodzenie jamy ustnej, zapalenie dziąseł, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, wzdęcia, odbijania oraz niedrożność jelit. Rzadko obserwuje się krwawienie dziąseł, smoliste stolce oraz przebarwienia i uszkodzenia zębów. Z nieznaną częstością może wystąpić próchnica zębów.6

Zaburzenia psychiczne

Często występują różnorodne psychiczne działania niepożądane, w tym zmiany nastroju (np. lęk, depresja), zmiany aktywności (głównie zmniejszenie aktywności, czasami z ospałością, niekiedy zwiększenie aktywności z nerwowością i bezsennością) oraz zmiany zdolności poznawczych (nieprawidłowe myślenie, stan splątania).7

Niezbyt często występują zaburzenia percepcji, takie jak depersonalizacja, omamy, zmniejszenie libido, pobudzenie, chwiejność emocjonalna, nastrój euforyczny oraz uzależnienie od narkotyków lub leków. Z nieznaną częstością mogą pojawić się zachowania agresywne.8

Zaburzenia układu immunologicznego

Niezbyt często obserwuje się reakcje nadwrażliwości, natomiast z nieznaną częstością mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne.9

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Bardzo często występuje świąd. Często pojawiają się wykwity skórne (w tym wysypka) oraz nadmierna potliwość. Niezbyt często obserwuje się suchość skóry. Rzadko występują pokrzywka i nadwrażliwość na światło. Z nieznaną częstością może wystąpić złuszczające zapalenie skóry.10

Uzależnienie i tolerancja

Niezbyt często podczas terapii oksykodonem może wystąpić uzależnienie fizyczne obejmujące objawy odstawienia oraz rozwój tolerancji na lek. Z nieznaną częstością może pojawić się noworodkowy zespół odstawienny u dzieci matek przyjmujących oksykodon w czasie ciąży.11

Tabela działań niepożądanych oksykodonu

Układ/narząd Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Nieznana częstość
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Opryszczka zwykła
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Limfadenopatia
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości Reakcje anafilaktyczne
Zaburzenia endokrynologiczne Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszony apetyt, utrata apetytu Odwodnienie Zwiększony apetyt
Zaburzenia psychiczne Zmiany nastroju (lęk, depresja), zmiany aktywności, zaburzenia poznawcze Depersonalizacja, omamy, zmniejszenie libido, pobudzenie, chwiejność emocjonalna, euforia, uzależnienie Zachowania agresywne
Zaburzenia układu nerwowego Bóle głowy, zawroty głowy, senność Drżenie Zaburzenia napięcia mięśniowego, mimowolne skurcze mięśni, drgawki, hipertonia, niedoczulica, zaburzenia mowy, omdlenie, parestezja, zaburzenia koordynacji Hiperalgezja
Zaburzenia oka Zaburzenia łzawienia, zwężenie źrenic, zaburzenia widzenia
Zaburzenia ucha i błędnika Nadwrażliwość słuchowa, zawroty głowy
Zaburzenia serca Tachykardia nadkomorowa, kołatanie serca
Zaburzenia naczyniowe Rozszerzenie naczyń Niedociśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne
Zaburzenia układu oddechowego Skurcz oskrzeli, duszność, czkawka Depresja oddechowa, kaszel, zapalenie gardła, nieżyt nosa, zmiany głosu Ośrodkowy bezdech senny
Zaburzenia żołądka i jelit Zaparcia, nudności, wymioty Suchość w jamie ustnej, ból brzucha, biegunka, niestrawność Dysfagia, owrzodzenie jamy ustnej, zapalenie dziąseł, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, wzdęcia, odbijanie, niedrożność jelit Krwawienie dziąseł, smoliste stolce, przebarwienia i uszkodzenie zębów Próchnica zębów
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Cholestaza, kolka żółciowa
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Świąd Wykwity skórne, nadmierna potliwość Suchość skóry Pokrzywka, nadwrażliwość na światło Złuszczające zapalenie skóry
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Skurcze mięśni
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zwiększone parcie na mocz Zatrzymanie moczu Krwiomocz
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zaburzenia erekcji, hipogonadyzm Brak miesiączki
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Stany osłabienia Ból (np. ból w klatce piersiowej), dreszcze, obrzęk, obrzęk obwodowy, złe samopoczucie, uzależnienie fizyczne, tolerancja na lek, pragnienie Zmiany w masie ciała, zapalenie tkanki łącznej podskórnej Noworodkowy zespół odstawienny
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Przypadkowe urazy

Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi oksykodonu

Depresja oddechowa

Jednym z najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem oksykodonu jest depresja oddechowa, która może wystąpić z częstością niezbyt często, jednak ze względu na potencjalne zagrożenie życia wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Stan ten może prowadzić do zmniejszenia częstości i głębokości oddechów, a w skrajnych przypadkach do zatrzymania oddychania.12

Uzależnienie i objawy odstawienia

Podczas leczenia oksykodonem może rozwinąć się uzależnienie fizyczne, które wiąże się z wystąpieniem objawów odstawienia po nagłym przerwaniu terapii. Z tego powodu zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki leku przy jego odstawianiu. Ponadto może rozwinąć się tolerancja na lek, wymagająca zwiększania dawki w celu utrzymania efektu terapeutycznego.13

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Szczególnie uciążliwym działaniem niepożądanym oksykodonu są zaparcia, które występują bardzo często. W celu zapobiegania temu powikłaniu zaleca się stosowanie diety bogatej w błonnik oraz zwiększenie spożycia płynów. W niektórych przypadkach konieczne może być włączenie leków przeczyszczających. W przypadku nudności i wymiotów, które także występują bardzo często, pomocne może być stosowanie leków przeciwwymiotnych.14

Zaburzenia psychiczne i ośrodkowego układu nerwowego

Oksykodon często powoduje szereg działań niepożądanych związanych z ośrodkowym układem nerwowym, w tym senność, zawroty głowy i bóle głowy, które mogą istotnie wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Ponadto mogą występować zaburzenia psychiczne, takie jak zmiany nastroju, zaburzenia aktywności oraz zmiany funkcji poznawczych.15

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl