Specjalne ostrzeżenia
Oxaliplatin Eugia
Koncentrat oksaliplatyny do infuzji powinien być stosowany wyłącznie w wyspecjalizowanych oddziałach onkologicznych pod nadzorem doświadczonego onkologa. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek oraz u osób z historią reakcji alergicznych na platynę, ze względu na ryzyko anafilaksji i krzyżowych reakcji nadwrażliwości. W przypadku wynaczynienia roztworu infuzję należy natychmiast przerwać i wdrożyć leczenie miejscowe. Neurotoksyczność, manifestująca się parestezjami i zaburzeniami czucia, wymaga regularnego monitorowania neurologicznego; dawkę oksaliplatyny należy modyfikować w zależności od nasilenia objawów, np. zmniejszając ją z 85 do 65 mg/m² pc. w leczeniu raka z przerzutami lub do 75 mg/m² pc. w leczeniu uzupełniającym. Wystąpienie zespołu tylnej odwracalnej leukoencefalopatii (RPLS) wymaga potwierdzenia MRI i natychmiastowej interwencji.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Oxaliplatin Eugia (5 mg/ml)
Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający oksaliplatynę powinien być stosowany wyłącznie w specjalistycznych oddziałach onkologicznych i podawany pod nadzorem doświadczonego lekarza onkologa, posiadającego odpowiednią wiedzę w zakresie stosowania chemioterapii przeciwnowotworowej1.
Zaburzenia czynności nerek
Pacjenci z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek wymagają ścisłego monitorowania w kierunku wystąpienia działań niepożądanych. Dawkowanie leku należy dostosowywać w zależności od obserwowanych objawów toksyczności2.
Reakcje nadwrażliwości
Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów, u których wywiad wskazuje na reakcje alergiczne na związki platyny. W przypadku wystąpienia objawów przypominających anafilaksję po podaniu oksaliplatyny, należy natychmiast przerwać wlew i wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe. Ponowne podanie oksaliplatyny takim pacjentom jest przeciwwskazane. Należy pamiętać, że przy stosowaniu wszystkich związków platyny zgłaszano krzyżowe reakcje nadwrażliwości, w tym przypadki zakończone zgonem3.
Wynaczynienie
W przypadku wynaczynienia roztworu oksaliplatyny konieczne jest natychmiastowe przerwanie wlewu i rozpoczęcie standardowego miejscowego leczenia objawowego4.
Objawy neurologiczne
Neurotoksyczność jest istotnym działaniem niepożądanym oksaliplatyny i wymaga ścisłego monitorowania, szczególnie podczas jednoczesnego podawania innych produktów leczniczych o swoistym działaniu neurotoksycznym. Przed każdym podaniem leku należy przeprowadzić badanie neurologiczne, które powinno być następnie okresowo powtarzane5.
U pacjentów, u których wystąpią ostre zaburzenia czucia w krtani i gardle w trakcie 2-godzinnej infuzji lub w ciągu kilku godzin po jej zakończeniu, należy następną infuzję oksaliplatyny wydłużyć do 6 godzin6.
Neuropatia obwodowa
W przypadku wystąpienia objawów neurologicznych, takich jak parestezje i zaburzenia czucia, konieczne jest dostosowanie dawki oksaliplatyny zgodnie z następującymi zasadami7:
- Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż siedem dni i są uciążliwe, następną dawkę oksaliplatyny należy zmniejszyć z 85 do 65 mg/m² pc. (w leczeniu raka z przerzutami) lub do 75 mg/m² pc. (w leczeniu uzupełniającym)8
- Jeśli parestezje bez zaburzenia czynnościowego utrzymują się do następnego cyklu chemioterapii, kolejną dawkę oksaliplatyny należy zmniejszyć z 85 do 65 mg/m² pc. (w leczeniu raka z przerzutami) lub do 75 mg/m² pc. (w leczeniu uzupełniającym)9
- Jeśli parestezje z zaburzeniem czynnościowym utrzymują się do następnego cyklu chemioterapii, stosowanie oksaliplatyny należy przerwać10
- Jeśli wymienione objawy ustępują po przerwaniu stosowania oksaliplatyny, można rozważyć wznowienie leczenia11
Pacjentów należy poinformować o potencjalnym ryzyku utrzymywania się objawów obwodowej neuropatii czuciowej nawet po zakończeniu leczenia. Miejscowe parestezje o umiarkowanym nasileniu lub parestezje zaburzające czynności mogą utrzymywać się nawet do 3 lat po zakończeniu stosowania oksaliplatyny w leczeniu uzupełniającym12.
Zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii (RLPS)
U pacjentów otrzymujących oksaliplatynę w chemioterapii skojarzonej raportowano występowanie zespołu tylnej odwracalnej leukoencefalopatii (RLPS, znanego również jako PRES – zespół tylnej odwracalnej encefalopatii). RLPS jest rzadkim, odwracalnym, szybko rozwijającym się stanem neurologicznym, który może objawiać się13:
- napadami drgawkowymi
- nadciśnieniem tętniczym
- bólem głowy
- uczuciem splątania
- ślepotą i innymi zaburzeniami widzenia
- innymi zaburzeniami neurologicznymi
Rozpoznanie RPLS powinno być potwierdzone metodami obrazowania mózgu, najlepiej za pomocą rezonansu magnetycznego (MRI)14.
Powikłania żołądkowo-jelitowe
Toksyczność żołądkowo-jelitowa manifestująca się nudnościami i wymiotami wymaga zastosowania profilaktyki i/lub leczenia przeciwwymiotnego15.
Ciężka biegunka lub wymioty, szczególnie gdy oksaliplatyna podawana jest w skojarzeniu z 5-fluorouracylem, mogą powodować szereg poważnych powikłań16:
- odwodnienie
- porażenna niedrożność jelit
- inne rodzaje niedrożności jelit
- hipokaliemia
- kwasica metaboliczna
- zaburzenia czynności nerek
W trakcie leczenia oksaliplatyną raportowano przypadki niedokrwienia jelit, również ze skutkiem śmiertelnym. W przypadku wystąpienia niedokrwienia jelit należy przerwać podawanie oksaliplatyny i wdrożyć odpowiednie leczenie17.
Toksyczność hematologiczna
W przypadku wystąpienia toksyczności hematologicznej (liczba neutrofilów < 1,5 × 10⁹/L lub liczba płytek < 50 × 10⁹/L), kolejny cykl chemioterapii należy odroczyć do momentu powrotu parametrów hematologicznych do akceptowalnych wartości<sup data-drug="Oxaliplatin Eugia" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Jeśli wystąpi toksyczność hematologiczna (liczba neutrofilów < 1,5 x 109/L lub liczba płytek 18.
Przed rozpoczęciem leczenia oraz przed każdym kolejnym cyklem chemioterapii konieczne jest wykonanie pełnej morfologii krwi z rozmazem. Efekt mielosupresyjny może być nasilony przy stosowaniu terapii skojarzonej. Pacjenci z ciężką i utrzymującą się mielosupresją są narażeni na duże ryzyko powikłań infekcyjnych19.
U pacjentów leczonych oksaliplatyną odnotowano przypadki posocznicy, posocznicy z neutropenią i wstrząsu septycznego, włącznie z przypadkami zakończonymi zgonem. W razie wystąpienia któregokolwiek z tych zdarzeń, stosowanie oksaliplatyny należy przerwać20.
Edukacja pacjenta
Pacjenci muszą być odpowiednio poinformowani o ryzyku wystąpienia biegunki i/lub wymiotów, zapalenia błon śluzowych i/lub zapalenia jamy ustnej oraz neutropenii po podaniu oksaliplatyny i 5-fluorouracylu. W przypadku wystąpienia takich objawów powinni pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu wdrożenia odpowiedniego leczenia21.
Modyfikacja dawkowania
W przypadku wystąpienia zapalenia błon śluzowych i/lub zapalenia jamy ustnej z neutropenią lub bez, należy opóźnić podanie kolejnego cyklu leczenia do częściowego ustąpienia objawów zapalenia do stopnia 1 lub mniejszego i/lub do czasu, gdy liczba neutrofilów wyniesie ≥ 1,5 × 10⁹/L22.
Podczas stosowania oksaliplatyny w skojarzeniu z 5-fluorouracylem (z kwasem folinowym lub bez) należy przestrzegać zasad modyfikowania dawek zgodnie z wytycznymi dotyczącymi toksyczności 5-fluorouracylu23.
W przypadku wystąpienia następujących ciężkich działań niepożądanych, należy zmodyfikować dawkowanie oksaliplatyny i 5-fluorouracylu<sup data-drug="Oxaliplatin Eugia" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="W przypadku wystąpienia biegunki stopnia 4., neutropenii stopnia 3. do 4. (liczba neutrofilów < 1 x 109/L) gorączka neutropeniczna (gorączka nieznanego pochodzenia bez klinicznie lub mikrobiologicznie potwierdzonego zakażenia z bezwzględną liczbą neutrofili 38,3°C lub temperaturą > 38°C utrzymującą się przez ponad jedną godzinę), lub małopłytkowości stopnia 3. do 4. (liczba płytek krwi 24:
- biegunka stopnia 4.
- neutropenia stopnia 3. do 4. (liczba neutrofilów < 1 × 10⁹/L)
- gorączka neutropeniczna (gorączka nieznanego pochodzenia bez klinicznie lub mikrobiologicznie potwierdzonego zakażenia z bezwzględną liczbą neutrofili 38,3°C lub temperaturą > 38°C utrzymującą się przez ponad jedną godzinę)
- małopłytkowość stopnia 3. do 4. (liczba płytek krwi < 50 × 10⁹/L)
W takich przypadkach należy zmniejszyć dawkę oksaliplatyny z 85 do 65 mg/m² pc. (w leczeniu raka jelita grubego z przerzutami) lub zastosować dawkę 75 mg/m² pc. (w leczeniu uzupełniającym raka okrężnicy). Również dawka 5-fluorouracylu wymaga odpowiedniej redukcji.
Powikłania płucne
W przypadku wystąpienia niewyjaśnionych objawów ze strony układu oddechowego, takich jak kaszel bez wydzieliny, duszność, trzeszczenia lub nacieki w płucach widoczne w badaniu radiologicznym, należy przerwać podawanie oksaliplatyny do czasu przeprowadzenia dalszych badań, które wykluczą obecność choroby śródmiąższowej płuc25.
| Stopień powikłania | Modyfikacja dawki oksaliplatyny | Zalecenia |
|---|---|---|
| Neuropatia utrzymująca się >7 dni i uciążliwa | Z 85 do 65 mg/m² pc. (rak z przerzutami) lub do 75 mg/m² pc. (leczenie uzupełniające) | Monitorowanie objawów neurologicznych przed każdym podaniem |
| Parestezje bez zaburzenia czynnościowego do następnego cyklu | Z 85 do 65 mg/m² pc. (rak z przerzutami) lub do 75 mg/m² pc. (leczenie uzupełniające) | Okresowe badania neurologiczne |
| Parestezje z zaburzeniem czynnościowym do następnego cyklu | Przerwanie leczenia | Rozważenie wznowienia po ustąpieniu objawów |
| Biegunka stopnia 4. | Z 85 do 65 mg/m² pc. (rak z przerzutami) lub do 75 mg/m² pc. (leczenie uzupełniające) | Odpowiednie zmniejszenie dawki 5-fluorouracylu |
| Neutropenia stopnia 3-4 (< 1 × 10⁹/L) | Z 85 do 65 mg/m² pc. (rak z przerzutami) lub do 75 mg/m² pc. (leczenie uzupełniające) | Odpowiednie zmniejszenie dawki 5-fluorouracylu |
| Małopłytkowość stopnia 3-4 (< 50 × 10⁹/L) | Z 85 do 65 mg/m² pc. (rak z przerzutami) lub do 75 mg/m² pc. (leczenie uzupełniające) | Odpowiednie zmniejszenie dawki 5-fluorouracylu |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania