Przedawkowanie
Orinox HA 1mg/ml

Przedawkowanie chlorowodorku ksylometazoliny (1 mg/ml, aerozol do nosa, Orinox HA) może wystąpić zarówno po nadmiernej aplikacji donosowej, jak i przypadkowym spożyciu doustnym, szczególnie niebezpieczne u małych dzieci, u których może prowadzić do ciężkiej depresji ośrodkowego układu nerwowego. Obraz kliniczny jest złożony i obejmuje naprzemienne fazy pobudzenia (lęk, podniecenie, omamy, drgawki) oraz depresji OUN (obniżona temperatura ciała, letarg, senność, śpiączka), a także zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, bradykardia, nadciśnienie i niedociśnienie tętnicze) oraz oddechowego (bezdech). Objawy oczne (zwężenie lub rozszerzenie źrenic) i ogólnoustrojowe (pocenie się, gorączka, bladość, sinica) odzwierciedlają dysfunkcję autonomiczną. Szczególnie groźne jest niedociśnienie tętnicze u dzieci po początkowej fazie bradykardii i nadciśnienia, co wymaga natychmiastowej interwencji.

Przedawkowanie leku Orinox HA

Przedawkowanie chlorowodorku ksylometazoliny, substancji czynnej preparatu Orinox HA (1 mg/ml, aerozol do nosa), może wystąpić zarówno w wyniku nadmiernej aplikacji donosowej, jak i przypadkowego spożycia doustnego. Ryzyko przedawkowania jest szczególnie wysokie u małych dzieci, u których może prowadzić do ciężkiej depresji ośrodkowego układu nerwowego 1.

Obraz kliniczny przedawkowania

Diagnoza przedawkowania pochodnymi imidazoliny może być utrudniona ze względu na złożony obraz kliniczny. Charakterystyczne jest występowanie naprzemiennych okresów nadpobudliwości i depresji w obrębie ośrodkowego układu nerwowego oraz zaburzeń funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego i oddechowego 2.

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania ksylometazoliny manifestują się w postaci zaburzeń w obrębie różnych układów organizmu, przyjmując zróżnicowany charakter w zależności od przeważającego wpływu na układ nerwowy 3.

Rodzaj objawów Objawy kliniczne Charakterystyka
Objawy pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego
  • Lęk
  • Podniecenie
  • Omamy
  • Drgawki
Występują zwykle w początkowej fazie przedawkowania lub mogą przeplatać się z objawami depresji OUN
Objawy depresji ośrodkowego układu nerwowego
  • Obniżona temperatura ciała
  • Letarg
  • Senność
  • Śpiączka
Mogą dominować w późniejszej fazie przedawkowania, szczególnie niebezpieczne u dzieci
Objawy oczne
  • Zwężenie źrenic
  • Rozszerzenie źrenic
Mogą występować naprzemiennie w zależności od fazy intoksykacji
Objawy ogólnoustrojowe
  • Pocenie się
  • Gorączka
  • Bladość
  • Sinica
Odzwierciedlają zaburzenia autonomiczne
Objawy sercowo-naczyniowe
  • Tachykardia
  • Bradykardia
  • Nadciśnienie tętnicze
  • Niedociśnienie tętnicze
Początkowo często występuje bradykardia i nadciśnienie tętnicze, następnie może dojść do niedociśnienia, szczególnie u dzieci z dominującymi objawami ośrodkowymi
Objawy oddechowe
  • Bezdech
Jedno z najbardziej niebezpiecznych powikłań, wymagające natychmiastowej interwencji

Szczególnie niebezpieczna sytuacja może wystąpić u dzieci, gdy dominują objawy ośrodkowe. W takich przypadkach po początkowej bradykardii i nadciśnieniu tętniczym może rozwinąć się niedociśnienie tętnicze, które stanowi poważne zagrożenie dla życia 4.

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania ksylometazoliny wymaga kompleksowego podejścia i powinno być prowadzone w warunkach szpitalnych, zwłaszcza w przypadkach ciężkiej intoksykacji 5.

  1. Dekontaminacja przewodu pokarmowego – należy podać węgiel aktywowany jako adsorbent oraz siarczan sodu jako środek przeczyszczający. W przypadku spożycia dużej ilości preparatu można rozważyć wykonanie płukania żołądka, które powinno zostać przeprowadzone jak najszybciej, ponieważ wchłanianie ksylometazoliny może nastąpić gwałtownie 6.
  2. Leczenie farmakologiczne – w przypadku znacznego nadciśnienia tętniczego można zastosować nieselektywnego antagonistę alfa-adrenolitycznego, np. fentolaminę. Należy pamiętać, że leki zwężające naczynia krwionośne są przeciwwskazane w tej sytuacji 7.
  3. Leczenie podtrzymujące – dalsza terapia powinna być dostosowana do stanu pacjenta, mieć charakter objawowy i podtrzymujący, prowadzony pod ścisłym nadzorem lekarskim 8.

W przypadkach ciężkiego przedawkowania pacjent powinien być hospitalizowany na oddziale intensywnej opieki medycznej, gdzie możliwe jest stałe monitorowanie parametrów życiowych i wdrożenie odpowiednich procedur resuscytacyjnych w razie potrzeby 9.

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl